Proces-verbaal / getuigenverklaring (pagina 5). 28 mei 1942. -5-

Vervolgens heb ik, verbalisant, op 28 Mei 1942 op het terrein van de Centrale Markt aangehouden een persoon , die mij desgevraagd opgaf te zijn genaamd:

HENDRIK FRED RIK SLIGTE,

geboren te Amsterdam, 7 Augustus 1916, personeel in dienst bij de Nederlandsche Veiling van Land-en Tuinbouwproducten " Amsterdam ", wonende Lijnbaansgracht 132 III te Amsterdam-Centrum, die ik ook heb overgebracht naar het kantoor van den Directeur van de Nederlandsche Veiling, alwaar hij door mij is verhoord. Hendrik Sligte verklaardemij als volgt:
" Als personeel van de Nederlandsche Veiling, ben ik onder meer belast met het verwerken van groenten bestemd voor de export. Dit gebeurt in de zoogenaamde exportloods. Hier werk ik veelal samen met twee andere collega's , respectievelijk genaamd Van Elst en Marinus. Eenige weken geleden, wanneer precies kan ik niet met zekerheid verklaren, stond ik met Van Elst en Marinus in de exportloods. toen Van Elst het plan opperde om ledige kisten, die in de exportloods stonden weg te nemen, deze door iemand te laten inleveren en het geld, dat hiervoor zou worden ontvangen samen te deelen. Aanvankelijk wilde ik hiervan niet weten, doch na eenig heen en weer gepraat stemde ik daarin toe. Om de kisten, die wij zouden wegnemen in te leveren bij de Nederlandsche Veiling werd door Van Elst mijn broer Gerard Sligte gevraagd. Deze is namelijk als personeel in dienst bij den groentengrossier Lindeman, welke is gevestigd op pier C van de Centrale Markt en zou dan de kisten op naam van zijn baas inleveren. Het geld dat hij, mijn broer, zou ontvangen voor de kisten, zouden wij dan met ons vieren deelen. Het is ons inderdaad gelukt eenige malen een kar te laden met ledige kisten welke wij wegnamen uit de exportloods van de Nederlandsche Veiling. Mijn broer heeft de kisten ingeleverd bij de emballageafdeeling van de Nederlandsche Veiling en het geld , dat hij hiervoor heeft ontvangen met ons gedeeld. Ook op 28 Mei 1942 hebben wij des morgens voordat iemand anders van de Nederlandsche Veiling in de exportloods was, een kar geladen om handkar No.40 met ledige kisten uit de exportloods te laden. Ook deze heeft mijn broer op dien dag ingeleverd, doch wij hebben hiervan het geld niet ontvangen. Althans ik heb geen geld gehad van die kisten. Ik had van niemand toestemming gekregen kisten uit de exportloods weg te nemen of daar op andere wijze over te beschikken."

Ten slotte heb ik, verbalisant, nog aangehouden op 28 Mei 1942, op het terrein van de Centrale Markt en overgebracht naar het kantoor van den Directeur van de Nederlandsche Veiling, een persoon die mij desgevraagd opgaf te zijn genaamd:

JOHANNES MARINUS,

geboren te Amsterdam , 26 October 1916, personeel in dienst bij de N.V.Nederlandsche Veiling van Land-en Tuinbouwproducten " Amsterdam" wonende Laurierstraat 189 II te Amsterdam-Centrum, die mij als volgt verklaarde:
" Ik ben als knecht in dienst bij de N.V. Nederlandsche Veiling en onder andere belast met het verwerken van groenten bestemd voor de export. Eenige weken geleden , wanneer het precies geweest is, kan ik niet met zekerheid verklaren, kwam ik met mijn collega's Van Elst en Hendrik Sligte overeen, uit de exportloods van de Nederlandsche Veiling, welke zich op pier E van de Centrale Markt bevindt, kisten weg te nemen. Van wie dit plan eigenlijk is uitgegaan, zou ik evenmin met zekerheid kunnen zeggen. Als vierden man in ons complot namen wij nog op Gerard Sligte, een broer van Hendrik Sligte, Dit document is een getuigenverklaring/bekentenis afgelegd tegenover een opsporingsambtenaar (verbalisant). De kern van de zaak is een georganiseerde diefstal van lege veilingkisten door personeelsleden van de Nederlandsche Veiling in Amsterdam.

• De daders: Hendrik Sligte, Johannes Marinus en een collega genaamd Van Elst. Zij werkten in de exportloods.
• De methode: De mannen stalen lege kisten uit hun eigen werkplaats. Om de kisten weer 'legaal' in te leveren voor statiegeld (emballagegeld), schakelden ze de broer van Hendrik in, Gerard Sligte. Gerard werkte bij een andere firma op de markt (Lindeman) en leverde de kisten in op naam van zijn werkgever. De opbrengst werd door vieren gedeeld.
• De aanhouding: Op 28 mei 1942 werden de betrokkenen aangehouden op het terrein van de Centrale Markt. De datum van dit document, 28 mei 1942, is cruciaal. Nederland was op dat moment bezet door nazi-Duitsland. De Centrale Markt in Amsterdam was het logistieke hart van de voedselvoorziening. Tijdens de bezettingsjaren heersten er schaarste en strikte distributieregels.

Kleine criminaliteit en verduistering op de werkplek namen in deze periode toe, vaak gedreven door armoede of de mogelijkheid om via de zwarte markt extra inkomen te genereren. De "Nederlandsche Veiling" was een belangrijke semioverheidsinstelling die onder toezicht stond. Diefstal van emballage lijkt wellicht triviaal, maar kisten waren schaars en vertegenwoordigden een tastbare waarde. De ernst van de zaak blijkt uit het feit dat de verdachten direct werden overgebracht naar het kantoor van de directeur voor verhoor door een verbalisant.