11 juni 1942. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER; DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE.
POSTREKENING No. 224314

No = 105/62/2 M. 1342 ^n/n

Afd. CONSERVEERING
Dict.Bp. - Typ.JH. -
No. 248/'42
Toestel 7
Rb.V.V.O.

AAN DE VEILINGEN.

's-Gravenhage, 11 Juni 1942.

Mijne Heeren,

Gezien [met rood vinkje en krabbel]
Met referte aan onze circulaire no. 241/'42 dd. 5 Juni 1942 betreffende de aan te voeren groene kruisbessen deelen wij U mede, dat eenige wijzigingen zijn gekomen in de fabrikantleiders, die in de verschillende rayons door ons zijn aangewezen. Het schema van de rayondeeling wordt thans als volgt:

GRONINGEN EN DRENTE.
Fabrikant-leider: de Heer v.d. Vijver van de N.V. v.d. Vijver's Conservenfabrieken te Rijnsburg.
Vertegenwoordigd door den Heer van Heel.
Veiling "Eendracht" te Groningen.
" "Pomona" te Loppersum.
" "Winschoten en Omstreken" te Winschoten.

ZUID-HOLLAND.
Fabrikant-leider: de Heer D.v.d. Ploeg van de N.V. Zwanenburg en Co. te Zwijndrecht.
Geen vertegenwoordiger.
Veiling Z.H.E. te Rotterdam (Persoonsdam).
" "Hoeksche Waard en Omstreken" te Oud-Beyerland.
" "Westland" te Monster.
" "Oostvoorne" te Oostvoorne.
" "Pernis en Omstreken" te Pernis.
Voor de andere veilingen in het Westland is aangewezen de Heer v.d. Vijver van de N.V. v.d. Vijver's Conservenfabrieken te Rijnsburg.

NOORD-BRABANT: District LANGSTRAAT.
Fabrikant-leider: N.V. v. Wagenberg-Festen te Vlijmen.
Geen vertegenwoordiger.
Veiling "De Langstraat" te Drunen.
" "Vlijmen en Omstreken" te Vlijmen.

NOORD-BRABANT: district BREDA, BERGEN OP ZOOM EN OMGEVING.
Fabrikant-leider: Fa. A.G.T. Jansen & Zn. te Breda.
Geen vertegenwoordiger.
Veiling R.K. Boerenbond te Bergen op Zoom.
" R.B.T. te Breda.
" "Oudenbosch en Omstreken" te Oudenbosch.
" "Zundert en Omstreken" te Zundert.
" "Noord-Brabantsche Westhoek" te Fijnaart.
" "Zevenbergsche Veilingver." te Zevenbergen.
" "R.K. Boerenbond" te Roosendaal.
" N.C.B. Bossche Veiling te 's-Hertogenbosch.

ZEELAND.
Fabrikant-leider: N.V. v.d. Vijver's Conservenfabrieken te Rijnsburg.
Vertegenwoordigd door den Heer D. Ganzeman.
Veiling "Zuid-Beveland" te Goes.
" "Kapelle-Biezelinge en Omgeving" te Kapelle.
" "Eendracht maakt Macht" te Krabbendijke.
" "Walcheren" te Middelburg.
" "Zeeuwsch-Vlaanderen" te Terneuzen.

Z.O.Z.

(A) 19026 - '41 - K 983 [linksonder]
W5 [rechtsonder, handgeschreven] * Doel van het document: Het document dient om veilinghouders te informeren over welke conservenfabrikanten (de 'fabrikantleiders') verantwoordelijk zijn voor de opkoop en verwerking van de kruisbessenoogst in specifieke regio's. Dit betreft een correctie op een eerdere instructie.
* Organisatiestructuur: Er is sprake van een strakke centrale regie. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" wijst per regio (rayon) één hoofdfabrikant aan. Grote bedrijven zoals v.d. Vijver en Zwanenburg domineren de markt.
* Geografie: De verdeling beslaat nagenoeg heel Nederland, met een sterke focus op de tuinbouwgebieden in Zuid-Holland, Noord-Brabant en Zeeland.
* Administratieve kenmerken: Het blauwe stempel "M. 1342" en de referentienummers wijzen op een zorgvuldige archivering en registratie binnen een bureaucratisch systeem. Het "Gezien"-stempel duidt op een interne controle of goedkeuring. Dit document stamt uit juni 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" (NGF) was in die periode het centrale orgaan dat de productie, distributie en prijzen van groenten en fruit reguleerde.

In de oorlogseconomie was een vrije markt nagenoeg afwezig; alles werd via centrale instanties geleid (de zogenaamde distributie-economie). Kruisbessen waren een belangrijk product voor de conservenindustrie (jam en inmaak). Door 'fabrikantleiders' aan te wijzen, zorgde de bezetter (via de NGF) voor een efficiënte stroom van producten van het land, via de veiling, direct naar de fabrieken. Dit voorkwam verspilling, maar diende ook om de voedselvoorziening volledig onder controle te houden, waarbij een deel van de productie vaak bestemd was voor de Duitse Wehrmacht. De genoemde bedrijven, zoals Wagenberg-Festen en Zwanenburg, waren op dat moment de grootste spelers in de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie. A.G.T. Jansen D. Ganzeman N.C.B. Bossche N.V. Zwanenburg N.V. v.d. Vijver R.K. Boerenbond Wehrmacht