Officiële circulaire (brief). 19 juni 1942. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
Laan Copes van Cattenburch 62 's-Gravenhage

Afd.: AFZET.
Dict.: P.Kl. Typ.: EF.
No 268/'42. AAN DE VEILINGEN.
Toestel 29.

[Blauwe stempel:] No 105/70/1 M.1942 23/6 'S-GRAVENHAGE, 19 Juni 1942.

[Paarse stempel:] Gezien [met rode paraaf]

Mijne Heeren,

In vervolg op onze aan U gezonden circulaire No. 596/'41 d.d. 10 December 1941 deelen wij U mede, dat bij tuchtbeschikking van de Inspectie voor de Prijsbeheersching het aan onderstaande personen, gedurende het tijdvak achter den naam vermeld, is verboden het beroep van handelaar in groenten en fruit in den ruimsten zin des woords uit te oefenen.

Wij verzoeken U, voorzoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen, als bedoeld in bovengenoemde circulaire.

Fa. Gebrs. Haanstra te Heerenveen, grossier
van 1 Juli 1942 t/m 31 December 1942.

Reintje Kraayenzang (echtgenoote van H.J.W. Fiselier), Walstr.87 te Deventer, detailliste,
van 15 Juni 1942 t/m 14 Augustus 1942.

Hoogachtend,
NEDERL. GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:

[Handgeschreven parafen]

Rb.V.V.O. Deze circulaire is een officieel bevel van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) aan de Nederlandse veilingen. De kern van de boodschap is het opleggen van een tijdelijk beroepsverbod aan twee specifieke handelaren: een grossier (groothandelaar) uit Heerenveen en een detailliste (winkelierster) uit Deventer.

De reden voor dit verbod is een "tuchtbeschikking van de Inspectie voor de Prijsbeheersching". Dit impliceert dat de betrokkenen zich niet hebben gehouden aan de prijsvoorschriften die destijds golden. De straf is ingrijpend: zij mogen gedurende de genoemde periodes op geen enkele wijze handel drijven in groenten en fruit. De veilingen krijgen de opdracht om ervoor te zorgen dat deze personen niet bij hen kunnen inkopen of handelen. Het document dateert uit juni 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de economie strak gereguleerd via een distributiesysteem en strikte prijscontroles om inflatie en zwarte handel tegen te gaan.

1. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF): Dit was een in 1940 door de bezetter ingesteld overheidsorgaan dat de volledige controle had over de productie, distributie en prijsvorming van tuinbouwproducten.
2. Inspectie voor de Prijsbeheersching: Deze instantie controleerde of handelaren zich hielden aan de vastgestelde maximumprijzen. Overtredingen werden zwaar gestraft met boetes of, zoals hier te zien, tijdelijke uitsluiting van het economisch verkeer.
3. Tijdsbeeld: De vermelding van Reintje Kraayenzang als "echtgenoote van H.J.W. Fiselier" is typerend voor de juridische en maatschappelijke positie van de vrouw in die tijd, waarbij haar identiteit vaak gekoppeld werd aan die van haar echtgenoot.
4. Handhavingsketen: De brief toont aan hoe de bureaucratie functioneerde; van de centrale inspectie in Den Haag naar de lokale veilingen die als poortwachters van de voedselstroom fungeerden.