Getypt afschrift van een officieel bestuursbesluit. A f s c h r i f t .

Uit de Nederlandsche Staatscourant d.d. 13 Juni 1942, No.112.

BESTUURSBESLUIT NEDERLANDSCHE GROENTEN-EN FRUITCENTRALE.
Bestuursbesluit No.85.

Het Dagelijksche Bestuur van de Stichting Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale, gevestigd te 's-Gravenhage, brengt hiermede ter algemeene kennis, dat het, gelet op het "Verbod vervoer van groenten 1942", ter vergadering van den 11den Juni heeft besloten:

1. aan te wijzen als streken bedoeld in artikel 1, lid 1, van het "Verbod vervoer van groenten 1942" het geheele land;
2. ontheffing te verleenen van de verbodsbepaling bedoeld in artikel 1, lid 1, van het "Verbod vervoer van groenten 1942" in alle gevallen met uitzondering van de navolgende: het vervoeren of doen vervoeren door particulieren - te weten anderen dan beroepstuinders, handelaren in groenten, verwerkers of drogers van groenten - van buiten de na te noemen rayons tot binnen die rayons, tenzij het betreft het vervoer van door hen rechtmatig geteelde warmoezerijgewassen van tuin naar woning;
3. aan te wijzen als rayons bedoeld onder 2 van dit besluit:
   a. de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, 's-Gravenhage, Haarlem em Utrecht;
   b. het complex grondgebieden, bestaande uit de volgende gemeenten: Blaricum, Laren, Hilversum, Bussum en Naarden.

Dit Bestuursbesluit treedt in werking met ingang van den dag na dien van bekendmaking in de Nederlandsche Staatscourant en kan worden aangehaald als Bestuursbesluit No.85.

's-Gravenhage, 11 Juni 1942.

Voor het Dagelijksch Bestuur, voornoemd,
W.M.Driessen, Voorzitter.
Niemöller, Secretaris. Dit document is een administratieve verordening die het private transport van groenten aan banden legt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het besluit bepaalt dat het verbod op vervoer van groenten geldt voor het gehele land, maar specificeert een strenge uitzondering voor de grote steden (de Randstad) en het Gooi.

De kern van de maatregel is dat particulieren (niet-professionals) geen groenten van het platteland naar de genoemde steden mogen brengen. De enige uitzondering is wanneer men de groenten zelf "rechtmatig" heeft geteeld en deze van de eigen tuin naar de eigen woning brengt. Hiermee werd gepoogd de voedselstroom volledig via de officiële kanalen (veilingen en distributiebonnen) te laten lopen.

Opvallend in de tekst is de typefout in punt 3a ("em Utrecht" in plaats van "en Utrecht"), wat duidt op handmatige transcriptie door een typist in 1942. Het document dateert van juni 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland. In deze fase van de oorlog werd de schaarste aan voedsel steeds nijpender. De bezetter en de Nederlandse overheidsorganen (die onder Duits toezicht stonden) probeerden de zwarte handel en het "hamsteren" te bestrijden.

De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" was een van de vele organisaties die werden opgericht of aangepast om de economie centraal te leiden (de zogenaamde ordening). Door particulieren te verbieden zelf groenten naar de steden te vervoeren, wilde men voorkomen dat stedelingen direct bij boeren kochten. Dit dwong alle producten naar de veilingen, waar de bezetter controle had over de bestemming van het voedsel (waaronder export naar Duitsland en distributie aan de Nederlandse bevolking via het bonnenstelsel). De genoemde gebieden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Haarlem, Utrecht en het Gooi) waren de gebieden met de grootste bevolkingsdichtheid en de grootste voedselbehoefte, waar de zwarte markt het meest hardnekkig was.