Bestuursbesluit (uittreksel uit de Staatscourant). Uit de Nederlandsche Staatscourant
d.d. 13 Juni 1942, No. 112.

BESTUURSBESLUIT NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
Bestuursbesluit No. 85.

Het Dagelijksch Bestuur van de Stichting Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, gevestigd te 's-Gravenhage, brengt hiermede ter algemeene kennis, dat het, gelet op het "Verbod vervoer van groenten 1942", ter vergadering van den 11den Juni 1942 heeft besloten:

1o. aan te wijzen als streken bedoeld in artikel 1, lid 1, van het "Verbod vervoer van groenten 1942": het geheele land;

2o. ontheffing te verleenen van de verbodsbepaling bedoeld in artikel 1, lid 1, van het "Verbod vervoer van groenten 1942" in alle gevallen met uitzondering van de navolgende: het vervoeren of doen vervoeren door particulieren - te weten: anderen dan beroepstuinders, handelaren in groenten, verwerkers of drogers van groenten - van buiten de na te noemen rayons tot binnen die rayons, tenzij het betreft het vervoer van door hen rechtmatig geteelde warmoezerijgewassen van tuin naar woning;

3o. aan te wijzen als rayons bedoeld onder 2 van dit besluit:
a. de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, 's-Gravenhage, Haarlem en Utrecht;
b. het complex grondgebieden, bestaande uit de volgende gemeenten: Blaricum, Laren, Hilversum, Bussum en Naarden.

Dit Bestuursbesluit treedt in werking met ingang van den dag na dien van bekendmaking in de Nederlandsche Staatscourant en kan worden aangehaald als Bestuursbesluit No. 85.

's-GRAVENHAGE, 11 Juni 1942.

Voor het Dagelijksch Bestuur voornoemd,
W.M. Driessen, Voorzitter
Niemöller, Secretaris. * Kern van het besluit: Dit besluit stelt een algemeen verbod in op het vervoer van groenten door het gehele land, maar verleent direct een brede ontheffing. Er is echter één cruciale uitzondering: particulieren mogen geen groenten van buitenaf bepaalde stedelijke gebieden (de 'rayons') binnenbrengen.
* Uitzondering op de uitzondering: Particulieren mogen wel groenten vervoeren die zij "rechtmatig" zelf hebben geteeld, mits het transport direct van de tuin naar de eigen woning gaat.
* Doelgebieden (Rayons): De restrictie geldt specifiek voor de grote steden (de Randstad-kern) en de villadorpen in het Gooi.
* Betrokkenen: De ondertekenaars zijn W.M. Driessen (voorzitter) en Niemöller (secretaris) van de Groenten- en Fruitcentrale. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening werd in deze jaren strikt gereguleerd via een systeem van distributie en centrale controle-organen zoals de Stichting Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (onderdeel van de landbouworganisatie die onder toezicht van de bezetter stond).

Het besluit was bedoeld om de zwarte handel en het ongecontroleerd verslepen van voedsel naar de steden tegen te gaan. In de steden was de schaarste het grootst en de prijzen op de zwarte markt het hoogst. Door particulieren te verbieden groenten de stad in te brengen, probeerde de overheid de grip op de totale voedselvoorraad te behouden. Tegelijkertijd laat de uitzondering voor eigen teelt ("warmoezerijgewassen") zien dat men zelfvoorziening via volkstuinen wel toestond, zolang dit niet leidde tot ongecontroleerde handel.