Bestuursbesluit (overheidsbesluit/verordening). 9 juli 1942. BESTUURSBESLUIT NEDERLANDSCHE GROENTEN-EN FRUITCENTRALE.

No.105/76/1 M.1942. BESTUURSBESLUIT N.G.F.C. No.88.
Rb.V.V.O.

Het Dagelijksch Bestuur van de Stichting Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale, gevestigd te 's-Gravenhage, brengt hiermede ter algemeene kennis, dat het, gelet op het "Verbod vervoer van groenten en fruit 1942", ter vergadering van 9 Juli 1942 heeft besloten:

1o. in te trekken Bestuursbesluit No.85;

2o. aan te wijzen als streken waar het vervoeren of doen vervoeren van warmoezerijgewassen en fruit - in dit besluit nader aan te duiden met "gewassen" - is verboden: het geheele land;

3o. ontheffing te verleenen van de verbodsbepaling bedoeld in artikel 1, lid 1 van het "Verbod van groenten en fruit 1942", voor het vervoeren of doen vervoeren:

a. van eenig punt in een gemeente naar eenig ander punt binnen die-zelfde gemeente gelegen, voor zoovervhet betreft rechtmatig verkregen gewassen;

b. door of ten behoeve van een teler, voor zoover het betreft vervoer van door dien teeler rechtmatig geteelde gewassen, naar de veiling, waarover hij zich heeft verplicht te zullen veilen, naar zijn bedrijfsgebouwen, of wel naar zijn woning;

c. door of ten behoeve van een pachter van ongeoogst fruit, voorzoover het betreft vervoer van door dien pachter rechtmatig geoogst fruit naar de veiling, waarover hij zich heeft verplicht te zullen veilen, naar zijn bedrijfsgebouwen, of wel naar zijn woning;

d. door of ten behoeve van een markttuinder, voorzoover het betreft vervoer van gewassen, die hij ingevolge artikel 2, lid 2 sub g of sub i van het Tuinbouwafzetbesluit ter markt aan verbruikers mag verhandelen en afleveren, naar de markt;

e. door of ten behoeve van een teler-kleinhandelaar, voorzoover het betreft vervoer van gewassen, die hij ingevolge artikel 2, lid 2 sub f of sub h van het Tuinbouwafzetbesluit rechtstreeks aan verbruikers mag verhandelen, naar die verbruikers;

f. door of ten behoeve van een in de groep kleinhandelaren, exporteurs of groothandelaren, ingedeelden aangeslotene E, of een verwerker van gewassen, voor zoover het betreft vervoer van door dien aangeslotene respectievelijk door dien verwerker op de veiling of van een grossier rechtmatig gekochte gewassen, mits dit vervoer wordt gedekt door een door de betrokken veiling of grossier afgegeven nota, rekening of verklaring;

g. door een in de groep kleinhandelaren aangeslotene E, voorzoover het betreft vervoer van door dien aangeslotene rechtmatig verkregen gewassen, naar een verbruiker;

h. ten behoeve van een in de groep kleinhandelaren aangeslotehe E, voorzoover het betreft vervoer van gewassen in een verpakking, naar een verbruiker, mits de buitenste verpakkingseenheid of een daaraan bevestigde label op duidelijk zichtbare wijze is voorzien van:

1o. naam an adres van den betrokken aangeslotene;
2o. de letter E, gevolgd door het organisatienummer (bij de Centrale) van den betrokken aangeslotene;

i. onder dekking van eenschriftelijke toestemming van de Centrale.

Dit besluit treedt in werking met ingang van den dag van afkondiging in de Nederlandsche Staatscourant en kan worden aangehaald als "Bestuursbesluit N.G.F.C.No.88".

's-Gravenhage, 9 Juli 1942.

Voor het Dagelijksche Bestuur voornoemd,
V.M.Driessen, Voorzitter,
Niemöller, Secretaris.

Z.O.Z. Dit document is een officieel bestuursbesluit van de Stichting Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale uit 1942. De kern van het besluit is een totaalverbod op het vervoer van groenten en fruit in het gehele land, tenzij er sprake is van een specifieke ontheffing.

De ontheffingen (a t/m i) zijn bedoeld om de noodzakelijke voedseldistributie en bedrijfsvoering mogelijk te houden. Belangrijke uitzonderingen zijn:
* Vervoer binnen dezelfde gemeente.
* Vervoer van teler naar veiling of eigen bedrijf/woning.
* Vervoer door erkende handelaren (aangeduid als "groep E"), mits zij over de juiste documentatie (nota's) beschikken en hun verpakkingen correct labelen.

Opvallend is de strikte administratieve controle: alles moet via veilingen of erkende grossiers lopen, wat duidt op een poging om de zwarte handel in oorlogstijd in te dammen. In de tekst komen enkele typfouten voor (zoals "zoovervhet", "aangeslotehe" en "eenschriftelijke"), die in de transcriptie letterlijk zijn overgenomen. Dit besluit is uitgevaardigd tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De Stichting Nederlandsche Groenten-en Fruitcentrale (N.G.F.C.) was een onderdeel van de zogeheten 'ordening' van de landbouw. Onder toezicht van de bezetter werd de gehele voedselketen strak gereguleerd.

Het doel van dergelijke besluiten was tweeledig:
1. Voedselvoorziening: Zorgen dat er voldoende groenten en fruit beschikbaar bleven voor de distributie (en de export naar Duitsland).
2. Bestrijding van de zwarte markt: Door vervoer zonder papieren te verbieden, probeerde de overheid te voorkomen dat boeren hun producten direct aan burgers verkochten buiten het bonnensysteem om.

De vermelding van "aangeslotene E" verwijst naar de classificatie van handelaren binnen de distributieorganisatie. Dergelijke verordeningen werden bijna dagelijks gepubliceerd in de Staatscourant en lokale dagbladen om de bevolking en ondernemers te dwingen binnen het legale (gecontroleerde) circuit te blijven.