9 juli 1942. BESTUURSBESLUIT NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE.

No. 105/76/1 M.1942. BESTUURSBESLUIT N.G.F.C. No. 88.
Rb.V.V.O.

Het Dagelijksch Bestuur van de Stichting Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, gevestigd te 's-Gravenhage, brengt hiermede ter algemeene kennis, dat het, gelet op het "Verbod vervoer van groenten en fruit 1942", ter vergadering van 9 Juli 1942 heeft besloten:

1o. in te trekken Bestuursbesluit No. 85;

2o. aan te wijzen als streken waar het vervoeren of doen vervoeren van warmoezerijgewassen en fruit – in dit besluit nader aan te duiden met "gewassen" – is verboden: het geheele land;

3o. ontheffing te verleenen van de verbodsbepaling bedoeld in artikel 1, lid 1 van het "Verbod van groenten en fruit 1942", voor het vervoeren of doen vervoeren:

a. van eenig punt in een gemeente naar eenig ander punt binnen diezelfde gemeente gelegen, voor zoover het betreft rechtmatig verkregen gewassen;

b. door of ten behoeve van een teler, voor zoover het betreft vervoer van door dien teeler rechtmatig geteelde gewassen, naar de veiling, waarover hij zich heeft verplicht te zullen veilen, naar zijn bedrijfsgebouwen, of wel naar zijn woning;

c. door of ten behoeve van een pachter van ongeoogst fruit, voorzoover het betreft vervoer van door dien pachter rechtmatig geoogst fruit naar de veiling, waarover hij zich heeft verplicht te zullen veilen, naar zijn bedrijfsgebouwen, of wel naar zijn woning;

d. door of ten behoeve van een markttuinder, voorzoover het betreft vervoer van gewassen, die hij ingevolge artikel 2, lid 2 sub g of sub i van het Tuinbouwafzetbesluit ter markt aan verbruikers mag verhandelen en afleveren, naar de markt;

e. door of ten behoeve van een teler-kleinhandelaar, voorzoover het betreft vervoer van gewassen, die hij ingevolge artikel 2, lid 2 sub f of sub h van het Tuinbouwafzetbesluit rechtstreeks aan verbruikers mag verhandelen, naar die verbruikers;

f. door of ten behoeve van een in de groep kleinhandelaren, exporteurs of groothandelaren, ingedeelden aangeslotene E, of een verwerker van gewassen, voor zoover het betreft vervoer van door dien aangeslotene respectievelijk door dien verwerker op de veiling of van een grossier rechtmatig gekochte gewassen, mits dit vervoer wordt gedekt door een door de betrokken veiling of grossier afgegeven nota, rekening of verklaring;

g. door een in de groep kleinhandelaren aangeslotene E, voorzoover het betreft vervoer van door dien aangeslotene rechtmatig verkregen gewassen, naar een verbruiker;

h. ten behoeve van een in de groep kleinhandelaren aangeslotene E, voorzoover het betreft vervoer van gewassen in een verpakking, naar een verbruiker, mits de buitenste verpakkingseenheid of een daaraan bevestigde label op duidelijk zichtbare wijze is voorzien van:

1o. naam en adres van den betrokken aangeslotene;
2o. de letter E, gevolgd door het organisatienummer (bij de Centrale) van den betrokken aangeslotene;

i. onder dekking van een schriftelijke toestemming van de Centrale.

Dit besluit treedt in werking met ingang van den dag van afkondiging in de Nederlandsche Staatscourant en kan worden aangehaald als "Bestuursbesluit N.G.F.C. No. 88".

's-Gravenhage, 9 Juli 1942.

Voor het Dagelijksche Bestuur voornoemd,
V.M. Driessen, Voorzitter,
Niemöller, Secretaris.

Z.O.Z. Dit document is een officieel bestuursbesluit van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (N.G.F.C.) uit 1942. Het hoofddoel van het besluit is het instellen van een algemeen verbod op het vervoer van groenten en fruit ("warmoezerijgewassen") in het gehele land.

Na de afkondiging van dit verbod in punt 2, volgt in punt 3 een uitgebreide lijst met uitzonderingen (ontheffingen). Deze uitzonderingen zijn bedoeld om de noodzakelijke distributieketen draaiende te houden:
* Vervoer binnen dezelfde gemeente.
* Vervoer van teler naar veiling of eigen bedrijf/woning.
* Vervoer door erkende handelaren (aangeduid met de "letter E") en markttuinders naar verbruikers of markten.
* Strikte administratieve voorwaarden (nota's, labels met naam/adres en organisatienummers) om illegale handel tegen te gaan.

De toon is formeel-juridisch en de structuur is puntsgewijs opgebouwd om elke mogelijke logistieke beweging in de tuinbouwsector te reguleren. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De N.G.F.C. was een onderdeel van de dwingende distributiepolitiek die door de bezetter was opgelegd.

In 1942 werd de controle op de voedselvoorziening steeds strenger. Door een algemeen vervoersverbod in te stellen, probeerde de overheid (onder toezicht van de bezetter) de "zwarte handel" aan te pakken. Men wilde dwingen dat alle landbouwproducten via de officiële veilingen werden verhandeld. Hierdoor kon de bezetter een groot deel van de oogst opeisen voor de Duitse Wehrmacht of voor de export naar Duitsland, terwijl het resterende deel via het distributiesysteem (de bonkaarten) onder de Nederlandse bevolking werd verdeeld.

De vermelding van "aangeslotene E" verwijst naar de specifieke categorisering van handelaren binnen de door de staat gecontroleerde bedrijfsorganisaties (het Bedrijfschap voor de Tuinbouw). De afkorting "Z.O.Z." onderaan suggereert dat er op de achterzijde van het document nog meer bepalingen of toelichtingen stonden. N.G.F.C. No V.M. Driessen V.V.O. Bedrijfschap Wehrmacht