Getypte circulaire (omzendbrief) op officieel briefpapier. 25 september 1942. RB.V.V.O. -4-
Circ.No. 443/42 dd. 25 Sept. 1942.

                                        Export              Binnenland
                                        ------      --------------------------
                                                    Industrie           Versch
                                                    ---------           ------

Koolrabi, bloemkool, boonen
uitgezonderd pronkboonen,
peen zonder lof, spitskool,
roode- en savoyekool, uien B.
en knolselderij 50 % - 50 %
Witte kool 25 % 60 % 15 %
Andijvie 50 % 25 % 25 %
Pronkboonen 50 % 25 % 25 %
Tomaten (bonken) - 100 "

           De exportpercentages moeten worden genomen van den totalen aanvoer (eventueel van de vermelde sorteeringen) der op de exportlijst voorkomende producten. De bevoorrading voor de keukens kan eerst uit het voor het binnenland bestemde gedeelte plaats vinden.
           Wanneer de veiling in de onmogelijkheid verkeert hieraan op eenigerlei wijze te voldoen, dan dient onze Centrale hiervan te voren in kennis te worden gesteld (toestel 32).
           Wanneer een voor het binnenland bestemd gedeelte niet door het binnenland wordt afgenomen of den exportprijs niet opbrengt, dan dient ook dit deel voor export te worden verladen.

DRUIVEN

           Druiven, welke uitsluitend bestemd zijn voor de fabrieken, mogen tegen een prijs van ten hoogste f. 0,25 per kg. worden berekend. Deze druiven behoeven niet meer bij onze afdeeling Conserveering te worden gemeld. Als fabrikantleider voor de verdeeling van druiven is aangesteld de Heer A. Rijks van de firma van Olffen te Rotterdam, telefoon 44196 toestel I. Alle fabrieksruiven, uitgezonderd die welke in het Westland worden aangevoerd, dienen bij den fabrikantleider te worden gemeld. De in het Westland aangevoerde fabrieksdruiven moeten rechtstreeks aan den vertegenwoordiger van de firma van Olffen, J.M. Valstar te Naaldwijk, telefoon 234, worden opgegeven.

WITTE KOOL.

           De voor de industrie bestemde 60% dient te worden gemeld bij den Heer A. de Waal, Secretaris Sectie Zuurkool van de vakgroep groentenverwerkende industrie, Hofplein B.4 te Alkmaar, telefoon 2256.

PRONKBOONEN.

           Bonte pronkboonen mogen niet worden geveild.
           Pronkboonen bestemd voor de binnenlandsche industrie dienen bij onze afdeeling Conserveering te worden opgegeven.

UIEN.

           Het veilen van uien is tot nader order alleen toegestaan voor de afwijkende kwaliteit (B). Binnen zeer korten tijd zullen wij U over den aanvoer van A-uien nader berichten.

KOOLRAPEN.

           Het veilen van koolrapen is verboden.

BREEKPEEN.

           Het veilen van breekpeen is thans algemeen toegestaan.

BLAD VAN KNOLSELDERIJ.

           Dit product mag uitsluitend aan de industrie worden geleverd. Opgave dient te worden gedaan aan onze Centrale, afdeeling Conserveering.
           Van de voor de binnenlandsche industrie bestemde producten moeten zooveel mogelijk een dag van te voren de getaxeerde fabrieksaanvoeren aan onze afdeeling Conserveering worden opgegeven. Een en ander in verband met de te maken indeeling.

KROTEN.

           De telers mogen ten hoogste 5 % per week van hun geteelde kroten aanvoeren. De veilingen dienen hierop toe te zien.

KWALITEITSVOORSCHRIFTEN.

           De kwaliteitsvoorschriften voor 1942, U toegezonden bij circulaire No. 62 dd. 20 Februari 1942, dienen te worden gehandhaafd behoudens indien in deze circulaire afwijkende voorschriften ten aanzien van de maat, sorteering of anderszins zijn gegeven.

                                                             z.o.z. *   **Doel:** Het document dient om de distributie van schaarse landbouwproducten strak te reguleren. Het stelt quota vast voor de export (grotendeels naar Duitsland), de verwerkende industrie (zoals de zuurkoolfabrieken in Alkmaar) en de binnenlandse consumptie ("versch").

• Sleutelfiguren en Instanties:
  • RB.V.V.O.: Het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd, het centrale orgaan dat tijdens de bezetting de voedselketen controleerde.
  • A. Rijks (Firma van Olffen): Aangesteld als "fabrikantleider" voor de druivendistributie.
  • J.M. Valstar: Een bekende naam in de Westlandse tuinbouwhistorie, hier optredend als vertegenwoordiger.
  • A. de Waal: Verantwoordelijk voor de sectie Zuurkool, wat de concentratie van deze industrie in Noord-Holland (Alkmaar) bevestigt.
• Economische beperkingen: Er worden maximumprijzen genoemd (f. 0,25 voor fabrieksdruiven) en strikte verboden opgelegd (zoals het veilen van koolrapen of de beperking van kroten/bieten tot 5% per week).
• Terminologie: "Bonken" bij tomaten verwijst naar grote, vaak onregelmatig gevormde of minderwaardige tomaten die direct naar de industrie gingen. Dit document stamt uit het najaar van 1942, de periode waarin de Duitse bezetter de controle over de Nederlandse landbouwproductie volledig had gecentraliseerd. Nederland fungeerde als de "moestuin" voor het Derde Rijk.

De circulaire illustreert de zogenaamde "plan-economie" van de bezettingstijd: niets mocht buiten de officiële kanalen (de veilingen en de Rijksbureaus) om worden verhandeld. De verdeling tussen 'Export' en 'Binnenland' laat zien dat een aanzienlijk deel van de oogst (tot 50% voor veel producten) werd afgevoerd. De instructie dat producten die in Nederland niet tegen de "exportprijs" konden worden verkocht, alsnog naar de export moesten, duidt op een prijsbeleid dat de bezetter bevoordeelde. De strikte scheiding tussen industriële verwerking (conserveren) en verse consumptie was noodzakelijk om wintervoorraden aan te leggen voor zowel de burgerbevolking als de Duitse Wehrmacht.