Officiële circulaire (typewerk).
Origineel
Officiële circulaire (typewerk). 2 oktober 1942. Rb. V.V.O. - 3 - Circulaire No. 456/'42 dd. 2 Oct.1942.
| Export | Binnenland | |
|---|---|---|
| Industrie | ||
| Koolrabi, bloemkool, boonen uitgezonderd pronkboonen, peen zonder lof, roode- en savoyekool, uien B., en knolselderij | 50 % | - |
| witte kool | 25 % | 60 % |
| andijvie | 50 % | 25 % |
| pronkboonen | 50 % | 25 % |
| tomaten (bonken) | - | 100 % |
De exportpercentages moeten worden genomen van de goedgekeurde op de exportlijst voorkomende producten. De bevoorrading voor de keukens kan eerst uit het voor het binnenland bestemde gedeelte plaats vinden.
Wanneer de veiling in de onmogelijkheid verkeert hieraan op eenigerlei wijze te voldoen, dan dient onze Centrale hiervan te voren in kennis te worden gesteld. (toestel 32).
Wanneer een voor het binnenland bestemd gedeelte niet door het binnenland wordt afgenomen of den exportprijs niet opbrengt, dan dient ook dit deel voor export te worden verladen.
DRUIVEN.
Druiven, welke uitsluitend bestemd zijn voor de fabrieken, mogen tegen een prijs van ten hoogste f.0.25 per kg. worden berekend. Deze druiven behoeven niet meer bij onze afdeeling Conserveering te worden gemeld. Als fabrikantleider voor de verdeeling van druiven is aangesteld de Heer A. Rijks van de firma van Olffen te Rotterdam, telefoon 44196 toestel I. Alle fabrieksdruiven, uitgezonderd die welke in het Westland worden aangevoerd, dienen bij den fabrikantleider te worden gemeld. De in het Westland aangevoerde fabrieksdruiven moeten rechtstreeks aan den vertegenwoordiger van de firma van Olffen, J.M. Valstar te Naaldwijk, telefoon 234, worden opgegeven.
WITTE KOOL.
De voor de industrie bestemde 60 % dient te worden gemeld bij den Heer A. de Waal, Secretaris Sectie Zuurkool van de vakgroep groentenverwerkende industrie, Hofplein B.4 te Alkmaar, telefoon 2256.
PRONKBOONEN.
Bonte pronkboonen mogen niet worden geveild. Pronkboonen bestemd voor de binnenlandsche industrie dienen bij onze afdeeling Conserveering te worden opgegeven.
KOOLRAPEN.
Deze mogen alleen geveild worden voor binnenlandsch menschelijke consumptie. Verkoop voor veevoeder is niet toegestaan.
BREEKPEEN.
Het veilen van breekpeen is thans algemeen toegestaan.
BLAD VAN KNOLSELDERIJ.
Dit product mag uitsluitend aan de industrie worden geleverd. Opgave dient te worden gedaan aan onze Centrale, afdeeling Conserveering.
Van de voor de binnenlandsche industrie bestemde producten moeten zooveel mogelijk een dag van te voren de getaxeerde fabrieksaanvoeren aan onze afdeeling Conserveering worden opgegeven. Een en ander in verband met de te maken indeeling.
KROTEN.
De telers mogen ten hoogste 5 % per week van hun geteelde kroten aanvoeren. De veilingen dienen hierop toe te zien.
./. 4. * Taal en Spelling: Het document is geschreven in de destijds gangbare spelling (bijv. boonen, binnenlandsch, den). De toon is zakelijk, directief en administratief.
* Administratieve Structuur: Er wordt verwezen naar specifieke instanties en functionarissen, zoals de "Sectie Zuurkool" in Alkmaar en specifieke contactpersonen bij firma's (Van Olffen, Valstar) die als "fabrikantleider" optreden. Dit toont een verregaande mate van overheidsbemoeienis met de distributieketen.
* Sleutelbegrippen:
* Export vs. Binnenland: Er is een strikte scheiding in waar producten heen mogen gaan. Opvallend is dat witte kool voor 60% naar de industrie (waarschijnlijk voor zuurkool) moet.
* Prijsbeheersing: Voor fabrieksdruiven is een maximumprijs van f. 0.25 per kg vastgesteld.
* Consumptieverbod: Koolrapen mogen absoluut niet als veevoer gebruikt worden, wat duidt op schaarste aan voedsel voor mensen.
* Aanvoerbeperking: Bij kroten (bieten) wordt de aanvoer beperkt tot 5% per week om de markt/verwerking te reguleren. Dit document stamt uit oktober 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het Rb. V.V.O. staat voor het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.
Tijdens de bezetting werd de gehele Nederlandse landbouw en voedselvoorziening onder strikte controle geplaatst. Dit was nodig vanwege twee redenen:
1. Schaarste: Door het wegvallen van import moesten de beschikbare middelen zorgvuldig worden gerantsoeneerd om de bevolking te voeden.
2. Duitse belangen: Een aanzienlijk deel van de Nederlandse productie (zie de kolom "Export") werd gedwongen afgevoerd naar Duitsland om de Wehrmacht en de Duitse burgerbevolking te voeden.
De gedetailleerde voorschriften voor veilingen en de aanstelling van "fabrikantleiders" laten zien hoe de vrije markt volledig was vervangen door een strak geleide distributie-economie. Het verbod op het voeren van koolrapen aan vee is een direct gevolg van de "voedseloorlog"; menselijke consumptie kreeg altijd voorrang boven de veestapel, die in die jaren dan ook sterk werd ingekrompen.