Getypte brief op officieel briefpapier. 14 augustus 1942. Afd. A F Z E T (Afzet). "Aan de Veilingen" (gericht aan alle aangesloten veilingen). NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

Afd.: A F Z E T. [In de rechterkantlijn:] AAN DE VEILINGEN.
Dict.: W.J.S. Typ.: CW.
No.: 355/'42.
TOESTEL: 29.

[Stempel in blauwe inkt:] Nº 105/98/1/M. 1942 15/8

's-Gravenhage, 14 Augustus 1942.

[Handgeschreven aantekeningen in de linker marge, deels in rode en zwarte inkt:]
Th. [onleesbaar]
Wij vragen of zijne verkoopcijfers juist stellen hieromtrent bericht te bereiken dat hij deze aanbesteding kan met [onleesbaar]. In formulieren terug zijn mogelijk reeds ontvangen. 19-8-'42. [Paraaf]

Wij deelen U hierbij mede, dat
Cornelis Middelburg, Pijnackerstraat 147, Rotterdam
als Treuhänder is aangewezen voor de firma Benjamin van Thijn, Jan van Galenstraat (Centrale Markthallen), Amsterdam.

Daar de Treuhänder de producten moet leveren aan de afnemers van genoemden persoon, zullen de toewijzingen op den bovenstaanden Treuhänder moeten overgaan.

Wij verzoeken U, voorzoover het Uw veiling aangaat, de noodige maatregelen te treffen.

In het Bestuursbesluit N.G.F.C. nr: 86, zooals dit voorkomt op onze gedrukte circulaire nr: 342 d.d. 8/8'42, dienen de volgende verbeteringen te worden aangebracht:

a. Het slot van de bepaling onder ten 4e dient te worden gelezen als volgt:
...... en stelt den betrokken aangeslotene terstond het aldus gewaarmerkte derde exemplaar ter hand.

b. De bepaling onder ten 6e dient te worden gelezen als volgt:
6e: De aangeslotene G doet een tweede door hem gewaarmerkt formulier uiterlijk 20 dagen na het inwerking treden van dit besluit aan de Centrale toekomen en bewaart het overgebleven exemplaar ten behoeve van zijn eigen administratie.

NEDERLANDSCHE GROENTEN- & FRUITCENTRALE:
[Handgeschreven handtekeningen/paraaf]

(A) 21976 - '42 - K 983

--- Dit document is een administratieve mededeling van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (N.G.F.C.) tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de brief is tweeledig:

1. Arisering van een Joods bedrijf: De brief kondigt de aanstelling aan van Cornelis Middelburg als Treuhänder (bewindvoerder) voor de firma van Benjamin van Thijn. Dit was een direct gevolg van de anti-Joodse verordeningen (met name Verordening 189/1940 en 48/1941) waarbij Joodse ondernemingen onder toezicht werden geplaatst om ze uiteindelijk te liquideren of over te dragen aan niet-Joden ("arisering"). Benjamin van Thijn dreef handel in de Centrale Markthallen te Amsterdam; door deze maatregel verloor hij de zeggenschap over zijn handel en de bijbehorende veilingtoewijzingen aan de bewindvoerder.
2. Bureaucratische correcties: Het tweede deel van de brief betreft technische wijzigingen in een eerder bestuursbesluit (nr. 86) over de administratieve afhandeling van formulieren. Dit toont aan hoe de bezettingsbureaucratie de bestaande administratieve structuren van de voedselvoorziening gebruikte en verfijnde.

De handgeschreven kanttekeningen suggereren dat de administratie nauwlettend in de gaten hield of de verkoopcijfers van de betreffende firma klopten en of de juiste formulieren waren ontvangen.

--- De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (N.G.F.C.) was tijdens de Tweede Wereldoorlog het centrale orgaan dat toezag op de productie, veiling en distributie van groenten en fruit in Nederland. Onder toezicht van de Duitse bezetter werd de gehele sector strak gereguleerd om de voedselvoorziening voor zowel Nederland als het Duitse leger te controleren.

De term Treuhänder is een cruciaal begrip in de geschiedenis van de Jodenvervolging. Het was het instrument waarmee de Duitse bezetter Joodse ondernemers legaal van hun bezit beroofde. De firma Benjamin van Thijn was een van de vele Joodse handelsondernemingen in de Amsterdamse Centrale Markthallen die op deze wijze werden "overgenomen".

De datum van de brief, 14 augustus 1942, is veelzeggend. Dit was de periode waarin de massale deportaties van Joden uit Nederland naar de vernietigingskampen in volle gang waren (begonnen in juli 1942). Terwijl de eigenaren werden weggevoerd, zorgde de bureaucratie ervoor dat hun economische bezittingen "ordelijk" werden afgehandeld en overgingen in andere handen. Dit document dient als tastbaar bewijs van hoe gewone administratieve instanties meewerkten aan de onteigening en uitsluiting van de Joodse bevolking.