Dienstverslag/Rapportage van de Marktoezicht. 21 maart 1939 (met een kanttekening van 23 maart 1939). J. Renz, Marktopzichter. Dapperstraat
21 Maart 1939

Den Heer
Inspecteur

De klacht van Mevr: Reinders is hoofdzake-
lijk dat de door haar bedoelde koopman,
H. Jonkman pl: n: 5, zijn art: goedkoper ver-
koopt dan Mevr: Reinders het in haar winkel
verkoopt. M.i. is hier niet veel aan te doen,
wel is H. Jonkman zoolang hij die art: verkoopt,
verplaatst naar de overzijde van de
Dapperstraat.

Marktops.
J. Renz

[Marginale notitie in afwijkend handschrift:]
Hr. Renz nader
rapporteren over het
plaatsen van een
tweede kar en
hulp van dochter.
23-3-39
[Onleesbare paraaf]

In aansluiting op bovenstaand rapport, meld
ik U nog, dat Dhr: H. Jonkman pl: n: 5, zijn vrouw hem
behulpzaam is. Het hebben van twee plaatsen is niet
juist, de tweede plaats is toegewezen aan F. G. de
Bruijn, voorkeurskaart 181 (compagnon van Jonkman)
Mevr: Reinders haar belangrijkste verkoop-
art: is fototoestellen en aanverwante art:

Marktopz.
J. Renz * Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands uit de vooroorlogse periode (bijv. "Den Heer", "behulpzaam is", "M.i." voor mijns inziens).
* Inhoud: De kern van het conflict is de eeuwige spanning tussen gevestigde winkeliers en ambulante handelaren (marktkooplieden). Mevr. Reinders klaagt over de lagere prijzen van H. Jonkman. De inspecteur merkt nuchter op dat er aan prijsconcurrentie weinig te doen is, maar heeft Jonkman uit coulance verplaatst naar de overkant van de straat.
* Regelgeving: Er wordt verwezen naar strikte marktregels: specifieke standplaatsnummers ("pl: n: 5") en het systeem van "voorkeurskaarten" (nr. 181), wat aangeeft hoe gereguleerd de Amsterdamse markten toen al waren. Tevens wordt er gecontroleerd op illegale uitbreiding (een "tweede kar") en wie er precies in de kraam mag staan (hulp van echtgenote of dochter).
* Handel: Het betreffende product is specifiek: fototoestellen en toebehoren. Dit was in 1939 een opkomend luxeartikel dat blijkbaar zowel in speciaalzaken als op de markt werd verkocht. De Dappermarkt in de Amsterdamse Dapperbuurt is een van de oudste en bekendste dagmarkten van Nederland (opgericht in 1910). Dit document geeft een inkijkje in de dagelijkse beslommeringen van het marktbeheer in het jaar 1939. De economische crisis van de jaren '30 was nog voelbaar, wat de felle concurrentie op prijs verklaart. Winkeliers hadden hogere vaste lasten (huur, belastingen) dan marktkooplieden, wat vaak leidde tot officiële klachten bij de marktmeester of inspecteur in een poging hun eigen nering te beschermen tegen "oneerlijke" concurrentie van de straathandel.