Officieel ambtelijk rapport/brief.
Origineel
Officieel ambtelijk rapport/brief. 25 juli 1939. Een contrôleur van het Marktwezen (ondertekening lijkt Heijting). [Linksboven, stempel/schrif:]
№ 26/35 / M. 1939 27/7
[Rechtsboven:]
Amsterdam, 25 Juli 1939.
Aan den Heer Inspecteur
van het Marktwezen, alhier.
Terwijl ik, Dinsdag 25 Juli 1939, om ongeveer 16.30
uur, belast was met de inning van marktgelden
in de Dapperstraat, constateerde ik, dat op de plaats,
welke ik des morgens aan den fruitkoopman Nathan
Lijmer had gegeven, veel vuil (fruitafval) was achter-
gelaten op den openbaren weg.
Van eenige marktkooplieden, daar ter plaatse,
vernam ik, dat Lijmer op bovengenoemde plaats fruit
had gesorteerd.
L. staat bekend als een opkooper van uitschot.
Altijd gebruikt hij het marktterrein als vuilnisbelt.
Nadat ik hem meermalen gewaarschuwd heb,
zend ik U nu dit rapportje.
Ik heb L. dit rapportje niet aan kunnen zeggen.
[Handtekening:]
Contrôleur Heijting [?]
[In de linkermarge, later toegevoegd in ander handschrift:]
Eén dag voorwaardelijk straffen [gevolgd door paraaf/datum 2/8]
26/35/2
27/7 '39
[Onderaan, persoonsgegevens:]
Nathan Lijmer, geb. 13 Jan. 1899.
adres: Vrolikstraat 46 II
Ventverg. Serie 15 № 213 Volgnr. 2289.
Losse plaats. Dapperstraat. Het document is een disciplinair rapport van een marktcontroleur gericht aan zijn superieur. De kern van de klacht is dat de fruitkoopman Nathan Lijmer zijn standplaats op de Dappermarkt vervuild heeft achtergelaten met fruitafval ("uitschot"). De controleur benadrukt dat dit een terugkerend probleem is ("Altijd gebruikt hij het marktterrein als vuilnisbelt") en dat eerdere waarschuwingen niet hebben geholpen.
Opvallend is de ambtelijke precisie: de exacte tijd (16.30 uur), de locatie, de aard van de overtreding en de persoonlijke gegevens van de betrokkene (inclusief zijn ventvergunningnummer) worden genoteerd. In de kantlijn is de afhandeling van de klacht te zien: er is gekozen voor een lichte sanctie, namelijk "één dag voorwaardelijk straffen". Dit betekende waarschijnlijk dat hij bij een volgende overtreding een dag van de markt geweerd zou worden of een boete zou krijgen. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse gang van zaken op de Amsterdamse markten vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Dapperstraat was (en is) een van de belangrijkste marktstraten van Amsterdam-Oost.
Vanuit historisch perspectief is de naam van de betrokkene, Nathan Lijmer, van belang. Nathan Lijmer (Amsterdam, 13 januari 1899) was een Joodse marktkoopman. Gegevens uit de archieven (zoals het Joods Monument) bevestigen dat hij en zijn gezin de verschrikkingen van de Holocaust niet hebben overleefd. Nathan Lijmer werd op 30 september 1942 in Auschwitz vermoord. Dit document uit 1939 toont hem in een alledaagse, bijna triviale situatie — een geschil over marktafval — slechts enkele maanden voordat de Duitse bezetting het leven van de Joodse bevolking in Amsterdam onmogelijk zou maken. Marktwezen