Archief 745
Inventaris 745-279
Pagina 257
Dossier 25
Jaar 1939
Stadsarchief

Handgeschreven rapport van een marktinspecteur aan de Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam.

Dossier: 26/54/2

Origineel

Handgeschreven rapport van een marktinspecteur aan de Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam. (Linkerbovenzijde, schuin geschreven:)
Rapenburgstr 191 I

(Centraal bovenaan:)
Den heer Inspecteur
v.h. Marktwezen - alhier.

Stempel: No 26/54/2
Stempel: M. 1939 13/9

Rapport.

Op Zaterdag 9 September 1939 des n.m. ± 3 uur, werd de rust op de markt verstoord, doordat er twist was ontstaan tusschen de vrouw van S. A. Cathon plaats No 96 Dapperstraat en een andere vrouw.
Bij onderzoek bleek mij, dat een mij van gezicht bekende vrouw, die meerdere malen den heer Cathon op de markten Waterlooplein en Dapperstraat komt bezoeken aanwezig was. Het bezoek van bedoelde vrouw hinderde Mevr: Cathon, waardoor twist ontstond. Ik waarschuwde den heer Cathon, dat hij moest zorgen, dat de rust op de markt niet voor de tweede keer werd verstoord en deelde hem mede dat alleen zijn vrouw achter de stal mocht zijn en geen vreemde vrouw. Indien hij zich hieraan niet hield, zou ik hem van de markt verwijderen.
Om ongeveer 5.30 uur n.m. werd mij medegedeeld, dat er bij Cathon zijn stal weer herrie was. Ik constateerde dat bedoelde vrouw, Mevr: Cathon te lijf ging. Toen ik tusschen beide kwam, wilde den heer Cathon, dat ik zijn vrouw zou verwijderen. Ik heb echter die vreemde vrouw verwijderd en Cathon gelast zijn standplaats te verlaten, dat zijn vrouw dan ongestoord verder kon verkoopen. Hieraan voldeed Cathon echter niet en is toen onder hevig verzet overgebracht door twee agenten van politie naar het bureau Dapperplein alwaar proces-verbaal is opgemaakt.
M. i. is het wel gewenscht om Cathon voor deze handeling, ter verantwoording te roepen en zoo noodig te straffen.

(Ondertekening:)
Amsterdam 11 September 1939
J. [Slitoluigt / onleesbaar]

(Marge links onder:)
P. verbaal tegen hem is opgemaakt wegens wederspannigheid.

(Aantekeningen onderaan in verschillende kleuren:)
Rapenb.str. 191
26/54/3 14/9/39
Oproepen 11-9-39
opgeroepen per 13/9 '39

(Rechtsonder, in een ander handschrift:)
In verband met het bovenstaande, stel ik U voor A. Cathon in verband met ordeverstoring het recht te ontzeggen om gedurende drie dagen een plaats op een der markten in te nemen en wel van 18 t/m 20 September 1939.
Akkoord [Paraaf] 13-9-39 De kern van het rapport betreft een herhaaldelijke ordeverstoring bij de marktkraam van S.A. Cathon. De aanleiding was een privékwestie: een vrouw die Cathon regelmatig opzocht op verschillende markten (Waterlooplein en Dappermarkt), kwam in conflict met zijn echtgenote. De inspecteur probeerde eerst te sussen door de kraamhouder te wijzen op zijn verantwoordelijkheid en de regel dat alleen personeel/echtgenoten achter de kraam mogen staan.

Toen het conflict later die middag escaleerde in een fysieke vechtpartij ("te lijf ging"), weigerde Cathon mee te werken aan de instructies van de inspecteur. In plaats van de buitenstaander te laten vertrekken, wilde hij dat zijn eigen vrouw werd verwijderd. Uiteindelijk leidde zijn weigering om de standplaats te verlaten en zijn verzet tegen de politie tot zijn arrestatie wegens "wederspannigheid".

De administratieve afhandeling onderaan het document toont aan dat de inspectie direct overging tot sancties: een schorsing van drie dagen voor alle Amsterdamse markten. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven en de handhaving op de Amsterdamse markten vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (september 1939). Het illustreert de strikte scheiding tussen werk en privé die de marktinspectie probeerde af te dwingen om de orde te handhaven.

Opmerkelijk is de locatie: de Dapperstraat en het Waterlooplein waren in die tijd het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. Hoewel de naam 'Cathon' (mogelijk een verschrijving van Nathan of een vergelijkbare naam) niet direct uitsluitsel geeft, past de setting in de sociaal-economische geschiedenis van de Joodse marktkooplieden in Amsterdam. De datum, slechts enkele dagen na de Duitse inval in Polen, markeert een periode van grote maatschappelijke spanning, hoewel dit rapport zich strikt beperkt tot een lokale ordemaatregel. A. Cathon J. Slitoluigt S.A. Cathon Marktwezen Politie

Samenvatting

De kern van het rapport betreft een herhaaldelijke ordeverstoring bij de marktkraam van S.A. Cathon. De aanleiding was een privékwestie: een vrouw die Cathon regelmatig opzocht op verschillende markten (Waterlooplein en Dappermarkt), kwam in conflict met zijn echtgenote. De inspecteur probeerde eerst te sussen door de kraamhouder te wijzen op zijn verantwoordelijkheid en de regel dat alleen personeel/echtgenoten achter de kraam mogen staan.

Toen het conflict later die middag escaleerde in een fysieke vechtpartij ("te lijf ging"), weigerde Cathon mee te werken aan de instructies van de inspecteur. In plaats van de buitenstaander te laten vertrekken, wilde hij dat zijn eigen vrouw werd verwijderd. Uiteindelijk leidde zijn weigering om de standplaats te verlaten en zijn verzet tegen de politie tot zijn arrestatie wegens "wederspannigheid".

De administratieve afhandeling onderaan het document toont aan dat de inspectie direct overging tot sancties: een schorsing van drie dagen voor alle Amsterdamse markten.

Historische Context

Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven en de handhaving op de Amsterdamse markten vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (september 1939). Het illustreert de strikte scheiding tussen werk en privé die de marktinspectie probeerde af te dwingen om de orde te handhaven.

Opmerkelijk is de locatie: de Dapperstraat en het Waterlooplein waren in die tijd het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. Hoewel de naam 'Cathon' (mogelijk een verschrijving van Nathan of een vergelijkbare naam) niet direct uitsluitsel geeft, past de setting in de sociaal-economische geschiedenis van de Joodse marktkooplieden in Amsterdam. De datum, slechts enkele dagen na de Duitse inval in Polen, markeert een periode van grote maatschappelijke spanning, hoewel dit rapport zich strikt beperkt tot een lokale ordemaatregel.

Genoemde Personen 3

Locaties

Dappermarkt Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Pan Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen Politie