Ambtsrapport van de marktcontrole. 2 maart 1943. Bestekhout.

Rapport.

Aan den Heer Inspecteur v.h. Marktwezen, alhier.

Op Maandag 1 Mrt. '43 lagen in den Rapenburgwal (Noordzijde) t.o. de Oosterschekade, gemeerd aan een onderstuk van perceel Rapenburg No....., twee dekschuiten, No 127 groot 27 ton en 654 groot 37 ton, geladen met afvalhout van een zagerij, zooals schaaldelen (kanthout) latten en puntstukken.

Beide schuiten met hout behoorden aan den heer C. Bakker, handelaar in vaten, zaakdoende in het onderstuk van perc. Rapenburg No.... en wonende in de Van Woustraat 142 II (Z.).

Daar de heer Bakker niet in zijn onderstuk aanwezig was vervoegde ik mij aan zijn privé adres, om het verschuldigde marktgeld van hem te innen.

Voor beide schuiten met hout was al twee maal marktgeld betaald. Zie kwit. 3497 van 18/2/43 en kwit. 3570 van 23/2/43.

Op bovengenoemden datum wenschte de heer Bakker echter, de door mij aangeboden kwitantie over beide schuiten niet te voldoen.

Ik heb hem toen een proces-verbaal aangezegd voor het innemen van een ligplaats in het openbare gemeente water, hetwelk is aangewezen voor brandstoffenmarkt, zonder toestemming van den marktambtenaar.

Op Woensdag 3 Maart tusschen 9- en 12.- uur heb ik hem bij U ontboden.

Als de heer Bakker het klaarspeelt om niet te betalen, dan is werkelijk het hek van den dam.

f houthandelaren

A.'dam, 2/3/43.
Controleur
Reyinga

[Kanttekeningen onderaan:]
Heeft den Hr C. Bakker zijn vergunning als houthandelaar getoond?
Is er een expertise geweest?
B.v. cop. Economische dienst R.

[Kanttekening rechtsboven:]
oproepen 3-3-43 de Haer p 10/3 * Kern van het conflict: De handelaar C. Bakker weigert het verschuldigde marktgeld te betalen voor twee dekschuiten vol afvalhout die aan de Rapenburgwal liggen. Hoewel hij eerder in februari wel heeft betaald, weigert hij op 1 maart de betaling.
* Juridische grondslag: De controleur dreigt met een proces-verbaal, niet direct voor wanbetaling, maar voor het illegaal innemen van een ligplaats in water dat specifiek is aangewezen als 'brandstoffenmarkt' zonder de vereiste toestemming.
* Toon: De controleur gebruikt een krachtige uitdrukking ("het hek van den dam") om aan te geven dat een precedent van niet-betaling de autoriteit van de marktdienst ernstig zou ondermijnen.
* Handel: Het document geeft inzicht in de materialen die destijds verhandeld werden: afvalhout, schaaldelen en latten, waarschijnlijk bedoeld als brandstof of voor goedkope constructie. Dit document stamt uit maart 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een groot tekort aan brandstoffen en bouwmaterialen. De controle op de handel in hout (zelfs afvalhout) was streng gereguleerd.

De bemoeienis van de 'Economische Dienst' (zoals onderaan vermeld) duidt erop dat dit niet enkel een lokale marktcentenkwestie was, maar mogelijk raakte aan bredere distributieregels of prijsbeheersing uit de oorlogstijd. De locatie, het Rapenburg in Amsterdam, was een traditionele plek voor watergebonden handel en opslag nabij de pakhuizen van de Oostelijke Eilanden. De Van Woustraat, waar Bakker woonde, ligt in De Pijp, wat wijst op een ondernemer die door de stad bewoog voor zijn handel. C. Bakker Reyinga (Controleur) Marktwezen