Ambtelijke correspondentie / Concept-besluit. November 1943. (Linksboven in de marge:)
onderwerp
tijd. hulpm.-
brandst.markt

(Rechtsboven:)
A’dam, Nov. 1943
G / W. L. M.

(Hoofdtekst:)
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat bij mijn dienst een verzoek is binnengekomen van den brandstoffenhandelaar P. Das, Nassaukade 69, zaakdrijvende in perceel Waverstraat 38, om zijn vaartuigen ligplaats te mogen innemen in den Amstel (Amsteldijk) tegenover de Waverstraat.

De situatie ter plaatse heb ik doen nagaan, waarbij gebleken is, dat ook een tweede handelaar aldaar ligplaats wenscht in te nemen. Het komt mij gewenscht voor aan het verzoek van de betreffende handelaars te voldoen, aangezien de bestaande brandstoffenmarkten aan den Amstel, gezien de eenvoudige transportmiddelen, welke hun ten dienste staan, namelijk bakfietsen en handkarren, alle op grooter afstand van hun pakhuizen zijn gelegen.

Derhalve heb ik de eer U beleefd te verzoeken te willen bevorderen, dat ingevolge het bepaalde in art. 7 van de Verordening op den Dienst v. h. Marktwezen, zulks geacht te zijn ingegaan 1 October jl., door den Bm. het water van den Amstel (Westzijde) tegenover de Waverstraat, over een lengte van ~~[onleesbaar]~~ 20 meter, wordt aangewezen als tijdelijke hulpmarkt van de brandstoffenmarkt, voorloopig tot en met 31 December a.s..

(Onderaan rechts, handtekening/paraaf:)
J.D. [?]

(Aantekeningen in potlood onderaan:)
Mevr. R.
vragen of [...]
hoeft niet.
telef. meded.
mevr R. Dit document is een ambtelijk voorstel om een specifiek deel van de Amstel (ter hoogte van de Waverstraat) aan te wijzen als tijdelijke hulpmarkt voor brandstoffen.

• Logistieke noodzaak: De handelaar P. Das en een anonieme tweede handelaar hebben hun pakhuizen in de Waverstraat. De reguliere brandstoffenmarkten liggen te ver weg voor hun transportmiddelen (bakfietsen en handkarren). In een tijd van schaarste en beperkte mobiliteit was nabijheid van de voorraad (per schip aangevoerd) cruciaal.
• Juridische basis: Er wordt verwezen naar Artikel 7 van de 'Verordening op den Dienst van het Marktwezen'. Dit geeft de burgemeester de bevoegdheid om locaties aan te wijzen voor marktactiviteiten.

• Met terugwerkende kracht: Hoewel de brief uit november dateert, wordt gevraagd de maatregel in te laten gaan per 1 oktober 1943, waarschijnlijk omdat de handelaars daar feitelijk al lagen of omdat het stookseizoen toen begon. Het document dateert uit november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.

• Brandstoffenschaarste: Tijdens de oorlogsjaren was brandstof (kolen, hout, turf) uiterst schaars en strikt gerationeerd. De distributie hiervan was een vitale overheidstaak om de bevolking de winter door te helpen.

• Transportmiddelen: De vermelding van "bakfietsen en handkarren" is tekenend voor de tijd. Gemotoriseerd vervoer was vrijwel niet beschikbaar voor de civiele sector wegens gebrek aan benzine en vordering van voertuigen door de bezetter.
• Bureauctratie in oorlogstijd: Ondanks de bezetting bleven de gemeentelijke diensten van Amsterdam volgens de bestaande regelgeving functioneren. De 'Verordening op den Dienst van het Marktwezen' was het instrument waarmee de stad de handel in goede banen probeerde te leiden.
• De Amstel als transportader: De Amstel was de belangrijkste route voor de aanvoer van goederen per binnenschip. De "Westzijde" (Amsteldijk) bood ruimte om direct nabij de woonwijken (zoals de Rivierenbuurt) te lossen. P. Das Marktwezen