Handgeschreven brief/rapportage. Den Heer Inspecteur Th. Marktwezen

N. 76! In opdracht van Uw verzoek, betr. de
loting der wachtende in de ry voor visch, diene het
volgende.. Het juiste uur is moeilijk te bepalen
ten opzichte van beginnen, het is geheel afhankelijk gesteld
van de aanvoer, en opgave van het hoofdkantoor.
Daarbij komt nog is de plaats van aanvoer dicht
bij de vischafslag, of zoo als er zijn op flinke afstand
ook dit zijn factoren die meespreken, volgens mij zou het
best zoo kunnen blijven, het publiek is er geheel op ingesteld
en moeders van schoolgaande kinderen kunnen er gebruik
van maken in die schooltijd aan de loting deel te nemen.
Gezien de vroege duisternis was het gewenscht de visch-
verkoop des middags te verleggen naar de volgende
ochtend, omdat er meerendeels weinig aanvoer is.

a dam 14 dec '43
[w.g.] Bregman * Logistieke uitdagingen: De schrijver (waarschijnlijk een ambtenaar of marktmeester genaamd Bregman) legt uit dat het onmogelijk is om vaste tijden voor de visverkoop af te spreken. Dit hangt af van de grillige aanvoer en instructies van het hoofdkantoor.
* Loting-systeem: Vanwege de schaarste werd er gewerkt met een lotingsysteem voor de mensen in de rij ("ry"). Dit moest voorkomen dat mensen eindeloos voor niets stonden te wachten als de voorraad op was.
* Sociale aspecten: Er wordt expliciet rekening gehouden met moeders. De huidige tijden stellen hen in staat om deel te nemen aan de loting terwijl de kinderen op school zitten.
* Oorlogsomstandigheden: De "vroege duisternis" is een directe verwijzing naar de verduisteringsmaatregelen en mogelijk de spertijd (avondklok) tijdens de bezetting. Het was gevaarlijk of verboden om na zonsondergang op straat handel te drijven. Dit document stamt uit de winter van 1943, een periode van diepe schaarste in het bezette Nederland. Vis was een van de weinige eiwitbronnen die (soms) buiten het strikte bonnensysteem of met specifieke toewijzingen verkrijgbaar was, wat leidde tot enorme rijen. De bureaucratie rondom de "Marktwezen" in Amsterdam probeerde de chaos bij de visafslagen te reguleren. De genoemde "loting" was een bittere noodzaak: er was simpelweg nooit genoeg vis voor iedereen die in de rij stond. De brief geeft een uniek inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrategieën van Amsterdammers en de ambtelijke pogingen om dit in goede banen te leiden onder de druk van de Duitse bezetting en de oorlogsomstandigheden.