Getypt rapport / ambtelijke correspondentie. 16 oktober 1943 (getypt als "16 Octoner 1943", waarschijnlijk een typefout voor October). (Opmerking: De tekst is letterlijk overgenomen, inclusief eventuele typefouten en toenmalige spelling.)

[Linksboven in potlood/pen:] 11
[Linksboven getypt:] C.y.
[Rechtsboven handgeschreven:] deto [?] Imgs [?]
[Rechtsboven getypt:] VD/SV

26/13/4 M.
16 Octoner 1943.

Klacht vischverdeeling.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
=============

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 17 September jl. om spoedig advies ontvangen stuk no. 703 L.M. 1943 heb ik de eer U te berichten, dat ik naar de onderhavige klacht een uitgebreid onderzoek heb doen instellen.

Allereerst heb ik den in de loods Wagenaarstraat bij den vischverkoop dienstdoenden marktambtenaar gehoord. In de betreffende week was de aldaar ingedeelde marktmeester De Wolff met verlof; hij werd vervangen door den controleur Helsloot.

Deze verklaarde nadrukkelijk, dat op 11 September jl. geen agenten in burger en geen marktambtenaar in burger in de loods zijn geweest om visch te koopen. Verder herinnert hij zich niet, dat een vrouw hem heeft aangesproken om te klagen en dat daarbij onder andere zou zijn gezegd, dat de Wethouder de gewraakte handelwijze zou hebben goedgekeurd. De uitdrukking: "Die appelen vaart, die appelen eet" is door hem beslist niet geuit.

Klager is dezerzijds tweemaal opgeroepen, doch niet verschenen. Daarop heeft de Inspecteur een bezoek gebracht aan de woning van de familie Goedings. Hij heeft daar gesproken met Mevrouw Goedings, oud 69 jaar, die verklaarde, op 11 September jl. in de loods, aan de Wagenaarstraat te hebben geconstateerd, dat aan een persoon, die geregeld in burger dienst heeft gedaan als marktambtenaar bij den verkoop van visch in bovenvermelden loods, visch werd afgegeven. Met dezen persoon zou zij het gesprek hebben gevoerd, vermeld in haar brief van 13 September jl.

Zij verklaarde, dat zij met den ambtenaar, die dien dag dienst had (Helsloot), niet heeft gesproken. Deze ambtenaar doet zijn werk correct, volgens Mevrouw Goedings.

Uit de beschrijving van Mevrouw Goedings moest worden opgemaakt, dat zij het gesprek had gevoerd met den marktmeester Van Moerkerken. Dit is ook de eenige ambtenaar, die vóór de rouleering van 1 September jl. regelmatig aldaar in burger dienst heeft gedaan. * Inhoud: Het document betreft de afhandeling van een klacht van een burger (Mevr. Goedings) over mogelijke vriendjespolitiek of onregelmatigheden bij de visverdeling. Zij stelt dat ambtenaren in burger vis kregen (buiten de gewone distributie om).
* Kern van het geschil: De klaagster beweert dat een ambtenaar tegen haar zei: "Die appelen vaart, die appelen eet" (wie de goederen beheert, mag er ook van profiteren). De betreffende ambtenaar die die dag officieel dienst had (Helsloot), ontkent dit ten stelligste.
* Conclusie van het onderzoek: Uit het onderzoek blijkt dat de klaagster waarschijnlijk niet met de dienstdoende ambtenaar Helsloot heeft gesproken, maar met een voormalige bekende van die post (Van Moerkerken), die zij herkende van vóór een recente personeelswisseling ("rouleering").
* Opvallend: Het taalgebruik is zeer formeel en ambtelijk. De typefout "Octoner" in de datum wijst op een mogelijke haast of een minder nauwkeurige kantoorkracht. * Historische context: Het document dateert uit oktober 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en distributie: Voedsel (zoals vis) was schaars en strikt gerantsoeneerd via distributiebonnen. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was verantwoordelijk voor een eerlijke verdeling.
* Maatschappelijke spanning: Corruptie of het voortrekken van eigen personeel ("eigen volk eerst") lag zeer gevoelig bij de bevolking die kampte met tekorten. De uitdrukking "Die appelen vaart, die appelen eet" symboliseert de frustratie over ambtenaren die zichzelf zouden verrijken.
* Locatie: De Wagenaarstraat bevindt zich in de Dapperbuurt in Amsterdam, een buurt waar tijdens de oorlog veel spanningen waren rondom voedselvoorziening.