Handgeschreven rapport of proces-verbaal betreffende een incident op een markt.
Origineel
Handgeschreven rapport of proces-verbaal betreffende een incident op een markt. 12 november 1943 (met latere aantekeningen tot januari 1944). directie zou inleveren. Nu trachtte hij zijn
hand in mijn jaszak te steken om zodoende
de kaart weer in zijn bezit te krijgen.
Hier kreeg hij geen kans voor. Nu nam hij
een dreigende houding aan en zei: "Wat
let me of ik geef je een opsodemieter, het is
om die koperen knoopen aan je jas, anders
sloeg ik je met een poot tegen de grond."
(Mittemeijer heeft trouwens maar een poot)
en vervolgens zeiden zij om beurten: "die
kaart heb je gestolen om mee te knoeien; daar
staan er nog meer op de markt, die geen markt-
kaart hebben en dien jongen laat ik toch op de
markt staan!" Mittemeijer en Mej. Herwerden-
Vink trachtten mij bij het publiek onmogelijk te
maken door steeds op mij wijzende te roepen:
"Hij heeft die kaart gestolen, maar wij
krijgen hem wel en morgen zijn wij bij zijn
baas, dan zullen wij eens kijken of wij die
kaart niet terug krijgen."
Ik verzoek maatregelen weerszijds.
12 Nov: 43. [Handtekening: Van Hoff]
[Marginale aantekeningen en voetnoten:]
mittemeijer opgeroepen v. 19/11 '43
idem v. 26/11 9.30 uur g. 17/1
idem v. 23/11
In verband met het bovenstaande stel
ik u voor Mej. F. Herwerden te straffen. [Handtekening]
idem W. J. Bittemeyer, 15-11-43 [Handtekening]
Dec. 14 dagen
ev. voorstel
with. arbeid
tijd voor
vrijd. [?] * Inhoud: Het document beschrijft een confrontatie tussen een vermoedelijke ambtenaar of marktmeester (gezien de "koperen knoopen" aan de jas) en twee marktlui. De ambtenaar had blijkbaar een marktkaart ingenomen, die Mittemeijer met fysiek geweld ("een opsodemieter") trachtte terug te krijgen.
* Toon en taalgebruik: Het verslag bevat direct taalgebruik ("opsodemieter", "poot"). De opmerking tussen haakjes dat Mittemeijer "trouwens maar een poot" (been) heeft, is een cynische of feitelijke toevoeging om de dreiging te nuanceren of de identiteit te bevestigen.
* Beschuldigingen: Naast de fysieke dreiging wordt de rapporteur publiekelijk beschuldigd van diefstal en misbruik ("knoeien") van de kaart, bedoeld om hem bij het publiek "onmogelijk te maken".
* Bestuurlijke afhandeling: De handgeschreven noten onderaan tonen de bureaucratische afwikkeling. De betrokkenen zijn meerdere malen opgeroepen. Er wordt een straf voorgesteld van 14 dagen (mogelijk hechtenis) met arbeid. Dit document stamt uit november 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de handel op markten strikt gereguleerd met vergunningen en distributiekaarten. Het bezit van een geldige "marktkaart" was essentieel voor iemands levensonderhoud. Conflicten met toezichthouders over deze documenten waren dan ook hoogoplopend. De vermelding van "met arbeid" in de voorgestelde strafmaat was typerend voor de strenge rechtspraak en tuchthandhaving onder het bezettingsregime. De "koperen knopen" wijzen erop dat de rapporteur een functionaris in uniform was, wat het incident ook tot een zaak van autoriteitsbelediging maakte. De rapporteur (handtekening lijkt "Van Hoff") de heer Mittemeijer (ook gespeld als Bittemeyer) en Mej. F. Herwerden-Vink.