Handgeschreven ambtelijk rapport/notitie.
Origineel
Handgeschreven ambtelijk rapport/notitie. 16 mei 1943 (met een latere kanttekening van 20-5-'43). No. 27/11/1 M. 1943 Sectie Marktwezen.
Zondag 9 Mei zijn slechts twee aanvoerders
geweest met verdeelvisch, terwijl Zondag 16 Mei geen visch-
aanvoerders zijn geweest op de verkoopplaats Joh. Katestraat.
Er stonden veel menschen in de rij die zeer ontstemd
insinuaties en verdachtmakingen bezigden. De opge-
wekte verwachtingen voor vischaankoop werden den
bodem ingeslagen, waardoor groote verbittering ontstond.
Teneinde de oorzaken die hiertoe kunnen leiden te be-
perken geef ik het navolgende in overweging.
Als de kleine hoeveelheid visch die als regel op Zondagen
beschikbaar is niet tot Maandag kan blijven staan, dan kan
m.i. voortaan beter op slechts drie of vier verkoopplaatsen
beurtelings in verschillende stadswijken deze visch worden
gedistribueerd. Dan worden de teleurstellingen beperkt
terwijl bovendien een beperking van de overuren van het
dienstdoend personeel wordt verkregen.
A'dam, 16 Mei '43 [Handtekening]
[In de linker kantlijn, verticaal geschreven:]
Ik wacht uwerzijds nader in overleg.
20-5-'43 In dit document rapporteert een ambtenaar (vermoedelijk van de Sectie Marktwezen in Amsterdam) over de moeizame distributie van vis op zondagen in mei 1943.
De kern van de klacht is dat de aanvoer van "verdeelvisch" (vis die onder het distributiestelsel viel) zeer onregelmatig is. Op zondag 9 mei kwamen er maar twee aanvoerders opdagen, en op zondag 16 mei op de Johannes Katestraat zelfs helemaal geen. Dit leidde tot grote frustratie en woede bij de burgers die in de rij stonden. De auteur spreekt van "insinuaties en verdachtmakingen", wat erop wijst dat het publiek de autoriteiten of de handelaren wantrouwde (mogelijk vermoedens van achterhouden of zwarte handel).
De schrijver stelt een pragmatische oplossing voor: in plaats van de kleine hoeveelheid vis over te veel punten te verspreiden (met het risico dat mensen overal voor niets staan), kan de vis beter gecentraliseerd worden op drie of vier wisselende locaties in de stad. Dit zou de teleurstelling verkleinen en bovendien besparen op de overuren van het personeel. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse realiteit van de voedselvoorziening in bezet Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
- Schaarschte en Distributie: Vis was, net als de meeste andere levensmiddelen, schaars en strikt gereguleerd. De term "verdeelvisch" duidt aan dat de vis via een officieel puntensysteem of toewijzing werd verkocht.
- Maatschappelijke Spanning: De "verbittering" en de "insinuaties" in de rij illustreren de gespannen sfeer in de oorlogsjaren. Honger en onzekerheid zorgden voor een kort lontje bij de bevolking en een diep wantrouwen jegens het distributieapparaat.
- Bureaucratie onder de Bezetter: Hoewel het een ambtelijk Nederlands document is, vond dit alles plaats onder het toeziend oog van de Duitse bezetter. De efficiëntie van de voedselverdeling was voor de autoriteiten van belang om de openbare orde te handhaven en onrust te voorkomen. De Johannes Katestraat (in de Kinkerbuurt) was en is een bekende marktlocatie in Amsterdam (de Ten Katemarkt). Marktwezen