Brief (formele klacht).
Origineel
Brief (formele klacht). 30 juni 1943. Onbekend (handtekening staat waarschijnlijk op een volgende pagina). Den WelEd. Gestr. Heer Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam. No. 27/116/1 M. 1943 2/7 [stempel/pen linksboven]
Oproepen 995 [rechtsboven]
5-7-43
de Haas [?]
p 9/7 12/7 g 12.10
Amsterdam: 30 Juni 1943.
Den WelEd. Gestr. Heer Inspecteur
van het Marktwezen.
te Amsterdam.
u.i. Insp. [rechts]
WelEd. Gestrenge Heer,
Daar ik U hedenmiddag
tot mijn spijt niet meer persoonlijk kon bereiken
zij het mij vergund langs dezen weg het volgende
onder Uw aandacht te brengen:
In het afgeloopen jaar bezocht
ik regelmatig eenige malen per week de
vischverkoop op de markt in de Ten Katestraat.
om daar op mijn beurt visch te kunnen ver-
krijgen.
Daar de vischaanvoer de laatste
tijd echter aanzienlijk minder wordt, wordt
het steeds moeilijker iets te bemachtigen en
ben ik genoodzaakt reeds zeer vroeg in de rij te
gaan staan. Vorige week merkte de marktmeester
op: ,,denkt U er om U krijgt nu nog visch
maar U behoeft voorloopig niet terug te
komen." Met andere woorden de marktmeester
bepaalt hier wie wel en wie niet visch krijgt en
dit op vrij willekeurige wijze. Hierdoor gebeurt het
b.v. dat iemand die door zijn persoon niet zoo opvalt
2/7 [rechtsonder] * Taalgebruik: Formeel en eerbiedig Nederlands ("WelEd. Gestrenge Heer", "zij het mij vergund"), passend bij een officiële correspondentie met een overheidsinstantie in die tijd.
* Kern van de klacht: De schrijver beklaagt zich over de macht van de marktmeester. Door de toenemende schaarste aan vis (als gevolg van de oorlogssituatie) ontstaan er lange wachtrijen. De marktmeester treedt hierbij echter niet op als eerlijke handhaver van de volgorde, maar beslist op subjectieve gronden wie er bediend wordt en wie "voorlopig niet meer terug hoeft te komen".
* Toon: De brief is beheerst maar duidelijk verontwaardigd over de "vrij willekeurige wijze" waarop de distributie van schaars voedsel plaatsvindt.
* Administratieve sporen: De aantekeningen bovenin suggereren dat de brief is opgenomen in een officieel dossier en dat er opvolging aan is gegeven (mogelijk oproepen voor een gesprek of onderzoek op 5 en 9 juli). * Historische context: De brief dateert van juni 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van nijpende voedseltekorten en een streng distributiesysteem. Vis was een van de weinige eiwitbronnen die soms buiten de bonnen om (maar wel onder toezicht) verkrijgbaar was, wat leidde tot grote drukte op markten.
* Lokaal: De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was (en is) een centrale plek voor de voedselvoorziening van de buurt. De "Inspecteur van het Marktwezen" was de aangewezen ambtenaar om toe te zien op een eerlijk verloop van de handel.
* Maatschappelijke relevantie: Dit document illustreert de dagelijkse overlevingsstrijd van burgers tijdens de bezetting en de corruptie of willekeur van lagere functionarissen die in een machtspositie kwamen te verkeren door de schaarste. Het toont ook aan dat burgers, ondanks de bezetting, probeerden via de officiële weg rechtvaardigheid te zoeken.