Getypte brief (afschrift) 7 september 1939 A.F. Rijken, J. van Lennepstraat 86 III, Amsterdam. No. 27/96/1 M. 1939 13/9 AFSCHRIFT.

No. 685 L.M. 1939 8/9.

                                       Amsterdam, 7 September 1939.

Mijnheer,
Ondergeteekende van beroep schoenmaker Vraagt u aandacht voor het
volgende, Is het u bekend, dat in de Ten Katestraat (dagmarkt)
Kooplieden zijn, die buiten hun verkoop. van hun waar. zooals
gummi zoole hakke, en zooal meer Het beroep van schoenmaker uitoefenen
Waar bij een koopman bij is, van beroep bakker. Die daar ieder dag
staat te werke met een knecht. en een machiene op straat heeft
staan Terwijl zooveel vakliede langs de straat loope.Terwijl zij zonder
vakkennis. en zonder vestigingsvergunning. het beroep van schoen-
maker uitoefene. moet een vakman vestigingsvergunning en voldoende
vak bekwaamheid bezitte. Om zich te vestige.Mocht bovenstaande op
de markt niet uitgevoerd worde Wil u dan aan dien toestand zoo spoedig mo
gelijk een einde maken.

                                       Hoog Achtend
                                          A.F.Rijken
                                   J. van Lennepstraat 86 III
                                          Alhier De brief is een formeel beklag van een professionele schoenmaker, A.F. Rijken, gericht aan waarschijnlijk de marktmeester of een gemeentelijke instantie in Amsterdam. De kern van de klacht is oneerlijke concurrentie en broodroof. Rijken wijst erop dat op de Ten Katemarkt kooplieden (waaronder specifiek een bakker) schoenherstelwerkzaamheden uitvoeren zoals het zetten van rubberen zolen en hakken.

Hij benadrukt drie belangrijke punten:
1. Gebrek aan vakmanschap: De personen hebben geen vakkennis en gebruiken zelfs machines op straat.
2. Onwettigheid: Ze beschikken niet over de vereiste vestigingsvergunning, iets waar een reguliere vakman wel aan moet voldoen.
3. Sociale misstand: Terwijl deze "onbevoegden" werk verrichten, lopen gediplomeerde vaklieden werkloos op straat.

De toon is dringend en enigszins verontwaardigd, wat blijkt uit de directe vraag om "zoo spoedig mogelijk een einde" aan deze situatie te maken. Het taalgebruik bevat enkele archaïsche spellingen en grammaticale slordigheden (bijv. "machiene", "vakkennis." met een punt midden in de zin, "zooveel vakliede langs de straat loope"). Historisch tijdsgewricht: De brief is gedateerd op 7 september 1939. Dit is slechts enkele dagen na de Duitse inval in Polen (1 september 1939) en de oorlogsverklaring van Engeland en Frankrijk aan Duitsland. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, heerste er grote economische onzekerheid en was de mobilisatie al in volle gang. De bezorgdheid over broodwinning was in deze periode zeer groot.

Geografie: De Ten Katestraat in Amsterdam-West is sinds 1910 de locatie van een bekende dagmarkt (de Ten Katemarkt). De afzender woont in de Jacob van Lennepstraat, wat op loopafstand van de markt is.

Regelgeving: De genoemde "vestigingsvergunning" verwijst naar de Vestigingswet Bedrijven 1937. Deze wet was bedoeld om de kwaliteit van het ambacht te beschermen en wildgroei aan ongeschoolde bedrijfjes tegen te gaan door eisen te stellen aan kredietwaardigheid, handelskennis en vakbekwaamheid. In tijden van economische crisis was de naleving hiervan voor gevestigde ambachtslieden cruciaal voor hun voortbestaan. Dit document is een klassiek voorbeeld van hoe een burger de overheid aanspoort tot handhaving van deze nieuwe regelgeving.