Ambtelijk rapport/notitie betreffende markttoezicht. 10 september 1939 (met aanvulling d.d. 20 september 1939). [Bovenaan links:]
27/96/1

[Hoofdtekst:]
Op de dagmarkt Ten Katestraat zijn aan drie
personen een plaats toegewezen voor den verkoop
van leder en rubberwaren. Door twee v.w. K Alaker
en T. Drukker wordt op verlangen de rubberhakken
e. d. onder de schoenen bevestigd.
____________
Ingevolge een rapport van de commissie voor
Schoeisel d.d. 9/1 '35 is door B en W besloten dat op de
markt geen schoenreparaties mocht plaats vinden.
Op aandrang en door de actie van de organisatie
„Mercurius” is eenigen tijd geleden vorenbedoeld
verbod ingetrokken.
Onderstaande personen is een vaste plaats toegewezen
voor den verkoop van leder en rubberwaren.
plh. 131 K Alaker VKkaart. 15/11 '36. Sinds 3/5 '37 vaste plaats.
. 123 T. Drukker . . 6/12 '34 . 27/4 '36 „ „
. 129 G.J. Vos . . 2/4 '36 , 23/11 '36 „ „
Het is mij bekend dat K Alaker vroeger bakkersknecht
is geweest. Van ongeoorloofde handeling is m.i. geen sprake
Amsterdam 10 Sept '39
[Handtekening]

[Onderaan, in ander handschrift:]
Her. vrij nader rapport. v.v.p.
Verrichten genoemde personen
uitsluitend kleine reparaties
of oefenen zij of laten zij door
een knecht op hun marktplaats
het beroep van schoenmaker uit.
Hebben zij een machine op hun plaats.
Waarvan? 20-9-39 d.H.

[Tussengevoegd en rechts als antwoord op de vraag van 20-9:]
T. Drukker heeft op
Zaterdag inderdaad een schoenmaker-
knecht op hun marktplaats met machine achter zijn stal
voor het verrichten van kleine
reparaties. Dit document is een ambtelijk verslag over de regulering van werkzaamheden op de dagmarkt in de Ten Katestraat te Amsterdam. De kern van de rapportage is de grens tussen de verkoop van materialen en het uitvoeren van ambachtelijke diensten (schoenreparatie).

• Regelgeving: Er bestond sinds 1935 een officieel verbod op schoenreparaties op de markt. Dit verbod werd echter ingetrokken na tussenkomst van „Mercurius”, de belangenvereniging voor markthandelaren.
• Individuele gevallen: Er worden drie specifieke handelaren genoemd met hun administratieve voorgeschiedenis. De rapporteur concludeert op 10 september dat er geen sprake is van ongeoorloofde praktijken, ook al bevestigen Alaker en Drukker rubber hakken voor hun klanten.
• Controle op schaalvergroting: De aanvullende vragen van 20 september tonen aan dat de autoriteiten waakzaam bleven voor 'verkapte' schoenmakerijen op de markt. Men wilde weten of er machines werden gebruikt en of er personeel (knechten) werd ingezet. De bevinding was dat T. Drukker inderdaad op zaterdagen een knecht met een machine inzette voor kleine reparaties. Het document biedt een inkijkje in de Amsterdamse marktcencuur aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De Ten Katemarkt was (en is) een van de belangrijkste volksmarkten in Amsterdam-West.

De strikte scheiding tussen de 'ambulante handel' (de markt) en het 'gevestigde ambacht' (de winkelier-schoenmaker) was een voortdurend punt van discussie en bureaucratische controle. Winkeliers vreesden oneerlijke concurrentie van marktkooplieden die lagere overheadkosten hadden. Organisaties zoals Mercurius speelden een cruciale rol in het bevechten van de nodige ruimte voor marktkooplieden om extra diensten aan te bieden aan hun klanten. De vermelding dat K. Alaker voorheen bakkersknecht was, diende waarschijnlijk om aan te geven dat hij geen 'echt' lid van het schoenmakersgilde was. G.J. Vos K. Alaker T. Drukker