Archiefdocument
Origineel
19 september 1939 De Directeur van het Marktwezen MARKTWEZEN AMSTERDAM HG. Verzonden 19/9-39
TELEFOONNUMMER 85151 VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 27/98/3 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:
AMSTERDAM (W.) 19 September 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14
AANden Heer J.Gobes,
Nwe.Keizersgracht 23 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 10.
Op grond van het feit, dat U geen gevolg hebt gegeven aan de aan U gerichte schriftelyke waarschuwing om geregeld van de U verleende voorkeurskaart voor de markt Ten Katestraat gebruik te maken, behoort de inschryving op de sollicitantenlyst voor bovengenoemde markt, ingevolge artikel 10 van het Reglement op de Markten, te worden geschrapt.
Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 20 Sept.a.s.om 9 uur te komen by den Inspecteur van myn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.
De Directeur,
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1833. * Inhoud: De brief is een officiële waarschuwing en een oproep voor een gesprek. De heer J. Gobes dreigt zijn plek op de sollicitantenlijst voor de Ten Katemarkt te verliezen omdat hij zijn 'voorkeurskaart' niet regelmatig gebruikt. Dit is een overtreding van artikel 10 van het toenmalige Reglement op de Markten.
* Toon: De tekst is formeel en directief. Er wordt verwezen naar een eerdere schriftelijke waarschuwing die blijkbaar niet het gewenste effect heeft gehad. De korte termijn van de oproep (het gesprek vindt de volgende ochtend al plaats) onderstreept de urgentie en het dwingende karakter van de gemeentelijke bureaucratie.
* Taalgebruik: Het document bevat de voor die tijd gebruikelijke spelling met 'y' in plaats van 'ij' (schriftelyke, inschryving, sollicitantenlyst, by, myn). * Historisch kader: De brief is gedateerd op 19 september 1939, slechts enkele weken na de Duitse inval in Polen en het begin van de Tweede Wereldoorlog. Nederland was op dat moment nog neutraal en het dagelijks leven, inclusief de marktadministratie, ging zijn gewone gang.
* Locatie: De Jan van Galenstraat 14 was het adres van het administratiegebouw van de Centrale Markthallen in Amsterdam-West. De Ten Katestraat is een bekende marktlocatie in de Kinkerbuurt (Amsterdam-West).
* Sociaal-economisch: Een 'voorkeurskaart' was essentieel voor marktkooplieden om een vaste standplaats te bemachtigen. In een tijd van economische schaarste en strikte regulering werd streng toegezien op het daadwerkelijke gebruik van deze rechten; wie niet kwam opdagen, moest plaatsmaken voor anderen op de wachtlijst.
* Persoonsgegevens: De geadresseerde, J. Gobes, woonde aan de Nieuwe Keizersgracht, midden in de Amsterdamse Jodenbuurt. Gezien de achternaam en de locatie is het aannemelijk dat de ontvanger van Joodse afkomst was. Dit geeft het document een wrange bijsmaak: hoewel dit in 1939 nog een reguliere administratieve kwestie was, zou de positie van Joodse marktkooplieden minder dan een jaar later, na de Duitse inval, drastisch verslechteren door anti-Joodse maatregelen. J. Gobes Gemeente Amsterdam Marktwezen