Ambtelijke brief / Adviesrapport. 26 mei 1943. De Directeur, De Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden (vermoedelijk Amsterdam, gezien de referentie naar de Noordermarkt). [Linksboven handgeschreven paraaf in blauw krijt/potlood]
[Rechtsboven getypt:] VD/SV

46b/176/4 M.

26 Mei 1943.

opnemen van S.C.
Marinus Jr in Vischverdeeling

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r .

In haar vergadering van 13 Mei jl. heeft de Verdeelingscommissie van visch op een verzoek van S.C. Marinus Jr., wonende Noordermarkt 6 III, om hem alsnog in de vischverdeeling op te nemen, een afwijzend advies uitgebracht en wel met de volgende motiveering.

Voor den oorlog was hij in den vischhandel werkzaam, doch niet als zelfstandig kleinhandelaar. Hij was knecht bij de kleinhandelaren P.Vrees, Schindeler en bij de groothandelaren Wijnschenk en P. de Ruyter. Bij groote aanvoeren van laatstgenoemde heeft hij des middags wel eens met visch gevent; volgens de ventadministratie te mijnen kantore is Marinus Jr. evenwel nimmer in het bezit van een ventvergunning geweest.

Na het uitbreken van den oorlog is Marinus Jr. evenmin in den vischhandel werkzaam geweest; hij is gedurende dien tijd chauffeur geweest voor een firma in Duitschland en heeft ontslag gekregen in verband met de gezondheidstoestand van zijn vrouw.

Aangezien Marinus verleden jaar, toen hij ook heeft getracht in de verdeeling te worden opgenomen, met verschillende Duitsche instanties onder andere de Sicherheitsdienst heeft gedreigd en zich ook nu weer in dezen geest heeft uitgelaten, komt het ons gewenscht voor U bij voorbaat van een en ander op de hoogte te brengen. Het verzoek van Marinus is door den eersten ondergetekende afgewezen.

De Directeur,

De Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden, Het document betreft een ambtelijke afwijzing van een aanvraag om als vishandelaar te worden opgenomen in het distributiesysteem. De kernpunten zijn:

1. Gebrek aan vakkennis/status: De commissie stelt vast dat de aanvrager, S.C. Marinus Jr., vóór de oorlog slechts een "knecht" (werknemer) was en nooit een zelfstandig ondernemer met de vereiste ventvergunning.
2. Werkverleden tijdens de oorlog: De aanvrager heeft in de oorlogsjaren als chauffeur in Duitsland gewerkt, wat betekent dat hij gedurende langere tijd niet actief is geweest in de vissector.
3. Intimidatie: De meest opvallende reden voor de afwijzing en de expliciete waarschuwing aan de wethouder is dat de aanvrager heeft geprobeerd de beslissing te beïnvloeden door te dreigen met de Sicherheitsdienst (SD). Dit wijst op een poging om via de Duitse bezettingsmacht druk uit te oefenen op het Nederlandse gemeentebestuur. Dit document is geschreven in mei 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland zich verhardde. Vanwege de toenemende voedselschaarste was de handel in levensmiddelen zoals vis volledig gereguleerd door de overheid via de distributiestamkaarten en vergunningsstelsels.

De brief illustreert de complexe verhoudingen tussen de Nederlandse bureaucreatie en de burgerij onder bezetting. Enerzijds probeerden ambtenaren vast te houden aan bestaande regels en vergunningenstelsels om de orde te handhaven. Anderzijds probeerden sommige burgers gunsten af te dwingen door te dreigen met collaboratie of de inzet van Duitse terreurorganisaties zoals de SD. De resolute afwijzing door de directeur, ondanks de expliciete dreigementen van de aanvrager, is in dit licht opmerkelijk. De Noordermarkt, waar Marinus woonde, was en is een historisch centrum voor (vis)handel in Amsterdam.