Officiële brief/kennisgeving van de gemeente.
Origineel
Officiële brief/kennisgeving van de gemeente. 11 november 1943. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen van Amsterdam (J.L. Strak). No. 46/255/3 M. 1943 [stempel in paars, met handgeschreven '11']
Aan Mw. H.P.M. Licht- v.d. Poel,
Willemsstraat 20 II, [met potlood: Marktw. 522]
A_L_H_I_E_R (C).
L.M. 709'43
vischtoewijzing.
11 November 1943. [met handgeschreven krabbels in rood en potlood: 'in den map']
Naar aanleiding van Uw verzoeken om toewijzing resp. van zee- en riviervisch en van gerookte visch en van Uw verzoek om een onderhoud ter zake, deel ik U het volgende mede.
Blijkens informatie was U vóór den oorlog als vischkoopvrouw op de vischmarkt onbekend.
De door U overgelegde verklaringen zijn niet toereikend. Daarin zijn n.l. geen cijfers omtrent Uw omzet opgenomen en bovendien hebben die verklaringen betrekking op den tijd na het basisjaar 1939/1940.
Wanneer U eventueel visch buiten de markt om van grossiers hebt betrokken, dient U in ieder geval verklaringen van die grossiers over te leggen, waaruit blijkt, welke visch U van hen hebt betrokken en tevens in welk jaar (resp. welke jaren) aan U is geleverd.
vM
De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,
(get.) J. L. Strak [getypt in paars/blauw] * Taal en Spelling: Het document is geschreven in de toen gangbare spelling-Marchant (bijv. 'visch', 'den oorlog'). De toon is ambtelijk, zakelijk en afwijzend.
* Inhoud: Mevrouw Licht-v.d. Poel heeft een aanvraag ingediend voor een vergunning of quotum (toewijzing) om verschillende soorten vis te mogen verkopen. De wethouder wijst dit vooralsnog af omdat zij niet kan bewijzen dat zij vóór de oorlog al in deze branche werkzaam was. Het "basisjaar 1939/1940" was cruciaal voor de distributiestamkaarten en bedrijfsvergunningen tijdens de bezetting.
* Bureaucracie: De brief illustreert de strenge controle op de handel tijdens de Tweede Wereldoorlog. Om in aanmerking te komen voor schaarse goederen (zoals vis), moest men aantonen een gevestigde handelaar te zijn. De bewijslast ligt volledig bij de burger, die verklaringen van grossiers moet aanleveren.
* Handgeschreven notities: De vermelding "Marktw." en "522" duidt waarschijnlijk op een administratieve koppeling met de Marktwezen-administratie. De rode krabbel "in den map" is een typische archiefinstructie uit die tijd. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Amsterdam was in die tijd onderworpen aan een nazi-gezind gemeentebestuur. De ondertekenaar, J.L. Strak (Jacobus Leonardus Strak), was een NSB-wethouder die door de bezetter was aangesteld. Zijn portefeuille (Levensmiddelen) was tijdens de oorlog van vitaal belang vanwege de toenemende schaarste en de distributie van voedsel.
De Willemsstraat ligt in de Jordaan, een volksbuurt waar veel straathandelaren woonden. Dat mw. Licht-v.d. Poel een aanvraag indiende, suggereert een poging om in een tijd van grote armoede en voedselschaarste een inkomen te verwerven of te behouden. De eis dat zij bewijzen overlegt uit 1939/1940 was een effectieve manier voor de overheid om "nieuwkomers" op de markt te weren en de distributiekanalen strikt in de hand te houden.