Ambtsbrief (doorslag of origineel typoscript).
Origineel
Ambtsbrief (doorslag of origineel typoscript). 29 september 1943. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst voor de voedselvoorziening). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, alhier (ter plaatse). [Handgeschreven aantekening linksboven:] cy.
[Handgeschreven aantekening rechtsboven:] dek [onduidelijk]
VD/SV
46b/255/2 M.
Vischverdeeling.
29 September 1943.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 17 dezer om advies ontvangen stuk no. 709 L.M. 1943 heb ik de eer U te berichten, dat adressante in de vischverdeeling is opgenomen voor 2 kisten ongepelde garnalen per beurt; verder ontvangt zij gedurende het winterseizoen mosselen.
Ik heb haar verzoek doen behandelen in de door de Nederlandsche Visscherij Centrale ingestelde Verdeelingscommissie voor visch, die het volgende advies uitbrengt.
Mejuffrouw Licht van de Poel heeft in het geheel geen recht op zee- en riviervisch omdat zij deze artikelen nooit heeft verkocht; zij was voor den oorlog op de Vischmarkt geheel onbekend. Zij heeft de laatste jaren in beperkte mate in garnalen gehandeld, doch haar hoofdbron van inkomsten was de ijsverkoop. Ook dezen zomer heeft zij regelmatig met ijs gehandeld.
Op deze gronden adviseert de Verdeelingscommissie om haar verzoek af te wijzen, met welk advies ik mij kan vereenigen.
Ik geef U beleefd in overweging op het onderhavige verzoek afwijzend te beschikken.
De Directeur, Dit document is een ambtelijk advies betreffende een verzoek van een onderneemster, Mejuffrouw Licht van de Poel, om haar toewijzing van visproducten uit te breiden. In de context van de schaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog was de handel in levensmiddelen strikt gereguleerd via distributiesystemen.
Uit de brief blijkt dat de aanvraagster reeds een beperkte toewijzing heeft voor ongepelde garnalen en mosselen. Haar verzoek om ook "zee- en riviervisch" te mogen verkopen, wordt echter negatief beoordeeld. De belangrijkste argumenten hiervoor zijn historisch van aard:
1. Zij heeft deze producten nooit eerder verkocht.
2. Zij was voor de oorlog onbekend op de Vismarkt.
3. Haar voornaamste bron van inkomsten was de verkoop van ijs.
De directeur volgt het advies van de Verdeelingscommissie op en adviseert de wethouder om het verzoek formeel af te wijzen ("afwijzend te beschikken"). Dit illustreert de starheid van het distributiesysteem, waarbij men enkel recht had op handel in goederen waarin men reeds vóór de oorlog aantoonbaar actief was. De brief dateert van september 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland leidde tot extreme tekorten en een fijnmazig distributienetwerk. De Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC), die in de tekst wordt genoemd, was een crisisorganisatie die de gehele vissector controleerde, van de vangst tot de uiteindelijke verkoop aan de consument.
Dergelijke besluiten waren cruciaal voor het overleven van kleine ondernemers. De vermelding van "ijsverkoop" als hoofdbron van inkomsten duidt waarschijnlijk op de exploitatie van een ijssalon of ijskraam, een sector die in de wintermaanden stilvallen van inkomsten kende, vandaar de beperkte wintertoewijzing van mosselen. Het document geeft een inkijkje in de bureaucratische afhandeling van economische overlevingsstrategieën van burgers tijdens de bezettingsjaren.