Brief op officieel briefpapier van de Weer-Afdeeling (W.A.) van de N.S.B.
Origineel
Brief op officieel briefpapier van de Weer-Afdeeling (W.A.) van de N.S.B. 17 september 1943. De Hopman W. Ch. Ramaker, Commandant van Ban 1/I (Amsterdam). [Gedrukte tekst in de kop:]
No. 76/260/1 M. 1943 [bijgeschreven in inkt: 23/9]
[Logo: Wolfsangel in driehoek] WEER-AFDEELING DER N.S.B.
Stafkwartier: MALIEBAAN 76 / Tel. 20141 - 20142
Postbus 70 / UTRECHT
Onderdeel:
Ban 1/I. Amsterdam
Amsterdam 17 September 1943
[Handgeschreven linksboven:]
Inschrijven
Dir
[Handgeschreven midden links:]
Opbergen
telef afgedaan
1-10-43
delhaer [?]
[Getypte tekst:]
Mijnheer, [bijgeschreven boven alinea: October]
Ingevolge de oproeping van H.J. Zwaan, G.v. Aemstelstraat 31 hs., voor het volgen van een opleiding van 2 tot 16 September aan de Kaderschool der W.A. te Doorn, verzoek ik U te willen inwilligen dat zijn toewijzing overgedragen kan worden aan den door hem aan te wijzen plaatsvervanger, i.c. zijn vader, K. Zwaan, Hzn., Sumatrastraat 244 hs alhier.
Dezelfde toestemming verzoek ik U, voor het geval H.J. Zwaan op Zondag dienst voor de W.A. heeft te verrichten.
De Commandant van Ban 1/I.
De Hopman (W. Ch. Ramaker)
[Adres links onder:]
Aan Den Heer Sixma
Directeur Marktwezen
Amsterdam.
[Handgeschreven ondertekening:]
7 October
[Handtekening Ramaker door stempel:] BAN 1 / HEERBAN I
[Bijgeschreven nummer:] 29 92/b4
[Linkermarge verticaal:]
92164
[Onderaan in handschrift:]
Tegen inwilliging van dit verzoek bestaan geen bezwaren. 22-9-43 [paraaf]
[Voetnoot:]
Model W.A.-55a
K 413
--- * Inhoud: In de brief verzoekt de W.A.-commandant van Amsterdam aan de directeur van het Marktwezen om een uitzondering voor H.J. Zwaan. Vanwege een verplichte opleiding aan de kaderschool in Doorn en eventuele weekenddiensten bij de W.A., vraagt men of zijn vader (K. Zwaan) zijn marktplaats ("toewijzing") tijdelijk mag overnemen.
* Bureaucratie: Het document bevat talrijke administratieve aantekeningen van de ontvangende instantie (het Marktwezen). De handgeschreven opmerking onderaan ("geen bezwaren") suggereert dat de ambtenaar die de aanvraag behandelde akkoord ging met het verzoek van de NSB-instantie.
* Terminologie: "Ban 1/I" verwijst naar de specifieke Amsterdamse afdeling van de W.A. "Heerban" is een grotere territoriale eenheid binnen de organisatie. De term "i.c." (in casu) wordt gebruikt om de specifieke vervanger aan te duiden.
--- * W.A. (Weer-Afdeeling): Dit was de in 1932 opgerichte en na 1940 heropgerichte paramilitaire tak van de NSB, herkenbaar aan hun zwarte uniformen. In 1943 probeerde de NSB haar grip op de civiele samenleving te versterken door dit soort verzoeken in te dienen bij overheidsinstanties.
* Kaderschool Doorn: In Doorn bevond zich een belangrijk vormingscentrum voor de W.A. Leden werden hier ideologisch en militair geschoold om leidinggevende functies binnen de organisatie te kunnen bekleden.
* Marktwezen Amsterdam: Tijdens de bezetting bleven veel gemeentelijke diensten functioneren onder toezicht van de bezetter of pro-Duitse functionarissen. Directeur Sixma leidde deze dienst. Standplaatsen op de markt waren streng gereguleerd; overdracht was normaal gesproken niet eenvoudig, tenzij er sprake was van dwingende omstandigheden (zoals hier gepresenteerd).
* Tijdsgeest: De brief dateert van september 1943. De oorlogssituatie werd op dat moment ongunstiger voor Duitsland, maar de bureaucratische verwevenheid tussen de NSB en de Nederlandse overheidsapparaten was op dat moment op een hoogtepunt.