Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam. 9 december 1943. GEMEENTE AMSTERDAM
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal
Telefoon 43130, 43321

Afdeeling Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-,
bad- en zweminrichtingen,

[Rechtsboven handgeschreven:] 606

Afd. L.M. No. 988 '43 Bijlagen Uw brief: Datum: 9 December 1943.

[Handgeschreven paraaf in rood potlood]

Uitsluiting vischverdeeling.

In antwoord op Uw schrijven d.d. 24 November 1943, No. 466/283/4 M
deel ik U mede, dat ik er bezwaar tegen heb, de echtgenoote van A.J.
Ferment in de vischverdeeling op te nemen, zoolang hij (Ferment) zich
in het concentratiekamp te Vught bevindt. Het desbetreffende verzoek
moet worden afgewezen.
vM

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,
[Handgeschreven handtekening]

[Paars stempel midden links:]
No. 466/283/5 - M. 1943 13/12

[Handgeschreven in blauwe inkt, linksonder:]
Belanghebbende hiervan
reeds in kennis gesteld.
[Paraaf] 21/12

[Handgeschreven in blauwe inkt, rechtsonder:]
Gezien
22-12-43
[Naam/paraaf, mogelijk 'de Boer']

[Onderaan gedrukt:]
Stadsdrukkerij Amsterdam
15881-7-43-500 * Inhoud: In deze brief wijst de Amsterdamse wethouder (of diens afgevaardigde) formeel een verzoek af om de echtgenote van A.J. Ferment toe te laten tot de visdistributie. De expliciete reden is dat haar echtgenoot op dat moment vastzit in Concentratiekamp Vught.
* Toon en bureaucratie: De taal is ambtelijk en afstandelijk. Het document illustreert hoe de Nederlandse bureaucratie tijdens de bezetting werd ingezet om repressieve maatregelen uit te voeren. Het onthouden van basisvoorzieningen (zoals vis, die buiten het reguliere bonnenstelsel om kon gaan) aan familieleden van politieke gevangenen was een vorm van 'Sippenhaftung' of collectieve bestraffing.
* Administratieve sporen: De diverse stempels en handgeschreven krabbels tonen de weg die het document heeft afgelegd. De aantekening "Belanghebbende hiervan reeds in kennis gesteld" d.d. 21 december laat zien dat de vrouw kort na het besluit op de hoogte is gebracht van de afwijzing. * Historisch kader: December 1943 was een dieptepunt in de bezettingstijd. De schaarste aan voedsel was groot en de controle van de bezetter op de Nederlandse samenleving was totaal.
* Concentratiekamp Vught: Kamp Vught (Konzentrationslager Herzogenbusch) was het enige SS-concentratiekamp buiten nazi-Duitsland en de geannexeerde gebieden. Hier zaten verzetsstrijders, gijzelaars en Joden gevangen. Het lot van de heer A.J. Ferment was blijkbaar aanleiding voor de gemeente om zijn achtergebleven gezin te marginaliseren.
* Bestuur: Het Amsterdamse gemeentebestuur stond in deze periode onder streng toezicht van de Duitse bezetter en bestond deels uit NSB-gezinden. De bereidheid om mee te werken aan het uitsluiten van 'rijksvijanden' van sociale voorzieningen was kenmerkend voor deze fase van de oorlog.