Ambtelijk rapport / Verslag van bevindingen. 6 januari 1943 (met een aanvulling op 8 januari 1943). Behoorende bij brief aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen d.d. 6 Januari 1943 46c/1/1 M. van den Directeur van het Markt-wezen.

R A P P O R T .

Op 4 Januari jl. deelde controleur Dijkema mij telefonisch mede, dat de vischhandelaar A. Meulemans op de Vischmarkt 40 pond snoekbaars had ontvangen, welke niet op het Mosplein waren aangevoerd. Ik heb op 5 Januari jl. de vischmarkt van een en ander in kennis gesteld, waarop kassier Jongbloed, Meulemans hierover onderhield. Meulemans deelde mede, op 4 Januari niet meer in de gelegenheid te zijn geweest naar het Mosplein te gaan, doch dat zijn toewijziging snoek-baars in zijn loods stond en dat hij deze heden op het Mosplein zou verkoopen.
Controleur Dijkema belde mij inderdaad een uurtje later op, dat Meulemans was gekomen, doch dat hij in plaats van 40 pond slechts + 25 pond aanvoerde. Hij kon geen verklaring geven, waar het ont-brekende was gebleven.

                                                                               De Bureauchef,
                                                                                      (wg)
                                                                           H.A. van Duinhoven

Voor eensluidend afschrift: De Directeur
van het Marktwezen.

Heden 8 Januari 1943 deelde controleur Dijkema mij telefonisch mede, dat Meulemans hem had verklaard, dat hij eenige snoekbaarzen heeft gegeven aan zijn collega Aal, die een zieke vrouw heeft, terwijl eveneens eenige snoekbaarzen door hem zijn achtergehouden voor zijn compagnon en voor hemzelf.
Dijkema deelde nog mede, dat hij met Meulemans nimmer moeilijk-heden heeft ondervonden. Het document is een verslag van een kleine ambtelijke opsporing naar de handelwijze van visboer A. Meulemans. Op 4 januari 1943 wordt geconstateerd dat hij 40 pond snoekbaars heeft ontvangen zonder dit officieel te melden bij de centrale markt (het Mosplein in Amsterdam-Noord). Wanneer hij hierop wordt aangesproken, belooft hij de vis alsnog aan te voeren, maar brengt hij uiteindelijk slechts 25 pond naar de markt.

De resterende 15 pond blijken later buiten het officiële circuit om te zijn verdeeld: een deel aan een collega met een zieke vrouw, en een deel voor eigen gebruik en zijn compagnon. Opvallend is de mildheid in de laatste zin; ondanks de overtreding van de distributieregels benadrukt de controleur dat Meulemans normaal gesproken geen 'moeilijkheden' veroorzaakt. Dit document stamt uit januari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een strikte distributie en schaarste van levensmiddelen. Het "Marktwezen" en de "Wethouder voor de Levensmiddelen" hielden nauwlettend toezicht op de voedselstromen om de zwarte markt tegen te gaan en de officiële rantsoenering te handhaven.

Zelfs een relatief kleine hoeveelheid van 15 pond vis was reden voor een schriftelijke rapportage aan het stadhuis. Het incident illustreert het spanningsveld tussen de strenge regels van de bezettingsautoriteiten en de menselijke neiging om binnen de eigen gemeenschap (collega's met zieke familie) hulp te bieden buiten de officiële kanalen om. De vermelding van het Mosplein wijst erop dat dit incident zich in Amsterdam afspeelde.