Dienstbrief / Rapportage van overtreding.
Origineel
Dienstbrief / Rapportage van overtreding. 6 januari 1943 (met een handgeschreven toevoeging van 8 januari 1943). De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markthallen of een gelieerde distributiedienst). [Bovenaan handgeschreven in blauw:]
bewaren "//"
[Rechtsboven handgeschreven:]
V.M.
[Onleesbare paraaf]
HB.
[Geadresseerde:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
[Kenmerk en datum:]
46c/1/1 hM.
6 Januari 1943.
[Onderwerp:]
Uitsluiting
verdeeling A. Meuleman.
[Inhoud:]
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat A. Meulemans, wonende Dotterbloemstraat 7, alhier, zich heeft schuldig gemaakt aan overtreding van de bepalingen van het Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941, doordat hij een toewijzing snoekbaars, welke hij op 4 Januari jl. op den Vischafslag alhier had ontvangen eerst den volgenden dag, 5 Januari en dan nog gedeeltelijk, op zijn plaats op de markt Mosplein heeft verkocht.
Op grond van het bovenstaande heb ik Meulemans voornoemd voorloopig van de verdeeling van visch geschorst, terwijl ik U in overweging geef wel te willen bevorderen, dat bij Besluit van den Burgemeester Meulemans voornoemd, voor den tijd van vier maanden van de verdeeling van visch aan den Afslag alhier wordt uitgesloten.
De Directeur,
[Ongetekend]
[Onderaan handgeschreven in inkt:]
N.B. Heden 8 Januari '43 deelde Contr. Sijkema mij telef. mede, dat Meulemans hem had verklaard, dat hij eenige snoekbaarsen heeft gegeven aan zijn collega Aal, die een zieke vrouw heeft, terwijl eveneens eenige snoekb. door hem achtergehouden voor zijn compagnon en voor hemzelf.
Sijkema deelde nog mede, dat hij met Meulemans nimmer moeilijkheden heeft ondervonden. * Overtreding: De heer A. Meulemans wordt beschuldigd van het overtreden van distributieregels. Hij heeft snoekbaars die hij op de afslag kreeg niet direct op de voorgeschreven dag verkocht, of slechts gedeeltelijk. Tijdens de schaarste van de oorlogsjaren werd dit gezien als een ernstige vorm van economische ontregeling (oppotten of illegale handel).
* Sanctie: De directeur stelt een zeer zware straf voor: uitsluiting van de visafslag voor de duur van vier maanden. Dit betekende in feite een beroepsverbod en broodroof voor een marktkoopman.
* Verzachtende omstandigheden: De handgeschreven 'N.B.' werpt een menselijk licht op de zaak. Controleur Sijkema meldt dat de vis niet voor winstbejag was achtergehouden, maar deels was weggegeven aan een collega met een zieke vrouw. Ook wordt benadrukt dat Meulemans normaal gesproken een correcte koopman is.
* Terminologie: Het "Visscherijbesluit 1941" was een door de bezetter ingevoerde maatregel om de volledige controle over de voedselvoorziening en distributie in handen te krijgen. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De voedselvoorziening was in 1943 uiterst precair en stond onder strikt toezicht van de overheid. De genoemde locaties (Dotterbloemstraat, Mosplein) situeren het incident in Amsterdam-Noord. De bureaucratische toon van de brief is kenmerkend voor de 'ordnung' die de bezetter en het meewerkende ambtenarenapparaat probeerden te handhaven. Kleine afwijkingen van de distributieregels, zelfs uit liefdadigheid (zoals de vis voor de zieke vrouw), werden gerapporteerd en streng bestraft om de zwarte handel in de kiem te smoren. Dit document toont het spanningsveld tussen de starre regels van de bezettingsbureaucratie en de dagelijkse overlevingsdrang van de burger. A. Meuleman A. Meulemans N.B. Heden Sijkema meldt (Controleur)