Ambtelijke brief/memorandum. [Pagina 1]

op de Noordermarkt en Westerstraat, resorterende onder den marktmeester der 5e marktafdeeling, houdt geheel verband met de richtige inning van de marktgelden, hetgeen nog steeds onder uw beheer staat.

Bij vervanging van het marktpersoneel, zullen de ambtenaren voornoemd, wel beschouwd, tijdelijk zijn gesteld onder den Directeur der Handelsinrichtingen, doch feitelijk is dit meer in naam, daar ook hier, als boven gezegd, de voornaamste werkzaamheden van dat personeel bestaan, in de inning en in verband daarmede, het toezicht houden op de markt, ter voorkoming van ontduiking van marktgelden. En het is op grond daarvan dan ook, alsmede ter voorkoming van uitbreiding van het marktpersoneel, hetgeen met niet onbelangrijke kosten voor de gemeente gepaard zou gaan, dat met onderling overleg der Directeuren, respectievelijk van de Gemeentebelastingen en de Handelsinrichtingen is bepaald, dat de ambtenaren in algemeenen dienst blijven aangewezen, voor de vervanging en het verleenen van assistentie aan de markten.

Dat meergenoemde ambtenaren bij het verrichten van marktdienst, "zeer vaak onheusche of onaangename bejegeningen hebben ondervonden", zooals letterlijk in hun schrijven staat, is niet onmogelijk. De vraag is echter maar of de uitoefening van dezen dienst, in vergelijking met dien verricht als ambtenaar bij de Inkomsten- en Hondenbelastingen, ook slechts maar iets minder eervol is te noemen en of dergelijke bejegeningen niet evenzeer voorkomen, in laatstgenoemde functies.

Beslist moeten wij tegenspreken, dat eerst ondergetekende den Directeur verzocht zou hebben, wijziging in den bestaanden toestand te brengen en in verband hiermede voorgesteld, de vervangingen enz. op te dragen aan ambtenaren van sluizen en bruggen. Wel is door hem het verzoek, het vorige jaar hem door de ambtenaren gedaan, aan den Directeur overgebracht, doch nimmer is door hem gedacht de oplossing te zoeken in laatstbedoelden zin, om de eenvoudige reden, dat de mogelijkheid daartoe niet bestond noch bestaat.

Reeds thans kan in de zomermaanden, wanneer uit den aard der zaak het meest verlof gevraagd wordt, slechts met groote moeite en zorg in den dienst van de ambtenaren van sluizen en bruggen worden voorzien, daar dan gewoonlijk [volgt op volgende pagina]

[Pagina 2]

gewoonlijk te weinig assistentie aanwezig is. Vaak toch komt het in dien tijd voor, dat verlof geweigerd moet worden, terwijl het aannemen van meerdere assistenten, om aan U bekende reden, niet wenschelijk is. De mogelijkheid der vervanging, zoomede het verleenen van assistentie aan de markten, is voor deze categorie ambtenaren dan ook uitgesloten en het zou tevens allerminst in overeenstemming zijn te brengen, met de bedoeling van voornoemd raadsbesluit.

Aan welke ambtenaren nu de vervanging en assistentie wordt opgedragen, is ons betrekkelijk onverschillig, mits die ambtenaren geschikte personen zijn, die, door de vaste aanwijzing tot dezen marktdienst, langzamerhand min of meer goed met dezen dienst op de hoogte komen, daar in het tegenovergestelde geval de mogelijkheid niet is uitgesloten, er marktgeld verloren gaat.

De Commandeurs der gemeentebelastingen,

[Handtekeningen] Dit document betreft een intern ambtelijk geschil over de efficiëntie en uitvoering van de belastinginning op Amsterdamse markten (Noordermarkt en Westerstraat). De kernpunten zijn:

1. Beheer en Verantwoordelijkheid: Hoewel het marktpersoneel formeel onder de 'Handelsinrichtingen' valt, is de feitelijke taak (het innen van gelden) een zaak van 'Gemeentebelastingen'. Er is een spanning voelbaar over wie het personeel aanstuurt.
2. Kostenbeheersing: Om kosten te besparen wil men geen extra personeel aannemen, maar bestaande ambtenaren ("in algemeenen dienst") multifunctioneel inzetten.
3. Werkomstandigheden: De ambtenaren klagen over "onheusche bejegening" (agressie of onvriendelijkheid) op de markt. De schrijvers nuanceren dit door te stellen dat dit bij de inkomsten- en hondenbelasting waarschijnlijk niet anders is.
4. Capaciteitsproblemen: Het voorstel om personeel van de dienst 'Sluizen en Bruggen' in te zetten wordt resoluut van de hand gewezen. In de zomer is daar al een tekort aan personeel door verloven, waardoor zij absoluut geen bijstand op de markten kunnen verlenen.
5. Deskundigheid: De Commandeurs benadrukken dat continuïteit belangrijk is; onervaren personeel op de markt leidt tot financieel verlies voor de stad. De brief schetst een beeld van de Amsterdamse gemeentelijke bureaucratie in een tijd waarin de stad groeide en de inning van lokale belastingen (zoals de beruchte hondenbelasting) gepaard ging met sociale wrijving. De Noordermarkt en de Westerstraat waren (en zijn) drukke handelsplaatsen waar de fysieke aanwezigheid van belastinginners noodzakelijk was. Het document toont de eeuwige strijd tussen de wens voor efficiëntie (geen uitbreiding personeel) en de praktijk van werkdruk en weerstand op de werkvloer. De vermelding van "sluizen en bruggen" herinnert aan de cruciale rol van de waterbeheersing en infrastructuur in de hoofdstad, die in de zomermaanden (hoogseizoen voor scheepvaart en toerisme/verkeer) geen personeel kon missen.