Getypte petitie/verzoekschrift.
Origineel
Getypte petitie/verzoekschrift. 30 september 1915. Bestuur van de Marktbond Nieuw Leven (S. Kopee, Voorzitter en A.F. Hijmans, Secretaris). [Handgeschreven op bijgevoegd briefje linksboven:]
Agent Duyk
posth. - gravenhm [?]
[Hoofdtekst - getypt:]
Aan den Raad der
Gemeente
Amsterdam
Geeft eerbiedig te kennen, het bestuur van den
Marktbond Nieuw Leven, goedgekeurd bij Koninklijk Besluit
van 19 Maart 1913, Stbl. No. 100,
dat geruchten loopen, als zouden de beide be-
staande sollicitatielijsten voor het bekomen van een
standplaats op Nieuwmarkt of Waterlooplein, buiten wer-
king gesteld worden,
dat, indien deze geruchten juist zijn, hiervan
het gevolg is, dat zeer velen, die sinds jaren (sommigen
zelfs 8) op een plaats wachten, hunne rechten op plaat-
sing zien ingenomen door anderen, die pas sinds betrek-
kelijk korten tijd zich voor plaats op een der markten
(Amstelveid) hebben aangemeld;
redenen waarom adressant verzoekt de bestaande
sollicitatielijst te willen handhaven, het aantal plaat-
sen op het Waterlooplein en Nieuwmarkt spoedig uit te
breiden, om hen, die reeds lang wachten te kunnen hel-
pen en geene plaatsen op de markt te willen verleenen
buiten deze lijsten om.
't welk doende,
S. Kopee
Voorzitter
A. F. Hijmans
Secretaris
Amsterdam, 30 September, 1915. Het document is een formeel verzoekschrift van de 'Marktbond Nieuw Leven' aan de gemeenteraad van Amsterdam. De bond maakt zich zorgen over geruchten dat de bestaande wachtlijsten (sollicitatielijsten) voor de markten op de Nieuwmarkt en het Waterlooplein zouden komen te vervallen.
De kern van het argument is sociale rechtvaardigheid voor de gevestigde aspirant-marktlui: sommigen wachten al acht jaar op een plek. Als de lijsten worden geschrapt, zouden nieuwkomers (bijv. van het Amstelveid, waarschijnlijk Amstelveld) 'voor kunnen dringen'. De bond verzoekt daarom om:
1. Handhaving van de huidige wachtlijsten.
2. Uitbreiding van het aantal staanplaatsen op de genoemde locaties.
3. Een verbod op het toewijzen van plaatsen buiten de officiële lijsten om.
De taal is formeel-ambtelijk ("Geeft eerbiedig te kennen", "adressant"), typerend voor bestuurlijke correspondentie uit die tijd. In 1915, midden in de Eerste Wereldoorlog, was de economische situatie in Nederland (hoewel neutraal) gespannen door schaarste en distributie. Voor markthandelaren was een vaste standplaats op een populaire markt zoals het Waterlooplein (destijds een zeer drukke markt in de Joodse buurt) of de Nieuwmarkt essentieel voor hun levensonderhoud.
De 'Marktbond Nieuw Leven' was een door de overheid erkende vereniging (zie de verwijzing naar het Koninklijk Besluit uit 1913), wat aangeeft dat markthandelaren zich steeds meer organiseerden om collectieve druk uit te oefenen op het gemeentelijk beleid. De lange wachttijden van wel acht jaar illustreren de enorme krapte en de waarde van een officiële standplaats in Amsterdam aan het begin van de 20e eeuw. A.F. Hijmans F. Hijmans S. Kopee Gemeente Amsterdam