Ambtelijke brief/rapportage. 22 juli 1916. AMSTERDAM, 22 Juli 1916.
O. Z. Voorburgwal 127

Den Heer
Directeur v/h Marktwezen.

In verband met de opdracht, ontvangen van den Heer Commandeur (Ketel) om u door middel van een rapportje met den bedoelden toestand op de Nieuwmarkt op de hoogte te brengen, heb ik de eer u mede te deelen:

dat er volstrekt geen reden was (ook al had ik daarin verandering aangebracht willen hebben) U nu in dezen tijd, waarin U wel andere hoofdbrekens hebt, met dergelijke kleinnigheden lastig te komen vallen. Wanneer U door H. H. Mercuriusleden zooiets wordt verteld, dan kunt U niet anders denken, dan dat er wonder wat aan vastzit. Dit is echter niet het geval. De wijze die nu wordt gevolgd, is niet jong meer en is het uitvloeisel van langdurige besprekingen en wijzigingen van H. H. Directeuren en Commandeuren. Bovendien ben ik overtuigd, dat er op stuk van zaken toch geen noemenswaardige veranderingen in zijn aan te brengen en ik heb de Goeije daarop ook gewezen, dat, mocht er een middel zijn, om den stroom van ziekenbriefjes te doen stoppen, het wel geen week zou duren, of hij zou zelf wel weer komen * Onderwerp: Een rapportage over de gang van zaken op de Nieuwmarkt, naar aanleiding van klachten of signalen van derden.
* Inhoud: De schrijver (vermoedelijk een inspecteur of lagere functionaris) relativeert de problemen op de Nieuwmarkt. Hij noemt het "kleinnigheden" en wil de directeur er niet mee lastigvallen, zeker gezien de andere "hoofdbrekens" die de directeur heeft.
* Belangrijke partijen:
* Commandeur Ketel: De direct leidinggevende die de opdracht gaf.
* H.H. Mercuriusleden: Leden van de vereniging "Mercurius" (een bekende handelsvereniging/bond voor handels- en kantoorbedienden). Zij hebben blijkbaar hun beklag gedaan.
* De Goeije: Een specifiek persoon die in de brief wordt genoemd als iemand die is aangesproken op het gedrag of de procedures.
* Kernprobleem: Er is sprake van een "stroom van ziekenbriefjes". Dit duidt op hoog ziekteverzuim of het (oneigenlijk) gebruik van ziekmeldingen door marktpersoneel of handelaren om onder verplichtingen uit te komen. De schrijver stelt dat de huidige werkwijze het resultaat is van jarenlang beleid en dat verandering weinig zin heeft. Dit document stamt uit de zomer van 1916, midden in de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, was dit een periode van grote schaarste, distributieperikelen en sociale onrust. De Amsterdamse markten (zoals de Nieuwmarkt) speelden een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad. De "hoofdbrekens" waar de schrijver naar verwijst, hebben zeer waarschijnlijk te maken met de enorme druk op het Marktwezen om de handel en distributie in goede banen te leiden tijdens deze crisisjaren. De klachten van de Mercuriusleden en het probleem met de "ziekenbriefjes" wijzen op interne spanningen of arbeidsproblematiek in een overbelast systeem.