Ambtelijk verslag/brief.
Origineel
Ambtelijk verslag/brief. Het loon der losse werklieden is
aanmerkelijk lager als dat der
vaste werklieden.
Het komt vaak voor dat de losse
werklieden per dag ƒ 0.60 verdienen,
terwijl de vaste werklieden daarentegen
geschat worden op een werkloon van
ƒ 12. - tot ƒ 20. - ; hetgeen oorzaak is, dat
de kooplieden en Commissionairs
hebben besloten hun verzoek niet in
te willigen.
ƒ ophouders zijn zij, die de zak ophouden
en vervolgens, als de inhoud aardappelen
uit de maat zijn overgestort, uit het vaartuig
op de kant van het scheepsboord zetten.
Omschieters zijn zij, die de aardappelen
met botte of scherpe schop in de maat
scheppen; de meter is hij die achter de
maat staat en de aardappelen overstort in
de zak.
De marktmeester
*J.H. Smeuijge* [Handtekening] * **Loonverhoudingen:** Het document schetst een scherp contrast in inkomsten. Terwijl losse arbeiders een daggeld van slechts 60 cent ontvangen, verdienen vaste krachten tussen de 12 en 20 gulden (waarschijnlijk per week, gezien het enorme verschil). Dit grote verschil wordt door kooplieden en commissionairs aangevoerd als reden om een niet nader genoemd verzoek (vermoedelijk voor loonsverhoging) af te wijzen.
- Arbeidsverdeling: De tweede alinea biedt een waardevolle beschrijving van de logistiek in een (aardappel)haven of markt:
- Ophouders: Verantwoordelijk voor het openhouden van de zakken en het verplaatsen van de gevulde zakken van het schip naar de kade.
- Omschieters: Het zware handwerk van het scheppen van de aardappelen in de 'maat' (een gestandaardiseerde meetbak).
- Meter: Een controlerende rol; degene die toeziet op de juiste hoeveelheid en de aardappelen vanuit de maat in de zak giet.
- Taalkundig: De tekst bevat typisch ouderwetse spelling en formuleringen zoals "lager als" (tegenwoordig "lager dan") en "in te willigen". Het teken 'ƒ' staat voor de gulden (florijn). Dit document is waarschijnlijk een intern rapport of een toelichting van een marktmeester aan een gemeentebestuur of handelsvereniging. Het geeft inzicht in de sociale hiërarchie en de gespecialiseerde handmatige arbeid die gepaard ging met de bulkhandel in aardappelen vóór de mechanisatie. De marktmeester fungeerde hierbij als toezichthouder op zowel de handel als de orde en arbeidsomstandigheden op de markt.