Archief 745
Inventaris 745-54
Pagina 268
Dossier 100
Jaar 1920
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

VOORSCHRIFTEN
voor den verkoop van gemeente-stokvisch (klipvisch.)

  1. Door bemiddeling van het Gemeentebestuur van Amsterdam wordt stokvisch (klipvisch) ter beschikking gesteld voor door den Burgemeester tot deze distributie toegelaten kleinhandelaren om te worden verkocht aan houders van bons.
  2. Ingeschreven kunnen worden, die kleinhandelaren, welke:
    a. een of ander winkelbedrijf uitoefenen en naar het oordeel van het Gemeentebestuur voor den verkoop van stokvisch (klipvisch) in aanmerking kunnen komen.
    b. nimmer ernstige vergrijpen tegen distributievoorschriften hebben gepleegd.
  3. De verkoop der stokvisch (klipvisch) geschiedt uitsluitend in winkels.
  4. De winkelier is gehouden een lijst, waarop de prijs der stokvisch vermeld staat, op een voor het publiek zichtbare plaats aan het winkelraam op te hangen.
  5. Ten aanzien van den verkoop zijn de winkeliers gehouden de aanwijzingen te volgen hun door of namens de Directie van het Marktwezen gegeven.
  6. De verkoop der stokvisch (klipvisch) geschiedt uitsluitend tegen inname der daarvoor aangewezen rantsoenbons.
  7. De winkeliers zijn verplicht de door hen ingenomen rantsoenbons in te leveren ten kantore van het Marktwezen binnen drie dagen na afloop harer geldigheid.
    Elke ingeleverde partij bons behoort vergezeld te zijn van een staatje, waarop vermeld: de nummers der ingeleverde bons en het aantal bons van ieder nummer.
    Een afwijking in het af te leveren gewicht is toegestaan, mits met goedkeuring van den kooper, van 1/2 ons per bon van 2 1/2 ons, zoodat op een dergelijke bon minstens 2 doch hoogstens 3 ons mag geleverd worden.
  8. De kleinhandelaren kunnen de stokvisch (klipvisch) ontvangen tegen inlevering van bons, die zij vooraf moeten koopen aan het betaalkantoor in de Vischhal, De Ruijterkade.
  9. De afgifte der stokvisch (klipvisch) geschiedt bij hoeveelheden van 50 K.G. tegelijk.
  10. De stokvisch (klipvisch) moet door de kleinhandelaren worden afgehaald van het pakhuis der Firma A. Smit & Zoon, Brouwersgracht 162.
    De uren, waarop de aflevering der stokvisch (klipvisch) plaats vindt, worden aan de Vischhal, De Ruijterkade, bekend gemaakt.
  11. De prijs voor de stokvisch (klipvisch) door de kleinhandelaren te betalen bedraagt per 50 K.G. f 58.—
  12. De maximumprijs, waarvoor de stokvisch (klipvisch) aan het publiek moet worden verkocht, bedraagt per pond f 0.65.
  13. De stokvisch (klipvisch) moet in drogen toestand worden verkocht. Zij mag in geen geval worden geweekt of vochtig gemaakt.
  14. Het is den winkelier verboden aan den verkoop van stokvisch (klipvisch) eenige bijzondere voorwaarde te verbinden.
  15. Het is verboden de bons te verkoopen of te koopen of bons af te geven zonder daarvoor stokvisch in ontvangst te nemen; bons in ontvangst te nemen zonder de daarop vermelde stokvisch tegen den gestelden prijs af te geven.
  16. De winkelier, die deze bepalingen overtreedt of anderszins de distributiemaatregelen belet, belemmert of verijdelt, kan door den Burgemeester worden geschorst voor de verkrijging van stokvisch, terwijl hiervan publicatie in de dagbladen zal geschieden. * Handgeschreven wijzigingen: Bij artikel 8 is de tekst aangepast. Er is een handgeschreven invoeging: "tegen inlevering van bons, die". Dit suggereert een wijziging in de administratieve procedure voor kleinhandelaren om hun voorraad te verkrijgen. Ook zijn er diverse vinkjes en een grote haal over artikelen 7 en 8 gezet, wat duidt op gebruik door een ambtenaar die specifieke punten controleerde of markeerde voor herziening.
  17. Economische aspecten: De groothandelsprijs is 58 gulden per 50 kg (1,16 gulden per kg). De consumentenprijs is 0,65 gulden per pond (1,30 gulden per kg). Dit geeft de winkelier een marge van 0,14 gulden per kg (ca. 12%).
  18. Kwaliteitscontrole: Artikel 13 is opmerkelijk: het verbiedt het weken van de vis. Stokvis wordt zwaarder als het geweekt wordt. Door alleen droge verkoop toe te staan, voorkwam de gemeente dat winkeliers sjoemelden met het gewicht om meer winst te maken of meer bonnen te innen.
  19. Handhaving: Artikel 16 toont de strengheid van het systeem; overtreders riskeerden niet alleen uitsluiting van de handel ("geschorsst"), maar ook publieke schandpaal door vermelding in de krant. Dit document is een typisch voorbeeld van de "Gemeentelijke bemoeiing met de voedselvoorziening" in Amsterdam tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, ontstonden er door de blokkades ter zee grote tekorten aan basisvoedsel. De gemeente Amsterdam nam zelf het initiatief om partijen houdbaar voedsel, zoals stokvis (gedroogde kabeljauw) en klipvis (gezouten en gedroogde kabeljauw), in te kopen en via een strak gereguleerd distributiesysteem onder de bevolking te verdelen. De genoemde locaties — de Vischhal aan de De Ruijterkade en het pakhuis aan de Brouwersgracht — waren centrale logistieke knooppunten in de Amsterdamse voedselvoorziening van die tijd.

Samenvatting

  • Handgeschreven wijzigingen: Bij artikel 8 is de tekst aangepast. Er is een handgeschreven invoeging: "tegen inlevering van bons, die". Dit suggereert een wijziging in de administratieve procedure voor kleinhandelaren om hun voorraad te verkrijgen. Ook zijn er diverse vinkjes en een grote haal over artikelen 7 en 8 gezet, wat duidt op gebruik door een ambtenaar die specifieke punten controleerde of markeerde voor herziening.
  • Economische aspecten: De groothandelsprijs is 58 gulden per 50 kg (1,16 gulden per kg). De consumentenprijs is 0,65 gulden per pond (1,30 gulden per kg). Dit geeft de winkelier een marge van 0,14 gulden per kg (ca. 12%).
  • Kwaliteitscontrole: Artikel 13 is opmerkelijk: het verbiedt het weken van de vis. Stokvis wordt zwaarder als het geweekt wordt. Door alleen droge verkoop toe te staan, voorkwam de gemeente dat winkeliers sjoemelden met het gewicht om meer winst te maken of meer bonnen te innen.
  • Handhaving: Artikel 16 toont de strengheid van het systeem; overtreders riskeerden niet alleen uitsluiting van de handel ("geschorsst"), maar ook publieke schandpaal door vermelding in de krant.

Historische Context

Dit document is een typisch voorbeeld van de "Gemeentelijke bemoeiing met de voedselvoorziening" in Amsterdam tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, ontstonden er door de blokkades ter zee grote tekorten aan basisvoedsel. De gemeente Amsterdam nam zelf het initiatief om partijen houdbaar voedsel, zoals stokvis (gedroogde kabeljauw) en klipvis (gezouten en gedroogde kabeljauw), in te kopen en via een strak gereguleerd distributiesysteem onder de bevolking te verdelen. De genoemde locaties — de Vischhal aan de De Ruijterkade en het pakhuis aan de Brouwersgracht — waren centrale logistieke knooppunten in de Amsterdamse voedselvoorziening van die tijd.

Kooplieden in dit dossier 31

H.L. Bonte Waterlooplein 380
H.L. Bonte Waterlooplein 150
V.V.O. Diverse Waterlooplein 4,10-8,50
V.V.O. Diverse Waterlooplein -
V.V.O. Diverse Waterlooplein *433 „ 200 Malta*
V.V.O. Diverse Waterlooplein *H. O. K.*
A. Geboorte Waterlooplein *"*
R. Eigenheimers Waterlooplein 4,10
R. Eigenheimers Waterlooplein *Drente*
R. Eigenheimers Waterlooplein -
E.A. Borgerstr Waterlooplein 3,25. 6,45
A. Geboorte Waterlooplein *Friesland*
Geldersche Bravo's Waterlooplein -
A. Groenten Waterlooplein 1549
79 gulden). " 0,23
B. Schelvisch " 0,45
Polder poters Waterlooplein -
Rijper *Limburgsche industrie* Waterlooplein *Limburg*
K. Bloemen Waterlooplein 222
R. Eigenheimers Waterlooplein *N. Holl. eilanden*
Zeeuwsche blauwen Waterlooplein 10.- 10,75
A. Geboorte Waterlooplein *Zeeland*
Alle 31 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2