Een formele sommatie of ingebrekestelling van een overheidsinstantie. 4 oktober 1939 MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 30/63/1 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:

AMSTERDAM (W.) 4 October 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer A. Los,
Oude Schans 40 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 1.

(Handgeschreven in de marge:) Verzonden 4/10-39

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Zwanenburgwal te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór 7 October a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.
Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 9 October a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.
Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet ; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. * Type document: Een formele sommatie of ingebrekestelling van een overheidsinstantie.
* Inhoud: De heer A. Los wordt gemaand om binnen drie dagen een betalingsachterstand van meer dan drie weken aan marktgeld in te lossen. Indien hij niet betaalt, verliest hij zijn vaste standplaats op de markt aan de Zwanenburgwal.
* Taalgebruik: Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele ambtelijke taal en spelling (zoals "hierby", "onherroepelyk", "October"). Opvallend is de nadruk op de sanctie (onderstreept) en de mogelijkheid tot coulance bij overmacht (zoals ziekenhuisopname of het ontvangen van "steun" – een vorm van werklozenzorg in die tijd).
* Vorm: Het betreft een voorgedrukt formulier (Model No. 8) waarbij de specifieke gegevens (naam, adres, locatie van de markt en data) met een typemachine zijn ingevuld. * Locatie: De Oude Schans en de Zwanenburgwal liggen in het hart van de oude Joodse buurt van Amsterdam. In 1939 was de Zwanenburgwal een drukke marktlocatie, vaak geassocieerd met de Joodse bevolking van de stad.
* Tijdsgeest: De brief is gedateerd op 4 oktober 1939, een maand na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa (waarin Nederland op dat moment nog neutraal was). De economische omstandigheden waren zwaar, wat de verwijzing naar "steun" verklaart.
* Bestuur: Het Marktwezen was de gemeentelijke dienst die toezag op de orde en de inkomsten van de Amsterdamse markten. De strikte handhaving van de regels, zelfs voor kleine bedragen, was kenmerkend voor de vooroorlogse bureaucratie.