Getypte brief (doorslag of kopie). 12 oktober 1939. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Marktdienst Amsterdam). Den Heer S. Speelman, Waterlooplein 84 II, Amsterdam-Centrum (Wijk 2). [Handgeschreven, rechtsboven:] verz. hr. de Keizer.

[Getypt:]
VG/HG. extra. [handgeschreven]

30/62/2 M.

12 October 1939.

den Heer S.Speelman,
Waterlooplein 84 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 25 September jl. bericht ik U, dat, wanneer de door U bedoelde plaats op de markt Waterlooplein vrij komt, daarvan kennis wordt gegeven aan het marktkantoor. U kunt zich dan als gegadigde voor deze plaats bij den marktambtenaar opgeven.

De Directeur, De brief is een formeel, bureaucratisch antwoord op een verzoek van de heer S. Speelman. Speelman had blijkbaar op 25 september 1939 (kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, maar terwijl Nederland nog neutraal was) gevraagd om een specifieke marktplaats op het Waterlooplein.

De directeur van de betreffende dienst (waarschijnlijk de Marktdienst van de gemeente Amsterdam) legt de officiële procedure uit: wanneer een plek vrijkomt, wordt dit gemeld bij het marktkantoor, waarna gegadigden zich kunnen melden bij de marktambtenaar. De brief geeft geen toezegging, maar wijst op de geldende regels. Dit document is historisch relevant vanwege de locatie en de datum. Het Waterlooplein was het centrum van de Amsterdamse Jodenbuurt en de markt daar was een essentieel onderdeel van het sociaaleconomische leven voor de Joodse gemeenschap. De naam Speelman is een naam die veel voorkwam binnen de Joodse gemeenschap in Amsterdam.

Op het moment van schrijven (oktober 1939) was de Tweede Wereldoorlog in Europa al uitgebroken, maar Nederland was nog niet bezet. De ambtelijke molens draaiden nog op de vooroorlogse manier. In de jaren die volgden, onder de Duitse bezetting, zouden Joodse markthandelaren eerst worden afgezonderd op specifieke "Jodenmarkten" en uiteindelijk volledig uit het economische leven en de stad worden weggevoerd. Dit document toont een alledaags moment van marktbeheer vlak voor de ingrijpende veranderingen van de bezettingsjaren. S. Speelman Gemeente Amsterdam