Officiële brief / Dienstcorrespondentie. 30 januari 1939. De Directeur van de Dienst der Gemeentelijke Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen (W.S.B.Z.), Amsterdam. Den Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. DIENST DER GEMEENTELIJKE WASCH- EN SCHOONMAAK-, BAD- EN ZWEMINRICHTINGEN
HOOFDKANTOOR: NIEUWE LOOIERSDWARSSTRAAT 9-17. TELEFOON No. 40115 (5 LIJNEN)

[Gestempeld in paars]: № 31 / 5 / / M. 1939 31/

Gelieve bij beantwoording
No. 280 W.S.B.Z. 193 9
aan te halen.

AMSTERDAM, 30 Januari 193 9.

Hierby verzoek ik U beleefd, wel aandacht te willen schenken aan de volgende klacht.
De toegang tot het gemeentebadhuis aan de Nieuwe Uilenburgerstraat, dat des Zondags voor het publiek geopend is, wordt steeds nagenoeg geheel geblokkeerd door stalletjes van de Zondagsmarkt. Vaak is het een haringkar, waarvan het afval naby den ingang van het badhuis neergeworpen wordt, ook wel is het een kraam, welke van een zoodanigen omvang is, dat het publiek moet omloopen om het badhuis te bereiken. Klachten mynerzyds hierover geuit, tegen marktmeesters of hun chef, hebben tot dusver geen baat gehad.
Het zal my aangenaam zyn, wanneer thans door Uw persoonlyk ingrypen het mogelyk gemaakt wordt, den toegang tot het badhuis op Zondagmorgen vry te houden.

De Directeur van den Dienst der Gem-
Wasch-en Schoonmaak-Bad-en Zweminr.,

[Handtekening]

Den Heer Directeur van het Marktwezen.

10.000-3-'38 [Linksonder]
31 [Rechtsonder, handgeschreven] * Onderwerp: Een formele klacht over de bereikbaarheid van het gemeentebadhuis aan de Nieuwe Uilenburgerstraat tijdens de markt op zondag.
* Kern van het probleem: Marktkramen en haringkarren blokkeren de ingang. Er is sprake van vervuiling door visafval direct bij de ingang. Bezoekers van het badhuis moeten omlopen. Eerdere pogingen om dit via marktmeesters op te lossen hebben gefaald.
* Toon: De brief is formeel en beleefd, maar dwingend van aard. De afzender vraagt om "persoonlijk ingrijpen" van de directeur van het Marktwezen, wat duidt op een serieus escalatieniveau tussen twee gemeentelijke diensten.
* Taalgebruik: Het document hanteert de destijds gebruikelijke spelling (vóór de spellingwijziging van 1947), zichtbaar in woorden als "wasch", "naby", "mynerzyds", "zyn" en de buigings-n ("den ingang"). * Historische context: Januari 1939. Nederland bevindt zich in de laatste rustige maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Gemeentelijke badhuizen waren in deze tijd essentieel voor de volksgezondheid, aangezien veel woningen in de Amsterdamse binnenstad (zoals de Uilenburg) nog geen eigen douche of bad hadden.
* Locatie: De Nieuwe Uilenburgerstraat lag in het hart van de Jodenbuurt. De zondagsmarkt aldaar was een begrip, maar botste hier blijkbaar met de belangen van de hygiëne en toegankelijkheid van het publieke badhuis.
* Organisatie: De W.S.B.Z. was een belangrijke gemeentelijke dienst die verantwoordelijk was voor de reinheid van zowel de stad als haar inwoners. Het conflict illustreert de dagelijkse frictie tussen verschillende stedelijke functies (handel vs. publieke voorzieningen).