Handgeschreven brief (klacht). 2 maart 1939 ("2 Mrt '39"). Een onbekende standplaatshouder (ondergetekende). № 33/11/1 M. 1339 3/3

A’dam. 2 Mrt ’39.

Den Dir. van het Marktwesen
Alhier.
m/ Insp.

Waarde Heer!

Door deze wend ondergetekende zich tot
U. voor het volgende.
Daar ik zelf een vaste standplaats heb
op de Maandagmarkt op de Westerstraat,
maar vlak naast mij staat een vaste stand-
plaatshouder de Beer uit Hilversum, welke
man nu stil heeft, maar nu staat zijn zoon
iedere Maandag op deze plaats, wat toch niet
op zijn plaats is, ik en nog zoovele mensen
moesten en moeten nog eerst zoovele keer mee-
loopen om een plaatsje te krijgen en nog gaan
er iedere week 10 tallen mensen van huishoudings
naar huis zonder een plaats. Bovengenoemde
zoon van de Beer zegt dat hij vergunning heeft
van het Marktwesen om achter de kraam van
zijn vader te staan, zulks is toch in dit geval
niet juist, het zou goed zijn bij ziekte of dergelijke
maar niet dat de vader stil kan leven en nu
de zoon stilzwijgend zijn plaats overdoet.

33 * Kern van de klacht: De schrijver beklaagt zich over een vorm van 'onofficiële overdracht' van een marktplaats. Een vaste standplaatshouder (de heer De Beer uit Hilversum) is gestopt met werken ("heeft stil"), maar zijn zoon neemt nu wekelijks zijn plek in op de maandagmarkt in de Westerstraat.
* Argumentatie:
* De schrijver wijst op de grote schaarste aan plekken: wekelijks moeten tientallen handelaren ("mensen van huishoudings") onverrichter zake naar huis omdat er geen plek is.
* Er wordt verwezen naar het systeem van "meeloopen", waarbij gegadigden vaak vele malen moeten opdraven voordat ze een plek toegewezen krijgen.
* De zoon van De Beer claimt een vergunning te hebben om "achter de kraam" te staan, maar de schrijver stelt dat dit enkel bedoeld is voor noodgevallen zoals ziekte, en niet om een pensioen van de vader te faciliteren terwijl de zoon de plek feitelijk overneemt.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in correct, zakelijk Nederlands van voor de oorlog, met een eerbiedige maar stellige toon ("Waarde Heer!", "zulks is toch in dit geval niet juist"). * De Westerstraat-markt: Dit is de bekende "Lapjesmarkt" in de Amsterdamse Jordaan, die al sinds de 19e eeuw op maandagochtend wordt gehouden. In 1939 was de concurrentie voor standplaatsen op deze populaire markt zeer groot.
* Regulering: Het "Marktwezen" was de gemeentelijke instantie die toezag op de eerlijke verdeling van plaatsen. Vaste standplaatsen waren schaars en gebonden aan strenge regels; het zomaar overdragen aan familieleden zonder tussenkomst van de gemeente was niet toegestaan.
* Tijdsbeeld: De brief dateert van vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De term "meeloopen" verwijst naar de handelaars zonder vaste plek die zich 's ochtends vroeg moesten melden in de hoop dat er een plek vrij zou blijven (de zogenaamde 'meeloop-plekken').