Logistiek draaiboek / Instructieblad voor ambtenaren. 31 maart 1942. [Linkerzijde: SCHEMA]

• SCHEMA (linksboven)
• In het schema zijn diverse vakken getekend met nummers in cirkels die corresponderen met de tekst:
  • (7) MANTINGE WYSTER (36)
  • (6) KREMBOONG (HOOGEVEEN) (200)
  • (5) GEESBRUG (HOOGEVEEN) (240)
  • (4) GYSSELTE (HOOGEVEEN) (129)
  • (3) ECHTEN / RUINEN (96 / 96)
  • (2) DIEVER (MEPPEL) (66)
  • (1) LANDWEER (MEPPEL-STEENW.) (180)
• Overige aanduidingen: STATIONSPLEIN, WESTEL. OPRIT, BAANVAK, SEINHUIS, 1e PERRON (W), C.S., INGANG HAL (12), OOSTELINGANG (13), VERTREK.

[Rechterzijde: TEKST]

Instructies voor Dinsdag 31 Maart 1942

1. Ambtenaren aanwezig: C.S. (koffiekamer 3e kl.) 9 1/4 uur met materiaal zoals: borden, staken, megaph., blanco meldingsbriefjes.
2. plaatsen innemen volgens bijgaand schema in de volgorde zoals aangegeven.
3. [Niet expliciet genummerd, vervolgt bij 4]

4. Ambtenaren:
   (1) Gröner - Landweer | [doorgestreept] - Ovelte
   (2) [doorgestreept] Diever A + B | (8) Born - Oprit
   (3) Maan - Echten + Ruinen | (9) Dijkhuizen - Oprit
   (4) idem - Gijsselte | (10) [onleesbaar] - plaatsen
   (5) Ottiger - Geesbrug | (11) Smorenburg - plaatsen
   (6) Kuipers - Kremboong | (12) [onleesbaar] - doorsturen
   (7) [doorgestreept] | (13) [onleesbaar] - doorsturen
   (9) Hoogland - Mantinge | (14) Beek - megaphon
   | (15) [doorgestreept] - megaphon

5. melding der arbeiders v.a. 10 uur.

6. de ambtenaren zorgen voor:
   A 1 t/m 7 het innemen der meldingsbriefjes van de arbeiders waarvoor zij zijn aangewezen.
   B het verzamelen van de arbeiders bij het hun aangewezen kampbord.
   C het instappen in de coupés om ± 10.30 u.
   8 en 9, dat alléén de arbeiders die vertrekken moeten worden doorgelaten. Familieleden verwijzen naar de hal waarvoor zij met een perronkaartje zich naar het 1e perron (oostzijde) kunnen begeven.
   10 en 11 verwijzen naar de plaatsen waar de arbeiders dienen op te stellen en verzoeken meldingsbriefjes klaar te houden.
   12 verwijst de arbeiders die via de hal naar het perron willen gaan naar de Westel. oprit evenals
   13 die besteld zijn om 10.30 u bij de Westel. uitgang.
   14 en 15 zijn algem. leiders, t.w. 14 stationsleider en 15 treinleider.
   De ambtenaren dienen op de hun aangewezen plaatsen te blijven tot het vertrek naar de coupés. Zij geven een arbeider het kampbord te dragen (hoog) en geven dit bord na het instappen weer af bij de koffiekamer (3e kl.). De ingenomen meldingsbriefjes afgeven aan 15.

7. Het instappen begint om ± 10.30 u. in de volgorde volgens schema. Iedere ambtenaar gaat op een teken van treinleider 15 met zijn ploeg arbeiders naar het hem aangewezen treinstel. De arbeiders dienen onmiddellijk hun plaatsen in te nemen. De ambtenaren 1, 10 en 12 melden zich om dien tijd bij de heer (16) 1e perron oostzijde. Dit document is een minutieus logistiek plan voor de ordelijke verplaatsing van grote groepen mannen, aangeduid als "arbeiders". De genoemde locaties (Mantinge, Geesbrug, Kremboong, etc.) zijn bekende werkkampen van de Rijksdienst voor de Werkverruiming. Uit het schema blijkt de schaal: er worden in totaal bijna 1000 mannen (opgetelde getallen in de vakken) verplaatst of geregistreerd.

Opvallende details:
* Strikte scheiding: Familieleden worden fysiek gescheiden van de "arbeiders" en naar een ander deel van het perron verwezen, waarvoor zij bovendien een "perronkaartje" moeten kopen. Dit duidt op een proces waarbij de schijn van normaliteit wordt opgehouden.
* Visuele controle: Ambtenaren moeten borden op staken gebruiken om groepen te verzamelen. Een wrang detail is dat een "arbeider" zelf het bord van zijn kamp moet dragen.
* Bureaucratie: Het gebruik van "meldingsbriefjes" toont aan dat elke persoon administratief werd gevolgd.
* Civiele medewerking: De instructies zijn gericht aan "ambtenaren" en maken gebruik van de faciliteiten van de Nederlandse Spoorwegen (koffiekamer 3e klasse, perronindeling). Dit document stamt uit de periode vlak voordat de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen in Polen begonnen (juli 1942). In het voorjaar van 1942 werden Joodse mannen in Nederland op grote schaal opgeroepen voor "tewerkstelling" in werkkampen in Noord- en Oost-Nederland.

Op 31 maart 1942, de datum van dit document, was de organisatie van de Joodse dwangarbeid in volle gang. De mannen in deze kampen zouden later, in de nacht van 2 op 3 oktober 1942 (Jom Kippoer), massaal worden weggevoerd naar kamp Westerbork en vandaar naar Auschwitz en Sobibor. Dit document is een direct bewijs van de bureaucratische precisie en de betrokkenheid van Nederlandse instanties bij de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter.