[Pagina 6]

Canarische Eilanden; citroenen uit Spanje, Italië, Palestina, Brazilië en Noord-Amerika; dadels uit Egypte; druiven uit Frankrijk, Italië, Zuid-Afrika, Argentinië en Australië; kastanjes uit Frankrijk, Spanje en Italië; kersen uit België en Frankrijk; kokosnoten uit West-Indië en Ceylon; noten uit Frankrijk, Spanje, Italië en Noord-Amerika; peren uit Italië, Zuid-Afrika, Noord-Amerika, Argentinië en Australië; perziken uit Italië en Zuid-Afrika; pompelmoes uit Palestina, Brazilië en Noord-Amerika; pruimen uit Italië en Zuid-Afrika.

De totale hoeveelheid aardappelen in 1937 aangevoerd op de Centrale Markt wordt geschat op 65.144 ton¹), met een waarde van ƒ 2.440.299 (voor 1936 waren deze cijfers 64.290 ton, met een waarde van ƒ 2.390.210).

De herkomst was in hoofdzaak als volgt:
Zeeland 67,2% (v.j. 71,2%); Noordholland 26,2% (v.j. 24,1%); Friesland 3,1% (v.j. 1,8%); Malta 2,1% (v.j. 1,6%); Westland 0,7% (v.j. 0,5%); diverse plaatsen 0,7% (v.j. 0,8%).

De waarde van de aanvoer van bloemen in den zoogenaamden bloemenhoek op de Centrale Markt bedroeg volgens opgave ƒ 77.211 (v.j. ƒ 78.437).

De omzet op de veilingen van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten „Amsterdam” in de veilinggebouwen van de Centrale Markt, in vergelijking met dien van 1936, is aangegeven in den volgenden staat.

In de eerste helft van 1937 werden regelmatig groothandelsveilingen van zuidvruchten (sinaasappelen e.d.) gehouden; in verband met den toestand in Spanje, tengevolge waarvan de aanvoer van Spaansch fruit stagneerde, konden deze veilingen in de laatste maanden van het verslagjaar echter niet meer plaatsvinden.

¹) Zie noot op blz. 7.

6

[Pagina 7]

Hieronder volgt een recapitulatie van de geschatte waarden en van de marktaanvoeren van aardappelen, groenten en fruit.

In het koelhuis werden opgeslagen:
groenten en fruit van Nederlandsche herkomst: asperges, andijvie, augurken, bloemkool, doperwten, komkommers, kropsla, peterselie, postelein, raapstelen, radijs, selderij, snijboonen, spercieboonen, spinazie, spruitjes, tomaten, witlof, aardbeien, appelen, zwarte en roode bessen, bramen, druiven, frambozen, kwetsen, meloenen, peren, perziken, pruimen en champignons;
groenten en fruit van buitenlandsche herkomst: bloemkool, kropsla, tomaten, witlof, appelen, citroenen, dadels, druiven, grape-fruit, kersen, mandarijnen, peren, pruimen, vijgen, walnoten.

Brandstoffenmarkten.
De aanwijzing der verschillende tijdelijke hulpmarkten is tijdens het verslagjaar voor ten hoogste één jaar verlengd; met ingang van 1 September werden een aantal tijdelijke hulpmarkten tot vaste markt aangewezen.
Met ingang van 1 Januari werd de Beitelhaven als tijdelijke hulpmarkt aangewezen; met ingang van 12 April het Motorkanaal; met ingang van 19 Juli de Distelhaven; met ingang van 20 September de Singel (zuidzijde) van de Beulingstraat tot voor perceel Singel 454; met ingang van 1 November de Raamgracht (noordzijde) en de Hugo de Grootgracht (noordzijde) tusschen de Van Houweningenstraat en de brug vóór de Frederik Hendrikstraat; met ingang van 29 November de Amstel (oostzijde) van de Overamstelstraat tot de Jan Bernardusstraat.
De opbrengst aan marktgeld bedroeg: ƒ 21.929,30 (v.j. ƒ 21.711,40). In het verslagjaar werd aan de brandstoffenmarkt ligplaats ingenomen:
per kalenderweek door 5045 schuiten (v.j. 5350 schuiten) met een totalen inhoud van 286.523 ton van 1000 kg laadvermogen (v.j. 305.916 ton); per kalendermaand door 225 schuiten (v.j. 129 schuiten) met een totalen inhoud van 13.500 ton van 1000 kg laadvermogen (v.j. 8384 ton); per kalenderjaar door 242 schuiten (v.j. 239 schuiten) met een totalen inhoud van 13.576 ton van 1000 kg laadvermogen (v.j. 13.457 ton).

Vischmarkt.
De totale opbrengst der in het verslagjaar voor den afslag aangevoerde en dus van gemeentewege geveilde visch bedroeg: ƒ 218.929,94 (v.j. ƒ 229.061,04).

¹) Van 1 tot 26 April was een aantal aardappelgrossiers niet op de Centrale Markt gevestigd; de aanvoer van aardappelen ter markt was in verband hiermede in April rond 2.400.000 kg minder dan in dezelfde maand van het vorige jaar.

7

--- * Economische indicatoren: Het document toont een gedetailleerd overzicht van de handel in primaire levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis) en brandstoffen. Hoewel het volume van de aanvoer van aardappelen, groenten en fruit licht steeg (van ca. 162,7 miljoen kg naar 165,9 miljoen kg), daalde de totale waarde van deze producten (van ca. 13,8 miljoen gulden naar 13,3 miljoen gulden), wat wijst op dalende marktprijzen.
* Logistiek en Infrastructuur: De brandstoffenmarkt maakte intensief gebruik van de Amsterdamse waterwegen (grachten en havens zoals de Distelhaven en Beitelhaven). Het vervoer gebeurde grotendeels per schuit, waarbij tonnagegegevens nauwkeurig werden bijgehouden.
* Geopolitieke invloed: Er wordt expliciet verwezen naar de Spaanse Burgeroorlog ("toestand in Spanje"), die de import van citrusvruchten in de tweede helft van 1937 deed stagneren.
* Seizoensinvloeden: De tabel op pagina 6 laat een duidelijke piek zien in de omzet van aardappelen, groenten en fruit in de zomermaanden (juni t/m september), terwijl bloemen stabielere, maar in het voorjaar hogere omzetten kenden.

--- Dit verslag stamt uit 1937, een periode waarin Nederland zich nog in de nasleep van de Grote Depressie bevond, maar ook te maken kreeg met de dreiging van internationale conflicten (zoals de Spaanse Burgeroorlog). De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) was op dat moment het hypermoderne kloppende hart van de voedseldistributie voor de stad en het achterland. De gedetailleerde registratie van herkomstgebieden (van lokale provincies tot verre oorden als Australië en Brazilië) illustreert de rol van Amsterdam als internationaal handelscentrum. De vermelding van koelhuizen wijst op de toenemende technologische vooruitgang in het conserveren van versproducten.