De Kassier (ondertekend, mogelijk J. Rongen) Nº 46A/922/1 M. 1942 31/12

Den Weledelen Heer
C. J. Siesma
Directeur Marktwezen
Amsterdam.

Rapport.

Ter inleiding het volgende: Ter vereenvoudiging van de Administratie aan de Vischmarkt (o.a. het niet boeken in het debiteuren- en crediteurenboek) en op verzoek van vele aanvoerders worden sommige nog niet afgerekende uitbetalingsposten reeds als uitgaaf geboekt in het Kasboek der Gem. Vischmarkt als zijnde reeds betaald en het geld + opslagbriefjes + quitantie in een enveloppe gedaan en dezen pas gesloten wanneer de totaalkas aan het eind van den dag stemt.

Nu ter zake:
Deze methode wordt ook toegepast bij den aanvoerder K. J. Hakvoort te Urk om reden hij vaak om ± 2 uur komt en dan is de Kas dikwijls gesloten hetgeen geen bezwaar is daar zijn geld dan in een couvert klaar ligt. Om mij niet bekende redenen is bovengenoemde aanvoerder in ruim een maand tijd niet om zijn afrekeningen geweest (vroeger kwam hij elken dag of minstens eenmaal per week).

Heden om 2 uur kwam hij om zijn geld en betaalde de H[eer] J. J. Flemberg hem acht enveloppen uit en wel:

Nu bleken er twee couverts verdwenen te zijn o.a.:
d.d. 21 Nv. 42 Quitantie N. 5609 f 20,99 minus f 0,25 kwantum = f 20,74
d.d. 20 Nv. 42 Quitantie N. 5909 f 26,11 minus f 0,00 kwantum = f 26,11

Hierbij verklaar ik dat deze enveloppen er wel zijn geweest daar mijn totaalkas beide dagen precies sluit en de couverts dus uit mijn kassa gestolen moeten zijn. Tevens wil ik memoreren dat de diefstal moet plaats gehad hebben tusschen 21 Nv. en 23 Dec jl. daar ik op laatstgenoemde datum de Kas aan H[eer] Flemberg heb overgedragen en toen ook de nog te betalen couverts op een lijst heb geboekt en zij op die lijst ook al niet vermeld staan.

De Kassier.
[Handtekening: Rongen] * Administratieve werkwijze: De kassier beschrijft een informele procedure waarbij betalingen aan vissers (aanvoerders) vooraf in enveloppen worden gestopt en als "uitgegeven" worden geboekt voordat de visser het geld daadwerkelijk ophaalt. Dit werd gedaan om de administratie te vergemakkelijken en de kas sneller te kunnen sluiten.
* Het Incident: Een visser uit Urk (Hakvoort) liet zijn geld langer dan gebruikelijk liggen (ruim een maand). Bij het ophalen bleken twee enveloppen uit november te ontbreken.
* Beschuldiging/Verweer: De kassier stelt dat de enveloppen gestolen moeten zijn, aangezien zijn kasoverzichten op de bewuste dagen in november klopten. Hij suggereert dat de diefstal plaatsvond rond de periode dat hij de kas overdroeg aan een collega (de heer Flemberg), aangezien de enveloppen al niet meer op de overdrachtslijst stonden.
* Bedragen: De vermiste bedragen zijn relatief klein (f 20,74 en f 26,11), maar de kwestie wordt hoog opgenomen gezien de formele rapportage aan de directeur. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (december 1942). In deze tijd was de visserij en de distributie van vis streng gereguleerd en was de Gemeentelijke Vischmarkt in Amsterdam een cruciaal punt in de voedselvoorziening. Fraude of diefstal binnen de gemeentelijke instellingen werd in die periode zeer serieus genomen. De verwijzing naar een aanvoerder uit Urk is historisch accuraat, aangezien Urker vissers een belangrijk deel van de aanvoer voor de Amsterdamse markt verzorgden. De naam C. J. Siesma komt inderdaad voor in archieven als functionaris bij het Amsterdamse Marktwezen in die jaren.