Archief 745
Inventaris 745-398
Pagina 301
Jaar 1943
Document
Stadsarchief

Gedrukt verslagblad met uitgebreide handgeschreven correcties en annotaties. Waarschijnlijk een concept of een werkexemplaar voor een jaarverslag van de Gemeente Amsterdam (gezien de genoemde markten).

Overzichtslijst Betreft het verslagjaar 1942 (met vergelijkingen naar 1940 en 1941). Gemengd onder 80 4 persoonsregels
gemengd handschrift onder 80% 4 controle nodig

Personen op deze lijst

De parser heeft deze regels uit de scan gehaald. Gekoppelde personen linken door naar hun dossier.

Amstelveld Mosplein Noordermarkt Westerstraat
4 controle nodig Regels met lagere zekerheid of OCR-/transcriptiewaarschuwing
# Naam Adres Markt Product Zekerheid Waarschuwing Actie Bronregel
1 Artikelen 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Artikelen | Aantal vergunningen | | | |
2 Eet- of drinkwaren ~~49~~ **35** ~~64~~ **163** 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Eet- of drinkwaren | ~~374~~ **359** | ~~49~~ **35** | ~~64~~ **163** | ~~359~~ **231** |
3 Bloemen ~~25~~ **32** ~~25~~ **88** 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Bloemen | ~~192~~ **182** | ~~25~~ **32** | ~~25~~ **88** | ~~192~~ **126** |
4 Diverse artikelen - **2** 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Diverse artikelen | **8** | - | **2** | ~~8~~ **6** |

Transcriptie

Gedrukt verslagblad met uitgebreide handgeschreven correcties en annotaties. Waarschijnlijk een concept of een werkexemplaar voor een jaarverslag van de Gemeente Amsterdam (gezien de genoemde markten). Betreft het verslagjaar 1942 (met vergelijkingen naar 1940 en 1941). (Handgeschreven bovenaan):
De opbrengst aan marktgelden bedroeg 1540,75 (v.j. 1437,85).

Algemeene weekmarkten.
De aanwijzing der tijdelijke hulpmarkten van deze markten is tijdens het verslagjaar voor ten hoogste één jaar verlengd.
De opbrengst aan marktgeld ~~van de algemeene weekmarkten liep terug~~ bedroeg f 3.524,65 (v.j. f 6.417,20).
In het verslagjaar werden op de volgende markten de daarachter vermelde dagplaatsen ingenomen — de tusschen haakjes geplaatste getallen vermelden de overeenkomstige gegevens over 1940 — Westerstraat (15.395) (~~19.441~~) 9455; Sumatrastraat 1062 ~~2437~~ (~~3092~~) 2129; Jan Evertsenstraat (2889) (~~3563~~) 4903; Noordermarkt (5619) (~~9395~~) 4196; Amstelveld (6637) (~~8454~~); Mosplein 1804 ~~5775~~ (~~7115~~); totaal (~~38.752~~) (~~51.375~~) 16.744 (v.j. 38.752).
Halfjaarplaatsen en weekplaatsen werden hier niet ingenomen.
(Handgeschreven): Deze mindere opbrengst is eveneens hoofdzakelijk een gevolg van de maatregelen, genoemd onder de algemeene dagmarkten.

IV. Standplaatsen buiten de markten.
Hieronder volgt een overzicht van het aantal vergunningen door den Burgemeester in 1942 verleend voor het innemen van standplaatsen buiten de markten.
(Handgeschreven): In deze cijfers zijn ook begrepen de dagplaatsen ingenomen op de tijdelijke hulpmarkten en de algemeene dagmarkten.

Artikelen Aantal vergunningen
bij het begin van het jaar in den loop van het jaar (uitgereikt) in den loop van het jaar (ingetrokken) aan het einde van het jaar
Eet- of drinkwaren ~~374~~ 359 ~~49~~ 35 ~~64~~ 163 ~~359~~ 231
Bloemen ~~192~~ 182 ~~25~~ 32 ~~25~~ 88 ~~192~~ 126
Diverse artikelen 8 - 2 ~~8~~ 6
Totaal ~~574~~ 549 ~~65~~ 67 ~~90~~ 253 ~~549~~ 363

Van deze vergunningen waren aan het einde van het jaar ~~138~~ 47 voor een gedeelte van het jaar verleend.
Voor het uitstallen van kerstboomen en hulst werden ~~100~~ 98 (v.j. ~~120~~ 128) tijdelijke vergunningen uitgereikt.

(Handgeschreven tekst onderaan):
De belangrijke achteruitgang van het aantal standplaatshouders is deels een gevolg van diverse door de Overheid op het gebied van den straathandel in consumptieartikelen getroffen maatregelen, zoals de regeling voor de boven omschreven verkoop van visch ~~en het verbod op verkoop van groenten en fruit anders dan in winkels~~, deels ontstaan als gevolg van door het Hooger Gezag getroffen maatregelen.

Degenen, die op hun standplaats geen visch meer mochten verkoopen, konden om het recht op die standplaats te behouden, hun vergunning bij den dienst deponeeren; tijdens de periode, dat de vergunning geblokkeerd was, werd vrijstelling van standplaatsgeld verleend. Het document is een administratief overzicht van de marktactiviteiten en straathandel in Amsterdam gedurende het oorlogsjaar 1942. De kern van het document is de drastische afname van het aantal standplaatsen en de bijbehorende inkomsten voor de gemeente.

Uit de tabel en de correcties blijkt een scherpe daling: het totaal aantal vergunningen aan het einde van het jaar daalde van een aanvankelijk geraamde (of van het vorige jaar overgenomen) 549 naar slechts 363. Vooral bij de "Eet- of drinkwaren" is de uitval groot (163 ingetrokken vergunningen).

De handgeschreven tekst onderaan geeft de reden voor deze daling: overheidsingrijpen. Er wordt gesproken over specifieke regelingen voor de verkoop van visch en maatregelen van het "Hooger Gezag". Het systeem van het "deponeren" van vergunningen wijst erop dat veel handelaren gedwongen waren hun activiteiten te staken, maar hoopten hun plek in de toekomst te kunnen heroveren door hun vergunning tijdelijk 'in de ijskast' te zetten. Dit document moet worden gelezen tegen de achtergrond van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). In 1942 was de invloed van de bezetter op het dagelijks leven en de economie alomtegenwoordig.

  1. Economische restricties: De "maatregelen van Hooger Gezag" verwijzen naar de Duitse bezettingsautoriteiten. De distributie van voedsel werd steeds strakker gereguleerd via het bonnensysteem, wat de vrije straathandel bemoeilijkte of onmogelijk maakte.
  2. Anti-Joodse maatregelen: Hoewel het document het niet expliciet benoemt, is de "belangrijke achteruitgang" van het aantal standplaatshouders in Amsterdam in 1942 onlosmakelijk verbonden met de deportatie en het verbod voor Joodse burgers om handel te drijven. Velen van de Amsterdamse marktkooplieden en straathandelaren waren Joods; zij werden in deze periode uit het economische leven geweerd en weggevoerd.
  3. Schaars: De afname in de verkoop van "eet- of drinkwaren" weerspiegelt de toenemende tekorten en de centralisatie van de voedselvoorziening onder toezicht van de bezetter.
  4. Terminologie: De term "Hooger Gezag" werd in officiële Nederlandse documenten tijdens de bezetting vaak gebruikt als eufemisme voor de Duitse autoriteiten (het Reichskommissariat), om de directe naam van de bezetter te vermijden terwijl men toch verwees naar de dwingende aard van de verordeningen.

Samenvatting

Het document is een administratief overzicht van de marktactiviteiten en straathandel in Amsterdam gedurende het oorlogsjaar 1942. De kern van het document is de drastische afname van het aantal standplaatsen en de bijbehorende inkomsten voor de gemeente.

Uit de tabel en de correcties blijkt een scherpe daling: het totaal aantal vergunningen aan het einde van het jaar daalde van een aanvankelijk geraamde (of van het vorige jaar overgenomen) 549 naar slechts 363. Vooral bij de "Eet- of drinkwaren" is de uitval groot (163 ingetrokken vergunningen).

De handgeschreven tekst onderaan geeft de reden voor deze daling: overheidsingrijpen. Er wordt gesproken over specifieke regelingen voor de verkoop van visch en maatregelen van het "Hooger Gezag". Het systeem van het "deponeren" van vergunningen wijst erop dat veel handelaren gedwongen waren hun activiteiten te staken, maar hoopten hun plek in de toekomst te kunnen heroveren door hun vergunning tijdelijk 'in de ijskast' te zetten.

Historische context

Dit document moet worden gelezen tegen de achtergrond van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). In 1942 was de invloed van de bezetter op het dagelijks leven en de economie alomtegenwoordig.

  1. Economische restricties: De "maatregelen van Hooger Gezag" verwijzen naar de Duitse bezettingsautoriteiten. De distributie van voedsel werd steeds strakker gereguleerd via het bonnensysteem, wat de vrije straathandel bemoeilijkte of onmogelijk maakte.
  2. Anti-Joodse maatregelen: Hoewel het document het niet expliciet benoemt, is de "belangrijke achteruitgang" van het aantal standplaatshouders in Amsterdam in 1942 onlosmakelijk verbonden met de deportatie en het verbod voor Joodse burgers om handel te drijven. Velen van de Amsterdamse marktkooplieden en straathandelaren waren Joods; zij werden in deze periode uit het economische leven geweerd en weggevoerd.
  3. Schaars: De afname in de verkoop van "eet- of drinkwaren" weerspiegelt de toenemende tekorten en de centralisatie van de voedselvoorziening onder toezicht van de bezetter.
  4. Terminologie: De term "Hooger Gezag" werd in officiële Nederlandse documenten tijdens de bezetting vaak gebruikt als eufemisme voor de Duitse autoriteiten (het Reichskommissariat), om de directe naam van de bezetter te vermijden terwijl men toch verwees naar de dwingende aard van de verordeningen.

Metadata

TypeGedrukt verslagblad met uitgebreide handgeschreven correcties en annotaties. Waarschijnlijk een concept of een werkexemplaar voor een jaarverslag van de Gemeente Amsterdam (gezien de genoemde markten).
Lijsttypeoverzichtslijst
Scopemarkt
Schriftgemengd
Handschriftonder_80
Confidence90%