Officieel rapport van de Crisis-Controle-Dienst (Rapport C. 9127) 17 maart 1943 COPIE VOOR DEN CONTROLEUR. RAPPORT. C. 9127

DEN 17 Maart 1943
GEWEST DISTRICT: I d
CONTROLEUR: de Visscher
BADGE No.: 595
ONDERWERP: Volendammers. Vervolg van C 9126

(Verticale aantekening aan de rechterkant bij bovenstaande tabel met een accolade: tezamen 12 o/o)

Al deze personen, met uitzondering van: Joh. Hurks, Bern. de Zusters, Jan Buiten, Dirk Bond, Gerrit Bond, Anth. Haasnoot, Henk Jonk en Jan Snoek, zijn bovendien krachtens art. 4 v/h d. Uitv. besluit v/h Visscherijbesluit '41 opgenomen in de verdeeling te Amsterdam, hetgeen m.i. in strijd is met art 5 van voornoemd Besluit.
Vast staat, dat de volgende personen, behalve hun toewijzing op de A'damsche afslag, bovendien van Kerk betrokken de achter hun naam genoemde hoeveelheden visscherijproducten.

DE CONTROLEUR L.C.W. Dit document is een rapportage van een controleur tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Het beschrijft een vermeende overtreding van het Visscherijbesluit 1941. De kern van de rapportage is dat een groep Volendamse vissers/handelaren dubbel profiteert van de schaarse voedselvoorraad: zij staan officieel geregistreerd voor de visdistributie in Amsterdam, maar betrekken daarnaast buiten de officiële kanalen om ("van Kerk") grote hoeveelheden visproducten.

Opvallende kenmerken:
* Bijnamen: In de eerste tabel worden de typisch Volendamse bijnamen (Schimmel, Pietje, de Kip, Kruimel, Beest, Halfbloed, Koopman) gebruikt. Dit was essentieel voor de identificatie omdat veel families in het dorp dezelfde achternaam droegen.
* Hoeveelheden: De genoemde hoeveelheden (bijv. 580 pond witvis en 900 pakjes bliek voor J. Koning) zijn aanzienlijk, wat wijst op handel buiten het officiële bonnenstelsel om.
* Terminologie: "Bliek" verwijst naar een kleine zoetwatervis (vaak jonge brasem of kolblei), die destijds veel geconsumeerd werd. "Witvisch" is een verzamelnaam voor diverse soorten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd via een systeem van toewijzingen en distributiebonnen. De Landbouw-Crisis-Wet (L.C.W.) en de bijbehorende controlediensten moesten toezien op een eerlijke verdeling en het bestrijden van de zwarte markt.

Volendam was als vissersdorp een strategische plek voor de voedselvoorziening, maar ook een plek waar de controle op de "verborgen" vangst en handel lastig was voor de bezetter en de Nederlandse autoriteiten. Het rapport illustreert de constante strijd tussen de regelgeving van de bezettingsautoriteiten en de lokale overlevings- en handelsstrategieën van de vissersbevolking. Het feit dat de controleur spreekt van strijdigheid met specifieke artikelen uit het Visscherijbesluit, wijst op een juridische voorbereiding voor mogelijke strafmaatregelen of inbeslagnames.