Archief 745
Inventaris 745-421
Pagina 413
Jaar 1944
Document
Stadsarchief

Uittreksel uit een gemeentelijk jaarverslag (waarschijnlijk het *Verslag van den toestand der Gemeente Amsterdam*).

Verdeellijst Onbekend nvt 14 persoonsregels
14 controle nodig

Personen op deze lijst

De parser heeft deze regels uit de scan gehaald. Gekoppelde personen linken door naar hun dossier.

Albert Cuypstraat Dapperstraat Gaaspstraat Joubertstraat Lindengracht Minervaplein Mosplein Nieuwmarkt Ten Katestraat Vischmarkt Waterlooplein
14 controle nodig Regels met lagere zekerheid of OCR-/transcriptiewaarschuwing
# Naam Adres Markt Product Zekerheid Waarschuwing Actie Bronregel
1 Markten half-jaarplaatsen 1943 maandplaatsen ¹) 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Markten | half-jaarplaatsen 1942 | half-jaarplaatsen 1943 | maandplaatsen ¹) | weekplaatsen 1942 | weekplaatsen 1943 ²) | dagplaatsen 1942 | dagplaatsen 1943 |
2 Nieuwmarkt 18 562 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Nieuwmarkt | 5 | 18 | 562 | 2.095 | 1.524 | 12.457 | 24.076 |
3 Waterlooplein 1 6 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Waterlooplein | 3 | 1 | 6 | 5.863 | 1.728 | 2.039 | — |
4 Dapperstraat 88 173 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Dapperstraat | 52 | 88 | 173 | 2.878 | 1.346 | 3.532 | 3.426 |
5 Albert Cuypstraat 45 1.461 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Albert Cuypstraat | 33 | 45 | 1.461 | 10.162 | 4.672 | 9.816 | 10.593 |
6 Ten Katestraat 45 974 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Ten Katestraat | 28 | 45 | 974 | 6.450 | 3.332 | 7.029 | 5.065 |
7 Lindengracht 76 918 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Lindengracht | 44 | 76 | 918 | 7.062 | 3.432 | 3.484 | 3.020 |
8 Joubertstraat 138 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Joubertstraat | 3 | — | 138 | 4.264 | 1.368 | 227 | — |
9 Gaaspstraat 132 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Gaaspstraat | 3 | — | 132 | 10.111 | 3.567 | 4.274 | — |
10 Beethovenstraat 7 34 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Beethovenstraat | — | 7 | 34 | 256 | 144 | — | — |
11 Minervaplein 16 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Minervaplein | — | — | 16 | 485 | 356 | — | — |
12 Jan Evertsenstraat 23 235 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Jan Evertsenstraat | — | 23 | 235 | 1.029 | 1.150 | 2.129 ³) | 1.031 |
13 Mosplein 2 136 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Mosplein | — | 2 | 136 | 610 | 483 | 1.894 ³) | 1.307 |
14 Stadionplein 15 16 60% lagere parse-zekerheid; geboortedatum niet eenduidig
| Stadionplein | — | 15 | 16 | 284 | 358 | — | — |

Transcriptie

Uittreksel uit een gemeentelijk jaarverslag (waarschijnlijk het Verslag van den toestand der Gemeente Amsterdam). (v.j. 4213) met een totalen inhoud van 327.290 ton (v.j. 227.710 ton) van 1000 kg laadvermogen; per kalendermaand door 55 schuiten (v.j. 51) met een totalen inhoud van 3485 ton (v.j. 3464 ton) van 1000 kg laadvermogen; per kalenderjaar door 218 schuiten (v.j. 237) met een totalen inhoud van 11.971 ton (v.j. 13.218 ton) van 1000 kg laadvermogen.

Vischmarkt.
De totale opbrengst der in het verslagjaar voor den afslag aangevoerde en dus van gemeentewege verkochte visch was wederom hooger dan het vorige jaar.
Aan heffingen op den verkoop van visch is meer ontvangen dan in 1942.
De ontvangst aan entreegelden was lager.
Het systeem voor de verdeeling van visch aan den afslag en de distributie onder de consumenten, zooals omschreven in het verslag van den Dienst over 1942, bleef gedurende het verslagjaar in principe ongewijzigd gehandhaafd. De bestaande contrôlevoorschriften werden uitgebreid en nieuwe werden ingesteld; maatregelen werden getroffen ten aanzien van het vormen van rijen door het publiek op de verkoopplaatsen aan de dagmarkten, ten einde den verkoop vlotter te doen plaats vinden.
Het door de Nederlandsche Visscherij Centrale uitgevaardigde 2e Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941 werd ingetrokken; daarvoor in de plaats kwam het 17e Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941, dat thans voor alle groote steden geldt, waarvoor een verdeelingsregeling is getroffen.
Aanvoer van visch op het buitenterrein heeft niet meer plaats gevonden wegens den verplichten aanvoer aan den afslag voor de verdeeling en de distributie onder de consumenten.
De geringe aanvoer van aal vergeleken bij het vorige jaar was hoofdzakelijk een gevolg van de omstandigheid, dat deze vischsoort grootendeels is gerookt en beschikbaar gesteld voor personeel van de bedrijven voor de bewapening.

Algemeene dagmarkten.
De tijdelijke hulpmarkten, welke werden gehouden in de speeltuinen op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat uitsluitend voor Joodsche verkoopers, koopers en bezoekers, zijn met ingang van 9 Augustus opgeheven (Gemeenteblad 1943, afd. 3, volgn. 67).
De aanwijzing der overige tijdelijke hulpmarkten is tijdens het verslagjaar voor ten hoogste één jaar verlengd (Gemeenteblad 1943, afd. 3, volgn. 8).
Met het oog op een betere contrôle zijn op de markten Albert Cuypstraat, Dapperstraat, Ten Katestraat en Lindengracht loodsen aangewezen als verkoopplaatsen van visch (Gemeenteblad 1943; afd. 3, volgn. 66).
De opbrengst aan marktgeld was in het verslagjaar nagenoeg gelijk aan die van het vorige jaar.
Het hieronder volgende staatje geeft een overzicht van de in 1942 en 1943 ingenomen plaatsen.

Markten half-jaarplaatsen 1942 half-jaarplaatsen 1943 maandplaatsen ¹) weekplaatsen 1942 weekplaatsen 1943 ²) dagplaatsen 1942 dagplaatsen 1943
Nieuwmarkt 5 18 562 2.095 1.524 12.457 24.076
Waterlooplein 3 1 6 5.863 1.728 2.039
Dapperstraat 52 88 173 2.878 1.346 3.532 3.426
Albert Cuypstraat 33 45 1.461 10.162 4.672 9.816 10.593
Ten Katestraat 28 45 974 6.450 3.332 7.029 5.065
Lindengracht 44 76 918 7.062 3.432 3.484 3.020
Joubertstraat 3 138 4.264 1.368 227
Gaaspstraat 3 132 10.111 3.567 4.274
Beethovenstraat 7 34 256 144
Minervaplein 16 485 356
Jan Evertsenstraat 23 235 1.029 1.150 2.129 ³) 1.031
Mosplein 2 136 610 483 1.894 ³) 1.307
Stadionplein 15 16 284 358
Totaal 171 320 4.801 51.549 23.460 46.881 48.518

¹) Sedert 1 Juni. ²) Tot en met 31 Mei. ³) In deze cijfers zijn ook begrepen de dagplaatsen, ingenomen op de weekmarkt. Het document geeft een feitelijk en statistisch overzicht van de handel in vis en het functioneren van de markten in Amsterdam gedurende het oorlogsjaar 1943. Opvallende punten zijn:

  • Distributie en Controle: Er is sprake van een strikt gereguleerd systeem voor de verdeling van vis onder de bevolking. De overheid grijpt in om rijen op markten te beheersen en de distributie centraal via de afslag te laten verlopen.
  • Schaarste en Oorlogsproductie: De tekst vermeldt expliciet dat de aanvoer van aal (paling) gering was omdat deze werd gevorderd voor de "bewapening" (waarmee de Duitse Wehrmacht of oorlogsindustrie werd bedoeld).
  • Marktstatistieken: De tabel laat grote verschuivingen zien in het aantal ingenomen marktplaatsen per locatie. Terwijl de Nieuwmarkt een enorme stijging ziet in dagplaatsen, vallen andere markten (zoals Waterlooplein en Gaaspstraat) grotendeels stil.
  • Juridische basis: Er wordt veelvuldig verwezen naar officiële besluiten (Visscherijbesluit 1941) en het Gemeenteblad, wat de bureaucratische nauwgezetheid van het bestuur onder bezetting illustreert. Dit document is van groot historisch belang omdat het de impact van de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging op het dagelijks leven in Amsterdam documenteert:

  • De Jodenmarkten: De meest treffende passage betreft het opheffen van de "tijdelijke hulpmarkten" op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat op 9 augustus 1943. Dit waren de zogenaamde "Jodenmarkten", ingesteld door de bezetter om Joden te isoleren van de rest van de bevolking. De opheffing in augustus 1943 valt samen met de laatste grote deportaties uit Amsterdam; er waren simpelweg bijna geen Joden meer over om deze markten te bezoeken.

  • Economische oorlogsvoering: Het feit dat vis wordt gerookt voor personeel in de "bewapening" toont aan hoe de Nederlandse voedselvoorraad werd aangewend ten dienste van de Duitse oorlogsmachinerie.
  • Schaarste en Rantsoenering: De nadruk op "contrôlevoorschriften" en "verdeelingsregelingen" reflecteert de groeiende voedselschaarste en de noodzaak voor de overheid om de distributie in de hand te houden om onrust (zoals bij de rijen op de markt) te voorkomen.

Samenvatting

Het document geeft een feitelijk en statistisch overzicht van de handel in vis en het functioneren van de markten in Amsterdam gedurende het oorlogsjaar 1943. Opvallende punten zijn:

  • Distributie en Controle: Er is sprake van een strikt gereguleerd systeem voor de verdeling van vis onder de bevolking. De overheid grijpt in om rijen op markten te beheersen en de distributie centraal via de afslag te laten verlopen.
  • Schaarste en Oorlogsproductie: De tekst vermeldt expliciet dat de aanvoer van aal (paling) gering was omdat deze werd gevorderd voor de "bewapening" (waarmee de Duitse Wehrmacht of oorlogsindustrie werd bedoeld).
  • Marktstatistieken: De tabel laat grote verschuivingen zien in het aantal ingenomen marktplaatsen per locatie. Terwijl de Nieuwmarkt een enorme stijging ziet in dagplaatsen, vallen andere markten (zoals Waterlooplein en Gaaspstraat) grotendeels stil.
  • Juridische basis: Er wordt veelvuldig verwezen naar officiële besluiten (Visscherijbesluit 1941) en het Gemeenteblad, wat de bureaucratische nauwgezetheid van het bestuur onder bezetting illustreert.

Historische context

Dit document is van groot historisch belang omdat het de impact van de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging op het dagelijks leven in Amsterdam documenteert:

  1. De Jodenmarkten: De meest treffende passage betreft het opheffen van de "tijdelijke hulpmarkten" op het Waterlooplein en in de Gaaspstraat op 9 augustus 1943. Dit waren de zogenaamde "Jodenmarkten", ingesteld door de bezetter om Joden te isoleren van de rest van de bevolking. De opheffing in augustus 1943 valt samen met de laatste grote deportaties uit Amsterdam; er waren simpelweg bijna geen Joden meer over om deze markten te bezoeken.
  2. Economische oorlogsvoering: Het feit dat vis wordt gerookt voor personeel in de "bewapening" toont aan hoe de Nederlandse voedselvoorraad werd aangewend ten dienste van de Duitse oorlogsmachinerie.
  3. Schaarste en Rantsoenering: De nadruk op "contrôlevoorschriften" en "verdeelingsregelingen" reflecteert de groeiende voedselschaarste en de noodzaak voor de overheid om de distributie in de hand te houden om onrust (zoals bij de rijen op de markt) te voorkomen.

Metadata

TypeUittreksel uit een gemeentelijk jaarverslag (waarschijnlijk het *Verslag van den toestand der Gemeente Amsterdam*).
Lijsttypeverdeellijst
Scopemarkt
Schriftonbekend
Handschriftnvt
Confidence90%