N. Uilenb

Registerblad uit een marktadministratie (waarschijnlijk Amsterdam).

* **Administratieve Handeling:** Het woord "bedankt" in deze context betekent "opgezegd" of "afstand gedaan van". Marktkooplieden gaven hun standplaats terug aan de gemeente. * **Demografie:** De namen in dit register (Winnik, Appelboom, Canes, Groenteman) en de woonadressen (Waterlooplein, Weesperstraat, Uilenburgerstraat) wijzen er onmiskenbaar op dat dit een lijst is van Joodse marktkooplieden in Amsterdam. * **Opvallende notitie:** Bij A. Trijp staat een tragische kanttekening: "krankzinnig gest. [gesticht] onbekwaam geword." * **Chronologie:** De datum 18 februari 1941 is cruciaal. Dit is exact één week na de grote rellen op het Waterlooplein (11 februari 1941) en vlak voor de Februaristaking. De golf van "opzeggingen" (bedankjes) suggereert dat de kooplieden onder druk stonden of dat hun de toegang tot bepaalde markten onmogelijk werd gemaakt.

Document

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Achter de namen staan volgnummers die lijken te refereren aan een groter kaartsysteem. * **Identificatie:** Veel persoonsnummers beginnen met een "**J**", wat duidt op de registratie van personen als "Jood" door de Duitse bezetter of de Joodse Raad. De handgeschreven voornamen aan de rechterkant dienden waarschijnlijk ter verificatie van de identiteit (veel Joodse mannen moesten de naam 'Israel' en vrouwen 'Sara' toevoegen aan hun officiële naam, maar hier zien we de daadwerkelijke roepnamen). * **Mutaties:** De rode doorhalingen en de rode kruisjes in de marge suggereren dat deze personen niet langer deel uitmaakten van deze specifieke administratieve groep, bijvoorbeeld door deportatie, overlijden of verhuizing naar een andere wijk of 'Sperre'-categorie. * **Topografie:** De adressen beslaan bekende Amsterdamse wijken met een grote Joodse populatie in die tijd, zoals de Transvaalbuurt, de Rivierenbuurt en de oude Jodenbuurt rondom de Nieuwmarkt.

Handgeschreven administratieve registratielijst (waarschijnlijk een transport- of oproeplijst uit de Tweede Wereldoorlog).

Deze lijst bevat de persoonsgegevens van dertig mannen. Het document vertoont de typische kenmerken van de administratie van de Joodse Raad voor Amsterdam tijdens de Holocaust. De namen zijn grotendeels alfabetisch geordend (S-W). **Belangrijke observaties:** * **Doorhalingen:** De namen Asser van Win en een persoon op de Rapenburgerstraat zijn volledig doorgehaald. Dit betekende in de praktijk vaak dat deze personen op het laatste moment van een transportlijst werden gehaald, bijvoorbeeld door een 'Sperre' (vrijstelling) of opname in een ziekenhuis. * **Geografie:** De overgrote meerderheid van de genoteerde personen woonde in Amsterdamse wijken met een grote Joodse populatie, zoals de Transvaalbuurt (Blasiusstraat, Retiefstraat) en de Joodse buurt in het centrum (Nieuwe Uilenburgerstraat, Rapenburgerstraat). * **Geboorteplaatsen:** Hoewel de meesten in Amsterdam zijn geboren, valt de aanwezigheid op van een in Berlijn geboren man (Hans de Vries), wat wijst op de groep Duits-Joodse vluchtelingen in de stad.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven briefkaart of briefje. * **Datum:** 1 oktober 1939 (vermeld in tekst); stempel van ontvangst op 2 oktober 1939. * **Afzender:** G. A. Wiering, Florisstraat 27, Haarlem. * **Geadresseerde:** "Directeur" (vermoedelijk van de marktmeester of beheerder van de Uilenburg). * **Kenmerken:** Bevat een registratiestempel "Nº 31/571" en een datum...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven bovenaan:] *extra* [Rechtsboven:] HG. den Heer J.Achttienribbe, Gerard Doustraat 174, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 14. 31/7/2 M. 25 Januari 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 16 Januari jl. verleen ik U hierbij tot uiterlijk 1 Maart a.s. uitstel van Uw verplichting om regelmatig Uw plaats op de markt Uilenburg te bezetten. U dient er echter zorg voor te drag...

# TRANSCRIPTIE Den heer Inspecteur v/h. Marktwezen alhier. Opgave van buitenlanders die een losseplaats bezitten op Uilenburg. | Namen | geb: datum | woonplaats | tijd bezette plaats | Opmerkinge. | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | Leo Stopper | 20-4-1890 | Zeedijk 77 | $\pm$ zes jaar | Duitsche. | | Steffan Manasse | 20-2-1900 | Prinsengracht 1016 | $\pm$ vijf jaar | Duitsch. vaste plaats...

Juni kwam J. Broekman in aanmerking voor een plaats op deze markt. In de plaats van J. Broekman heeft toen diens jongere broer G. Broekman, geboren 28 Juli 1905 de plaats ingenomen. De afdoening van dit geval is U bekend. **H. Smilde.** Inderdaad maakt uitsluitend de echtgenoote van H. Smilde gebruik van de plaats op de Nieuwmarkt. Een en ander in overeenstemming met het bij artikel 18 van het Re...

dit zijn als de vroegere toestand in verergerde mate, door overplaatsing van genoemden markt terug zou keeren. Redenen, waarom ondergeteekende U met verschuldigden eerbied ver- zoekt de Nieuwe Uilenburgerstraat niet aan te wijzen voor het houden van een dagelijksche voddenmarkt. Met de meeste hoogachting, p.p. Dr. M....