N. Heerengr

Administratief register (presentielijst/verzuimlijst) van joodse arbeiders.

Dit document is een administratieve verantwoording van joodse mannen die waren opgeroepen voor de werkverruiming of deportatie naar "het Oosten" (vaak aangeduid als werkverruiming in Duitsland, kolom 'v. Ned n. D.'). Het register houdt minutieus bij waarom bepaalde individuen niet op hun werkplek of transport zijn verschenen. De kolommen tonen de bureaucratische controle: * **v. Ned n. D.:** Waarschijnlijk "van Nederland naar Duitsland", een indicatie voor deportatie. * **aanget. onbest. retour:** Aangetekend schrijven onbestelbaar retour gekomen (vaak omdat mensen ondergedoken waren of al weggevoerd). * **Ziekte:** Er werd onderscheid gemaakt tussen mensen in onderzoek bij het Centraal Bureau (C.B.) of mensen met een uitkering van het Arbeidsbureau (G.B. 53). * **GAB:** Het Gewestelijk Arbeidsbureau speelde een centrale rol in de keuring en vrijstelling. Opvallende aantekeningen zijn "naar Amersfoort" (Kamp Amersfoort) en "gesperrt Zentralstelle", wat betekent dat iemand een (tijdelijke) vrijstelling had gekregen via de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung*.

Document

Dit document vormt een bureaucratische neerslag van de vervolging van de Joodse bevolking in Amsterdam. Het register inventariseert specifiek de redenen waarom opgeroepen mannen niet verschenen voor tewerkstelling. Belangrijke observaties: * **Ziekte als uitstel:** Een groot deel van de personen staat als "ziek" genoteerd, vaak met de aantekening "RUB" (Rijksverzekeringsbank). Ziekte was in deze fase van de bezetting een van de weinige legale manieren om tewerkstelling of transport uit te stellen. * **Administratieve controle:** De kolommen zoals "huis gesl." (huis gesloten) en "v. Med. OND" (van Medisch Onderzoek) tonen de nauwgezette controle van de autoriteiten op de opgeroepen personen. * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan bekende Joodse concentraties in Amsterdam, zoals de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Dan. Theronstraat) en de oude Joodse buurt (Weesperstraat, Rapenburgerstraat). * **Vrijstellingen:** De kolom "Vrij- GAB" duidt op officiële vrijstellingen verleend door het Gewestelijk Arbeidsbureau, vaak vanwege onmisbaarheid in een bepaald beroep of gezinssituatie.

Getypte en handgeschreven registratielijst (mogelijk een transport- of baraklijst).

Het document is een zorgvuldig bijgehouden administratieve lijst van personen. De opmaak in kolommen en het gebruik van herhalingstekens (") wijzen op een gestandaardiseerd proces. De lijst bevat essentiële demografische gegevens: naam, adres (veelal in de Joodse buurten van Amsterdam), geboortedata en -plaatsen, nationaliteit en gezinssamenstelling. Opvallend is dat nagenoeg alle personen een geboortedatum hebben tussen circa 1890 en 1924, wat wijst op een groep volwassenen in de kracht van hun leven. De afkortingen 'geh.d' (gehuwd), 'ongeh.d' (ongehuwd), 'wedr.' (weduwnaar) en 'kostw.' (waarschijnlijk kostwinner) geven inzicht in de burgerlijke staat. Veel geadresseerden wonen op de tweede of derde verdieping (Romeinse cijfers II en III), of op de begane grond (hs - huis).

Registratielijst (mogelijk een kamp- of transportlijst).

* **Handschrift:** Een duidelijk, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. Gebruik van Romeinse cijfers (I, II, III) duidt op de verdieping van het woonadres. * **Demografie:** De lijst bevat uitsluitend mannen, hoofdzakelijk afkomstig uit Amsterdam (A’dam). Veel namen zijn herkenbaar als Joodse familienamen. De geboortejaren variëren van 1888 tot 1924, wat betekent dat het mannen in de werkzame leeftijd betreft. * **Status van de gegevens:** De kolommen voor nationaliteit ("Nat.") en geboorteplaats bevatten vaak dubbele aanhalingstekens (ditto-tekens) om herhaling van "nedel." en "A'dam" aan te geven. * **Doorhalingen:** De namen Jonas en Mozes Limburg zijn volledig doorgehaald, wat kan betekenen dat zij niet aanwezig waren, zijn vrijgesteld, of naar een andere lijst zijn overgeplaatst. * **Inktvlekken:** Er bevinden zich drie prominente inktvlekken in het midden van de pagina, die enkele gegevens in de kolommen 'geb. datum' en 'geb. plaats' bemoeilijken bij namen als Reiss, Robles en de Roni. ---

Administratieve lijst/register uit de Tweede Wereldoorlog.

* **Handschrift:** Een verzorgd, cursief administratief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. * **Afkortingen:** * *Adam:* Amsterdam. * *geh. / ongeh.:* Gehuwd / Ongehuwd. * *Nederl.:* Nederlands. * *KW:* Staat bij 'aantal kinderen'. In de context van de Joodse Raad administratie kan dit duiden op een specifieke vrijstelling (bijv. "Kindervrijstelling") of een categorie binnen het transportsysteem. * *Romeinse cijfers (I, II, III, IV):* Achter de adressen geven de verdieping aan. * **Opmerkelijke details:** De lijst bevat uitsluitend mannen. De adressen concentreren zich in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt) en het centrum (Jodenbuurt), wijken met een grote Joodse populatie voor de deportaties.

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE H Molenaar

# TRANSCRIPTIE H Molenaar