I. Rekening

Financieel jaarverslag (rekening van ontvangsten en uitgaven).

* **Balans:** De Dienst van het Marktwezen was in 1938 een zeer rendabele overheidsdienst. De totale ontvangsten (f 176.731,59) waren ruim het dubbele van de totale uitgaven (f 74.178,64), wat resulteerde in een overschot van ruim 102.000 gulden. * **Inkomstenbronnen:** De grootste inkomstenpost bestond uit "Dagmarkten" (f 91.745,35). Opvallend is dat de "Automarkt" niet was geraamd, maar toch f 1.610,70 opbracht. * **Uitgavenposten:** De personeelskosten ("Jaarwedden") vormden de grootste uitgavenpost met f 59.286,93 (bijna 80% van de totale uitgaven). Een opvallende meevaller was de post "Verlichting der kramen", waar f 10.000 voor was geraamd, maar slechts f 3.705,62 aan werd uitgegeven. * **Sociale wetgeving:** De aanwezigheid van posten als "Kosten Ongevallenwet", "Invaliditeitswet" en "Ziektewet" getuigt van de administratieve verwerking van de toenmalige sociale zekerheidsstelsels voor het personeel. * **Typografische bijzonderheid:** Op pagina 13 staat een drukfout bij post C2: "Bureauhoehoeften" in plaats van "Bureaubehoeften". ---

Getypte begrotingsrekening (staat van ontvangsten).

Dit document is een financieel overzicht van de inkomsten van een gemeentelijke marktdienst uit het jaar 1938. Het biedt een directe vergelijking tussen de begrote inkomsten ("Geraamd") en de daadwerkelijke opbrengsten ("Ontvangen"). * **Belangrijkste inkomstenbronnen:** De dagmarkten vormen de grootste inkomstenpost (ruim 91.000 gulden), gevolgd door ventgelden en brandstoffenmarkten. * **Afwijkingen:** Er valt op dat de inkomsten uit de "Automarkt" niet waren begroot maar wel ruim 1.600 gulden opbrachten. De posten "Huur vleeschwinkel" en "Huur Eierveiling" hadden een symbolische raming van 1 gulden, maar leverden in de praktijk aanzienlijk meer op (respectievelijk 416,66 en 1.666,62 gulden). De ventgelden bleven met 26.164 gulden achter bij de raming van 30.000 gulden. * **Eindresultaat:** Het totaal aan ontvangen gelden (f 176.731,59) lag iets lager dan de totale raming (f 181.465,--), wat wijst op een tekort van ongeveer 4.733 gulden ten opzichte van de begroting.

Document

* **Inhoud:** Dit document is een gedetailleerde begrotingsvergelijking van een gemeentelijke marktorganisatie. Het stelt de geraamde bedragen tegenover de werkelijk ontvangen en uitgegeven bedragen. * **Structuur:** De linkerpagina (ontvangsten) focust op inkomsten uit verschillende soorten markten (zoals dag-, brandstoffen- en automarkten) en huurinkomsten. De rechterpagina (uitgaven) specificeert personeelskosten (jaarwedden), onderhoud en operationele overhead (zoals rijwielen, tramgebruik en verlichting). * **Handgeschreven toevoegingen:** De kolommen in de kantlijn bevatten waarschijnlijk de cijfers van het voorgaande of opvolgende jaar (mogelijk 1937 en 1939), wat de archivaris hielp bij het maken van meerjarenoverzichten. * **Opvallende posten:** * De "Dagmarkten" zijn verreweg de grootste bron van inkomsten. * De "Automarkt" was een relatief nieuwe of onvoorspelbare post, aangezien er niets voor geraamd was, maar er wel inkomsten uit voortkwamen. * Sociale wetgeving ("Ongevallenwet", "Invaliditeitswet", "Ziektewet") vormt al een vast onderdeel van de boekhouding. ---

Jaarrekening (Bijlage I) - Overzicht van ontvangsten en uitgaven

Het document presenteert een gedetailleerde financiële balans van de "Dienst van het Marktwezen" voor het jaar 1938, waarbij de begrote bedragen ("Geraamd") worden vergeleken met de werkelijke inkomsten en uitgaven ("Ontvangen"/"Uitgegeven"). **Belangrijkste bevindingen:** 1. **Exploitatieoverschot:** De dienst was zeer winstgevend. De totale ontvangsten bedroegen f 176.731,59, terwijl de totale uitgaven slechts f 74.178,64 bedroegen. Dit resulteert in een positief saldo van ruim f 102.500 voor de gemeente. 2. **Inkomstenbronnen:** De grootste inkomstenposten zijn de 'Dagmarkten' (f 91.745,35) en de 'Ventgelden' (f 26.164). Opvallend is de 'Automarkt', die niet was begroot maar wel f 1.610,70 opbracht, wat wijst op een nieuwe of onvoorziene economische activiteit. 3. **Kostenstructuur:** De personeelskosten ('Jaarwedden') vormen de grootste uitgavenpost met f 59.286,93 (ca. 80% van de totale uitgaven). 4. **Besparingen:** Er is aanzienlijk minder uitgegeven dan begroot, vooral op de post 'Verlichting der kramen' (begroot f 10.000, uitgegeven f 3.705,62) en porto. ---

Document

* **Financieel Resultaat:** De dienst was in 1940 winstgevend voor de gemeente. Met totale inkomsten van f 155.645,54 en uitgaven van f 72.995,87 bleef er een positief saldo over van f 82.649,67. * **Verschillen in Raming:** De werkelijke inkomsten bleven aanzienlijk achter bij de raming (ruim f 15.000 verschil). Vooral de inkomsten uit de 'Automarkt' waren minimaal (slechts f 311,40 tegenover een raming van f 1.650). * **Opvallende Uitgaven:** * **Personeel:** De 'Jaarwedden' (salarissen en kleding) vormen verreweg de grootste kostenpost, ruim 83% van het totaal. * **Besparingen:** Er is aanzienlijk minder uitgegeven aan onderhoud (f 204,75 t.o.v. f 1.500 raming) en de verlichting van kramen (f 2.163,37 t.o.v. f 3.750 raming). * **Administratieve Opmerking:** In de kolom 'Ontvangen' op de linkerpagina lijkt een kleine optelfout te staan. De som van de deel-totalen (150.172,51 + 15,11 + 5.427,92) is 155.615,54, terwijl het document 155.645,54 vermeldt.

Financieel jaaroverzicht (Rekening van ontvangsten en uitgaven)

Het document biedt een gedetailleerd financieel overzicht van de baten en lasten van een gemeentelijke marktdienst over het jaar 1939. De tabel is opgezet om de begrote bedragen ("Geraamd") te vergelijken met de werkelijke realisatie ("Ontvangen" of "Uitgegeven"). * **Inkomsten:** De belangrijkste inkomstenbronnen waren de dagmarkten (ca. f 90.000) en standplaatsvergunningen (ca. f 23.000). De post 'Diversen' onder overige ontvangsten was aanzienlijk hoger dan geraamd (f 1.292,53 t.o.v. f 50.—). * **Uitgaven:** De grootste kostenpost betrof de jaarwedden (salarissen van het personeel), die ruim f 58.000 bedroegen. De 'Verdere kosten' tonen de operationele lasten, waarbij de verlichting van kramen (f 3.465,30) en kantoorhuur (f 2.520) opvallen. Opvallend is dat veel sociale lasten (Ongevallenwet, Reiskosten) dat jaar nihil waren of fors onder budget bleven. * **Exploitatie:** De dienst was in 1939 zeer rendabel, met een totaal aan inkomsten van f 168.933,93 tegenover uitgaven van f 73.805,01.

Document

Dit document weerspiegelt de financiële huishouding van een gemeentelijke marktdienst in een historisch turbulent jaar. * **Inkomstenkant**: Er is een duidelijke onderbezetting van de verwachte inkomsten (ca. 15.700 gulden minder dan geraamd). De post "Dagmarkten" is de grootste inkomstenbron. Zeer opvallend is de "Automarkt", die slechts 19% van de geraamde opbrengst realiseerde. * **Uitgavenkant**: De exploitatie wordt gedomineerd door personeelskosten (Jaarwedden), die ruim 83% van het totale budget beslaan. Opmerkelijk is dat de post "Onderhoud" fors lager uitviel dan begroot, terwijl "Kosten Ongevallenwet" en "Telefoon" de raming overstegen. * **Exploitatieoverzicht**: Ondanks de tegenvallende inkomsten sloot de dienst het jaar af met een ruim overschot van 82.649,67 gulden (Ontvangsten minus Uitgaven).

Financieel jaarverslag (rekening van baten en lasten).

* **Economische balans:** De Dienst van het Marktwezen was in 1939 zeer rendabel. De totale ontvangsten (f 168.933,93) overstegen de uitgaven (f 73.805,01) ruim, wat een exploitatieoverschot van ruim f 95.000 opleverde voor de gemeentekas. * **Kostenstructuur:** De grootste kostenpost betreft de 'Jaarwedden' (salarissen), die ongeveer 80% van de totale uitgaven beslaan. Opvallend is dat posten als grondbelasting, straatgeld, de ongevallenwet en reiskosten in de praktijk nihil waren, ondanks de raming. * **Inkomstenbronnen:** De dagmarkten vormen met bijna f 90.000 de belangrijkste inkomstenbron. Interessant is de aanwezigheid van een 'Automarkt', wat duidt op de groeiende betekenis van motorvoertuigen in die tijd. * **Taalkundig:** Het gebruik van de spelling 'Financieele' en de munteenheid aanduiding 'f' (gulden) is kenmerkend voor de periode.

**Rekening van uitgaven**

**Rekening van ontvangsten** | **Rekening van uitgaven** --- | ---

[In kader linksonder:] afrekening maken volgens bijlage.

# TRANSCRIPTIE Rekenregel

## Rechterpagina