AI-Synthese 34

B. Visjager (geb. 1921) was een marktkoopman gespecialiseerd in vis (gerookte vis, verse aal, gepelde garnalen) en zuurwaren. Hij hield stand op de Albert Cuypstraat, Mosplein, Waterlooplein en Gaaspstraat. In 1940 werd hij geconfronteerd met een procedure om twee standplaatsen te bezitten via een stroman. In 1942 werd hij toegelaten tot de distributielijst voor gerookte vis, aal en garnalen, maar kreeg toestemming om alleen zijn broer Aron Visjager als assistent te gebruiken op de Gaaspstraat, niet als markthouder. Hij overleed in maart 1944.

Lotgevallen

1940 procedure Probeerde om twee standplaatsen te bezitten door gebruik te maken van een stroman
1942 toelating Opgenomen in distributielijst voor gerookte vis, aal en garnalen
1942 assistentie Toestemming om Aron Visjager als assistent te gebruiken op Gaaspstraat, niet als markthouder op Gaaspstraat

Relaties

Aron Visjager (familierelatie) Abraham Visjager (familierelatie) Druijff (hulpverlener)

Handel

gerookte visverse aalgepelde garnalenzuurwarenharing Albert CuypstraatMospleinGaaspstraatWaterloopleinJoubertstraatMinervaplein
viszuurwarenstromanassistentdistributielijst
Gebaseerd op 5 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-340 | Pagina 40 | 1940

Handgeschreven ambtelijk rapport.

Het document is een verslag van een marktmeester of inspecteur over de handhaving van de regels voor standplaatsen op het Mosplein. Vanwege toegenomen drukte is het niet langer toegestaan voor vaste plaatshouders om ook een extra 'losse' plaats (verkregen via loting) te bezetten. De familie Visjager probeert deze regel te omzeilen door een stroman (een zekere Druijff) te laten meeloten voor een plek naast hen. De inspecteur grijpt hierop in. Opvallend is dat de klacht hierover kwam van familieleden van de betrokkene zelf. Ook wordt vermeld dat Druijff inmiddels als 'bonnenschrijver' werkt voor de distributie, maar nog steeds illegaal helpt bij de markthandel, evenals haar minderjarige dochter Truus. Ten slotte wordt de situatie van de zoon van Visjager besproken, die geadviseerd wordt de officiële weg te bewandelen via de sollicitantenlijst.

Archief 745 | 745-381 | Pagina 163 | 1942

Handgeschreven verzoekschrift.

Het document is een sober, formeel verzoekschrift van Benjamin en Aron Visjager. Zij verzoeken de verdelingscommissie om hen (of de entiteit die zij vertegenwoordigen) op te nemen in de distributielijst voor specifieke vishandelwaren: gerookte vis, verse aal en gepelde garnalen. Opvallend is het herhaalde gebruik van het vrouwelijke voornaamwoord "haar" ("haar in te willen schrijven", "haar verzoek"). Dit kan betekenen dat de mannen het verzoek indienden namens een vrouwelijke familie- of bedrijfshoofd (wellicht de moeder of echtgenote die formeel de vergunninghouder was), of het betreft een destijds vaker voorkomende grammaticale verschrijving. De blauwe notitie "Staat op verdeellijst" en het stempel onderaan wijzen op een succesvolle administratieve afhandeling van het verzoek.

Archief 745 | 745-374 | Pagina 314 | 1942

Handgeschreven verzoekschrift / zakelijke brief aan de gemeente.

Het document betreft een formele aanvraag van een Amsterdamse koopman voor het wijzigen van zijn assistent op de markt. B. Visjager verzoekt om Abraham Visjager (geboren op 1 november 1921, op dat moment 20 jaar oud) aan te stellen als assistent in plaats van Aron Visjager. De standplaats bevindt zich op de Albert Cuypmarkt. Het document toont de ambtelijke gang van zaken: 1. De brief wordt op 8 augustus geschreven. 2. Op 10 augustus wordt de brief geregistreerd door de afdeling Marktwezen (zie kenmerk linksboven). 3. Op 11 augustus verleent een controlerende instantie (mogelijk de politie of een toezichthoudende afdeling, aangeduid met "Dl. voor A.P.") schriftelijk akkoord in de kantlijn. De afzender vraagt in de postscriptum uitdrukkelijk om spoed ("bespoedigen"), wat duidt op een dringende reden voor deze wijziging.

Archief 745 | 745-374 | Pagina 316 | 1942

Typoscript (officiële brief of doorslag daarvan).

Het document betreft een administratieve wijziging met betrekking tot de bezetting van een marktkraam. De hoofdzaken zijn: 1. **Wijziging assistentie:** De directeur verleent toestemming aan de heer B. Visjager om zich op de markt aan de Gaaspstraat te laten bijstaan door A. Visjager (geboren in 1921). 2. **Voorwaarde:** Er wordt nadrukkelijk bij vermeld dat de assistent de markthouder mag *bijstaan*, maar niet mag *vervangen*. Dit wijst op een streng toezicht op de persoonlijke aanwezigheid van vergunninghouders. 3. **Intrekking:** Tegelijkertijd wordt een oude toestemming uit 1935 voor assistentie door Aäron Visjager ingetrokken. Aangezien de "nieuwe" assistent dezelfde naam en geboortedatum (1921) heeft, betreft dit waarschijnlijk een formalisering van de status van de zoon van de geadresseerde, die inmiddels volwassen was.

Archief 745 | 745-401 | Pagina 129 | 1943

Document

- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 182 | 1942

Getypte lijst op doorslagpapier (pagina 3 van een groter geheel).

#22 B.Visjager + Albert Cuypstraat 101 II
administratieve lijst ger.visch getypt 80%

| B.Visjager + | 28- 4-1895 | Albert Cuypstraat 101 II | ger.visch |

Archief 745 | 745-400 | Pagina 528 | 1943

Administratief register / vorderingslijst.

#56 B. Visjager Alb. Cuypstr 101 III
register 80%

| BW | 21 | B. Visjager | Alb. Cuypstr 101 III | 2-2-42 |

Archief 745 | 745-401 | Pagina 129 | 1943

Administratieve lijst - Zwanenburgwal

#18 B. Visjager Alb. Cuypstraat 101 III
administratieve lijst 1 80%

| B. Visjager | 23-4-93 | Alb. Cuypstraat 101 III | 1 | | | |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-372.md | 1942

Uilenburg — standplaats haring en zuurwaren 2e J

2e J.Steenstr. hoek van Woustraat Overig
Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats ger

ger.visch Vis
Bron: 745-401.md | 1943

Waterlooplein — standplaats 1

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-379 | Pagina 151 | 1942

# TRANSCRIPTIE No 39/65/127 M. 1942 20/5 **Afschrift** No. 223 L. M. 194 2 [Gemeentewapen Amsterdam] [Handgeschreven paraaf rechtsboven: h mu...] DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM, Heeft goedgevonden de aan Benjamin Visjager, geboren 23 April 1893, wonende Albert Cuijpstraat 101 I, bij beschikking dd. 27 Januari 1940, no. 764 L.M. verleende vergunning tot het innemen van een vaste standplaats, ten ...

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-374 | Pagina 320 | 1942

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in groene inkt, diagonaal]: *Verzonden 17/8* [Handgeschreven in groene inkt, bovenin]: *Uitgevoerd 2x* [Getypt]: HB. den Heer B.Visjager, Albert Cuypstraat 101 III, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 14. 25/32/2 M. 17 Augustus 1942. Naar aanleiding van Uw brief .d.d. 8 Augustus j.l. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemmi...

Relevantie: 82% ** de directeur (waarschijnlijk van de dienst der markten, amsterdam).
Archief 745 | 745-375 | Pagina 204 | 1942

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Medische verklaring (doktersattest) op officieel briefpapier. * **Afzender:** Dr. I. Bloch, gevestigd aan de Kloveniersburgwal 53, Amsterdam. * **Betreft:** De heer O. Vischjager, wonende aan de Nieuwe Prinsengracht 90, Amsterdam. * **Datering:** 5 mei 1942. * **Taal:** Nederlands. * **Bijzonderheden:** Bevat administratieve aantekeningen in een twe...

Relevantie: 82% ** dr. i. bloch, gevestigd aan de kloveniersburgwal 53, amsterdam.
Archief 745 | 745-320 | Pagina 10 | 1940

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] Lew. Th. de Raer [Midden boven:] DV. *extra* [handgeschreven] [Linksboven:] 27/37/2 M. [Rechtsmidden:] 29 Mei 1940. den Heer W. Vischjager, Ruyschstraat 131, Amsterdam-O. Wijk 11. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 19 Mei 1940 verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Ten Katestraat te laten bystaan -...

Relevantie: 82% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst der markten, amsterdam)., ** den heer w. vischjager +4
Archief 745 | 745-394 | Pagina 137 | 1942

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven zakelijke brief. * **Datum:** 1 augustus 1942. * **Afzender:** M.W. Vischjager, Ruyschstraat 131, Amsterdam-Oost. * **Ontvanger:** Onbekend (geadresseerd als "Weledel. Heer"), vermoedelijk een ambtenaar bij de gemeente Amsterdam (Dienst Marktwezen). * **Taal:** Nederlands. * **Kenmerken:** Bevat administratieve aantekeningen en dossie...

Relevantie: 82% ** m.w. vischjager, ruyschstraat 131, amsterdam-oost. +2