J. Schmidt

Zakelijke brief / Prijsopgave (offerte).

* **Inhoud:** De brief is een offerte voor "diagramstrooken" (papieren stroken voor registrerende meetinstrumenten). De firma Schmidt biedt twee staffelprijzen aan: 30 gulden voor 1000 stuks en 42,50 gulden voor 2000 stuks. * **Administratieve verwerking:** De brief bevat diverse sporen van bureaucratische afhandeling. De stempel "Nº 63/5/1 M. 1942/7" en het nummer "63" onderaan duiden op archivering bij de Dienst Marktwezen. De handgeschreven notitie rechtsboven ("bev. opgev. 7-7-42") suggereert dat er op 7 juli een bevestiging is opgevraagd of verwerkt. "Bon 399" linksonder wijst op een koppeling met een intern bestel- of betaalsysteem. * **Taalgebruik:** De brief hanteert de voor die tijd gebruikelijke formele zakelijke toon ("Mijne Heeren", "Gaarne Uw opdracht tegemoet ziende"). * **Visuele kenmerken:** Het briefhoofd is representatief voor een technische handelsonderneming uit het midden van de 20e eeuw, inclusief verwijzingen naar patenten (Ned. Octrooi No. 36713) en de "Ultradun" merknaam.

Gedrukte lijst van handelaars.

Dit document is een register van Nederlandse ondernemers en handelaren die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter waren geautoriseerd om goederen te leveren aan de Wehrmacht. De lijst is alfabetisch geordend op plaatsnaam en bevat bedrijfsnamen, adressen en telefoonnummers. De handgeschreven aantekening "Prijslijst!" en de vinkjes/streepjes bij diverse Amsterdamse handelaren suggereren dat dit document actief werd gebruikt, mogelijk door iemand die offertes opvroeg of bestellingen coördineerde. Het feit dat zowel zakelijke adressen als privéadressen (zoals bij C. de Jong in Amsterdam) worden vermeld, onderstreept de nauwe verwevenheid van deze personen met de Duitse oorlogsindustrie.

Handgeschreven dienstrapport van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een ambtelijk verslag van marktinspecteurs die toezien op de naleving van de prijsvoorschriften in oorlogstijd. * **Handhaving:** De inspecteurs treden op tegen handelaren die producten (koek, appels, uien, groenten) verkopen buiten de officiële prijsafspraken. De sanctie die zij direct toepassen is het "uit laten verkoopen": de handelaar wordt gedwongen zijn voorraad direct aan het aanwezige publiek te verkopen tegen de officieel vastgestelde (lagere) prijs. * **Incident Javaplein:** Een zeer opmerkelijk detail is de passage over 17 november op het Javaplein. Terwijl de ambtenaren een uitverkoop van fruit afdwingen, grijpen Duitse soldaten in. Zij onttrekken de goederen aan de controle van de ambtenaren en delen deze gratis uit aan de omstanders. Dit illustreert de willekeur en de verstoorde gezagsverhoudingen op straat tijdens de bezetting. * **Administratie:** De stempels en kantlijnaantekeningen ("Inschrijven Dir", "Inr. bespr.") tonen het bureaucratische proces van verwerking binnen de gemeentelijke diensten.

# TRANSCRIPTIE Mijn. Wittkamp. Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 14 Oct jl bericht ik U dat [<s>H.C. Boom</s>] de vischhandelaar H.C. Boom [<s>aan den Amstelstroommarkt?</s>] vischafslag hier te stede geen toewijzing versche visch heeft 460/298/2 [in rood] JJ [initialen]

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-

# TRANSCRIPTIE afzender J. Salomon. Centrale Markthalle Kamer 127 H^a.

½ C | 20-1-09 | Lange Houtstr. 24 A II - | x M.W. 9/11 42 [p. post] | | 25 | 56 Stodel S. | ½ Z | 30-9-84 | Rapenburgerstr. 79 I - - | x J.R. | [Linksonder handgeschreven:] *Gmt*

# TRANSCRIPTIE afz. J. E. Schrandt Corn. Anthoniszstr 49 II Amsterdam. Z.